Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/13870 K.2011/668

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı paydaşlığın giderilmesi davasına dair karar davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava bir adet taşınmazın ortaklığının giderilmesine ilişkindir. Mahkemece taşınmazın satışı suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilmesi üzerine hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, dava konusu edilen taşınmazın muris ... üzerine kayıtlı olduğunu belirterek, taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep etmiştir. Davalı ..., taşınmaz üzerindeki evlerin annesinin sağlığında iken yıkıldığını ve kendisi tarafından yeniden inşa edildiğini, bu konuda Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/12 esas sayılı dosyasında muhtesatın tespiti davası açtığını, dava sonucunun beklenmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece taşınmazın satılarak ortaklığın giderilmesine karar verilmiştir.

Paydaşlığın satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parça ( muhtesat ) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhtesatın bir kısım paydaşlara ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta tüm paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhtesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa, bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhtesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir.

Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza, ne kadarının muhtesata isabet ettiği oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhtesata isabet eden kısım muhtesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara dağıtılır.

Ortaklığın giderilmesine konu olan mala ortaklardan birisi faydalı ve zorunlu masraf yapmış ise bu masraf diğer ortaklardan ancak ortaklığın satış yolu ile giderilip satış bedelinin kendisine verilmesinden sonra sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebileceğinden masrafı yapan ortağın görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davasında ileri sürdüğü bu konudaki iddialarının dinlenme olanağı yoktur.

Olayımızda. Davaya konu ve satışına karar verilen 121 ada 7 No’lu parsel tapuda tarafların ortak miras bırakanı ... adına kayıtlıdır. Dairemizin 06.10.2010 tarihli geri çevirme kararı ile getirtilen Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/12 Esas 2010/284 Karar sayılı dava dosyasının incelenmesinde. 121 ada 7 No’lu parsel üzerinde muhtesat niteliğinde çeşitli meyve ağaçlarının bulunduğu ve bunların mirasçı ...’a ait olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Muhtesatın tespitine yönelik söz konusu davada tüm mirasçılar taraf olup karar 02.11.2010 tarihinde kesinleşmiştir. Bu durumda mahkemece muhtesat niteliğindeki söz konusu meyve ağaçları ile ilgili olarak bilirkişiye yaptırılacak oranlama dâhilinde satış bedelinin bölüştürülmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.