Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/10698 K.2011/1709

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava eski hale getirme tazminatı bedeli ve yoksun kalınan kira bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde müvekkillerinin malik olduğu 2 nolu bağımsız bölümde davalının 1.7.2001 başlangıç tarihli sözleşme ile kiracı bulunduğunu,en son ödenen kiranın aylık 3.750 TL olduğunu, davalının 13.6.2007 tarihli ihtarla kira sözleşmesinin 8. maddesine göre sözleşmeyi fesh ettiğini ve anahtarları notere tevdii ettiğini,

sözleşmenin genel şartları başlığı altındaki 4.maddesinde belirtildiği gibi taşınmaz üzerinde yapılan esaslı değişikliklerin eski hale getirilmediğinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 24.250.-TL eski hale getirme bedeli ve kiralanamayan döneme ilişkin şimdilik 4.000 TL kira bedeli olmak üzere toplam 28.250 TL'nin davalıdan tahsilini istemişlerdir.

Davalı vekili kira sözleşmesinin 7/c ve 8.maddelerindeki düzenlemeye göre davacıların eski hale getirme tazminatı isteyemeyecekleri gibi kiralananın boş kalması nedeniyle yoksun kalınan kira bedelinin tahsilini de istemeyeceklerini, davanın reddini savunmuştur.

Hükme esas alınan1.7.2001 başlangıç tarihli ve on yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.Sözleşmenin genel şartlarının 4 maddesinde kiracı ”kiralanan gayrimenkul içinde bulunan demirbaş eşya ve edevatı kontrat müddetinin sonunda tamamen iade etmekle yükümlüdür.Gerek bu eşya ve gerekse kiralanan şeyin teferruatı ve mütemmim cüzileri zayi edilir veya mutad olduğu üzere kullanmaktan dolayı ziyade kıymetlerinde noksan arız olursa kiracı bunları kıymetleriyle tazmine ve kiraya veren istediği takdirde eski hale getirmeye mecburdur.”Özel şartların 7/c maddesinde ise ”kiracı,

ana binanın statik ve direncine zarar vermemek şartı ile , İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri dahilinde kiralanan alanın her tarafında eklentilerinde,mal sahibinin izin ve muvafakatine ihtiyaç olmaksızın,inşaat,tadilat,onarım ve dekorasyon yapabilir, bağımsız bölümleri birleştirebilir.kendi faaliyeti için gerekli olan klima ve benzeri ısıtma-soğutma sistemleri ve jeneratör kurabilir.

Yan dükkan ile birleştirerek kullanabilir. vb. her türlü düzenlemeleri yapabilir.Bu konularla ilgili her türlü harcamalar kiracıya aittir ve kiracı bu harcamaları herhangi bir şekilde kiradan indiremez.veya talep edemez” yazılıdır.

Sözleşmenin feshi başlıklı 8/a maddesinde ise “kiracının mecurun durumunda kendi iradesi dışında meydana gelebilecek teknik, idari, ekonomik mevzuat hüküm değişiklikleri,resmi kurumların işgali yerel yönetim birimlerinin kararı ve benzeri durumlar sonucunda faaliyetini sürdüremez duruma düşmesi,

yada mecuru kira kontratı süresi bitiminden önce her hangi bir nedenle tahliye etmek istemesi halinde her zaman tek taraflı olarak sona erdirebileceği.” 8/b maddesinde ise “kiralayanın mecurun tahliye edilmesinden sonra boş kaldığı süre için kiracıdan hiçbir şekilde kira veya başka bir isim altında para talebinde bulunmamayı ve bu fesih dolayısı ile her hangi bir şekilde zarar zıyan veya tazminat ve Borçlar Kanununun 274.maddesinden kaynaklanan taleplerinden de feragat etmeyi peşinen gayrıkabilirucu kabul ve taahhüt ettiği kararlaştırılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kiracının kira sözleşmesinin 7/c maddesinin kendisine verdiği yetkiye dayanarak işi ile ilgili gıda satışını yapabilmek için yaptığı tadilat ve esaslı değişikliklerin sözleşmenin 4.maddesi gereğince eski hale getirilmesinin istenip istenemeyeceği ve kiralanan bu nedenle kiraya verilemediğinden kiracının yoksun kalınan kira parasından sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasındadır.

Kira sözleşmesinin özel şartlar bölümünün mecurun kullanılması başlıklı 7/c maddesinde kiracının mal sahibinin izin ve muvafakatına ihtiyaç olmaksızın yapacağı inşaat, tadilat, onarım ve dekorasyona ilişkin düzenlemede kiralananın eski hale getirileceğine ilişkin herhangi bir hüküm yoktur.

Kira sözleşmesinin genel şartlar bölümünün 4.maddesindeki düzenleme ise kiralananda bulunan demirbaş eşya ve edavatın, kiralanan şeyin teferruatı ve mütemmim cüzlerinin zayi edilmesi ve mutad olduğu üzere kullanmaktan dolayı ziyade kıymetlerine noksan arız olması halinde kiracının bunları tazminine ve eski hale getirmesine ilişkindir.

Kiracının sözleşmenin 7/c maddesine uygun şekilde yapmış olduğu inşaat ve tadilatların, daha önce düzenlenen 4.madde de belirtilen ve eski hale getirilmesi kararlaştırılan hususlar kapsamında kaldığı düşünülemez. Davadaki istek eski hale getirme nedeniyle uğranılan zararın tazminatı olduğuna göre belirtilen nedenle bu istemin reddi gerekir.

Öte yandan sözleşmenin feshini düzenleyen 8/a maddesi ile kiracıya kira sözleşmesini her zaman sona erdirme hakkı tanındığına, buna bağlı olarak 8/b maddesi ile de tahliyeden sonra kiralayanın mecurun boş kaldığı süre için kiracıdan hiç bir şekilde kira veya başka isim altında para talebinde bulunamayacağı hüküm altına alındığına göre davacıların tahliyeden sonra boş kalan süreye ilişkin yoksun kaldıkları kira paralarını isteme hakları bulunmamaktadır.

O halde kiralananın boş kaldığı süreye ilişkin kira alacağı istemi de reddedilmelidir. Mahkemece bu hususlar dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.