Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2010/7850 K.2010/14431

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar davalı-davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda önalım hakkına ilişkin payların iptali ile davacılar adına tesciline ilişkindir. Mahkemece, davacı ... yönünden birleşen davanın reddine,asıl ve birleşen davada satıcı paydaş ...'dan ...'e intikal eden pay yönünden davacılar ... ve ...'nın davalarının kabulü ile ...'e ait 163/458 paydan 163/916 payın uhdesinde bırakılarak 163/916 payın iptali ile 163/1832 şer pay olarak anılan davacılar adına tesciline karar verilmesi üzerine hüküm davalı ... vekili ve davacı ... vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

Davacı ... vekili ve davacı ... vekili asıl ve birleşen davada, müvekkilinin dava konusu payın ilişkin bulunduğu 474/1 parsel sayılı taşınmazın paydaşı olduğunu, davalının ise aynı taşınmazda ...'a ait 163/458 payı 23.11.2007 tarihinde 44.000,00 TL bedelle satın aldığını, önalım hakkını kullanmak istediğini belirterek davalı adına kayıtlı payın iptali ile davacı adına tescilini talep etmiş, davacı ... vekili birleşen davada davalı ...'in 163/916 payı 22.000,00 TL'ye ...'dan, 163/916 payı 22.000,00 TL'ye ...'den aldığını,

...'e ilişkin pay satışı ile ilgili asıl davada açıklama yapamadıklarını,her iki satışla ilgili önalım haklarını kullanarak davalının ...'den satın aldığı payının da iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.Davalı ... vekili,davanın süresinde açılmadığını, fiili taksim nedeniyle önalım hakkının kullanılamayacağını, gerçekte 150.000,00 TL ye aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü şahsa satılması halinde,diğer paydaşa o payı öncelikle satın alma hakkını veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve o payın üçüncü kişiye satılması ile kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının kullanılmasıyla bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.

Önalım hakkına konu payın dava sırasında bir başka kişiye veya satışı yapan paydaşa satılması halinde davacının HMUK’nun 186. maddesi hükmü gereği uyarınca seçimlik hakkı olduğundan dilerse davayı yeni satın alan şahsa yöneltir, dilerse davasını tazminata dönüştürerek davalı hakkındaki davasını devam ettirir. Bu nedenle davacıya seçimlik hakkını kullanması için önel verilmelidir. Önalım hakkına ilişkin payın satış yapan önceki ya da başka bir paydaşa dönmesi davacının ilk satışla doğan önalım hakkını kullanmasına engel değildir.

Olayımıza gelince ; davacıların paydaşı olduğu 474 Ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan ve dava konusu edilen pay ... ve ... tarafından toplam 44.000,00 TL bedelle 23.11.2007 tarihinde davalıya satılmıştır.

Dava konusu edilen payın ilişkin olduğu 1 parsel sayılı taşınmaz satıcı paydaşlar ... ve ... tarafından davalı ... aleyhine açılan tapu iptal ve tescil davası sonucu B.çekmece Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/258-465 K sayılı ilamı ile davalının kabulü nedeniyle davanın kabulüne davalı payının iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmiş olup karar temyiz edilmeksizin 14.05.2009 tarihinde kesinleşmiştir.

HMUK’nun 186. maddesi hükmü gereği davanın devamı sırasında dava konusu olan mal ya da hakkın bir başkasına temlik edilmesi halinde davacıya seçimlik hak tanımış olup buna göre davacı yukarda açıklandığı üzere dilerse davasını yeni satın alan şahsa yöneltir, dilerse davasını tazminata dönüştürerek davalı hakkındaki davasını devam ettirir. Davacılar yeni maliklere davalarını yöneltmişler ise de hükmün infazı yapılmak suretiyle tapu kaydı yeni malikler adına oluşturulmamıştır.

Bu durumda mahkemece, davacılara süre verilerek hükmün infazının sağlanması, kesinleşmiş mahkeme kararı gereği paydaş haline gelen davalılar ... ve ...'ın paylarını gösterir tapu kaydının ibraz ettirilmesi ve ondan sonra karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediği gibi ... ve ... tarafından davalı ...'e yapılan satışa ilişkin tapuda gösterilen bedel üzerinden satış bedeli ve masrafları davacılar tarafından yatırılmış olup mahkemece önalım bedelinin yatırılmadığı gerekçesiyle davacı ... tarafından ...'e karşı açılan davanın reddine karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.