Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/3056 K.2011/7535

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira alacağı ve tazminatın tahsili istemine ilişkindir. Mahkeme davanın kısmen kabulüne karar vermiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre temyiz eden davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davalının cezai şarta ilişkin temyiz itirazlarına gelince. Davada dayanılan ve hükme esas alınan 6.3.2006 tarihli 5 yıl süreli noter onaylı kira sözleşmesi ve kira şartnamesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Şartnamenin 13. maddesinde “kiracının kira dönemi sona ermeden faaliyetini durdurması, işletme ruhsatının her ne sebeple olursa olsun iptal edilmesi veya taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi hallerinde kira sözleşmesi 2886 sayılı kanundan 62. Maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın feshedilecek, kesin teminatın irat kaydedilecek ve son bir yıl kira bedeli tazminat olarak tahsil edilecektir “ kararlaştırılmıştır.

Özgür irade ile kararlaştırılan bu hükümler geçerli olup tarafları bağlar ise de, ancak öngörülen bu ödemenin cezai şart olarak kararlaştırıldığı kabul edilmeli BK. m. 161 hükümlerinin uygulanması lüzumu üzerinde de durulmalıdır.

BK.nun 161. maddesi gereğince taraflar cezanın miktarını tayinde serbest iseler de son fıkra gereğince "Hakim, fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir." Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı, tarafların iktisadi durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber, borçlunun borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranış ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınan ceza miktarı, hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tesbit edilmelidir.

Mahkemece açıklanan bu yönler gözetilmeden, BK. 161/son maddesi gereğince kararlaştırılan cezai şartın fahiş olup olmadığı tartışılmadan, sözleşmede belirlenen cezai şart talebinin tamamen kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.

2011/3056-2011/7535 -2-