Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2009/7603 K.2010/541

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, önalım hakkına konu edilen payın iptali ve davacı adına tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin ...

No’lu parselin paydaşı olduğunu, davalının ise diğer paydaş ...’un taşınmazdaki 91 / 1200 payını 6.5.2008 tarihinde 20.000 TL bedelle satın aldığını, ancak satış bedelinin tapuda önalım hakkının kullanılmasını engellemek için muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini, davacının bilgisi dışında yapılan satışa muvafakatinin bulunmadığını, önalım hakkını kullanmak istediğini belirterek, davalı adına kayıtlı payın iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın haksız ve kötü niyetle açıldığını, müvekkili şirketin otomobil lastiği alanında faaliyette bulunup taşınmazın bulunduğu bölgede yatırımlarını hayata geçirmek için bir çok taşınmaz satın aldığını, bedelde muvazaa iddiasının doğru olmadığını, davalının yaptığı tesis nedeniyle dava konusu taşınmazı almak zorunda olduğunu, bu itibarla payın aslında yüksek değil yapılan pazarlıklar sonucu düşük bedelle satın aldığını belirterek, haksız açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Önalım hakkı, paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü şahsa satılması halinde,diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisini veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile de kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılması ile bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım hakkını kullanan paydaş bu payı satın almak isterken tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masraflar toplamından ibaret önalım bedelini depo etmesi gerekir. Ancak davacı tapuda yapılan satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bedelde muvazaa iddiasında bulunabilir ve bu iddiasını her türlü delille kanıtlayabilir.

Olayımıza gelince; önalım hakkına konu edilen pay ... parsel No’lu taşınmazın paydaşı ... tarafından davalıya 6.5.2008 tarihinde 20.000 TL bedelle satılmıştır.Davacı ise tapuda satış bedelinin muvazaalı olarak yüksek gösterildiğini iddia etmiştir. Davacı bedelde muvazaa iddiasında bulunduğuna göre bu iddiasını kanıtlaması gerekir. Satış sözleşmesinin tarafı olmadığından bu iddianın tanık dahil her türlü delille kanıtlanması mümkündür.

Ancak bu konuda dinlenen davacı tanıkları payın davalıya kaça satıldığı konusunda bilgilerinin olmadığını, tapuda değerin neden yüksek gösterildiğini bilemediklerini, taşınmazın bulunduğu bölgede taşınmaz metrekare değerlerinin çok yüksek olmadığını beyan etmişlerdir.

Mahkemece yerinde yapılan keşif sonrasında düzenlenen bilirkişi raporlunda satış senedinde 20.000 TL olarak gösterilen dava konusu edilen payın değeri dava tarihi itibariyle 7.716.88 TL olarak bildirilmiş ise de muvazaa iddiasının kanıtlanması için keşif tek başına yeterli delil değildir. Sadece davacının diğer delillerini doğrulaması bakımından önem arzeder. Toplanan delillerle davacı bedelde muvazaa iddiasını kanıtlayamamıştır.

Bu durumda mahkemece davacıdan tapuda gösterilen satış bedeli ve masrafları üzerinden önalım hakkını kullanıp kullanılmayacağının sorulması, kullanılacağının beyan edilmesi halinde önalım bedelinin depo edilmesi için süre ve olanak tanınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.