Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2011/3136 K.2011/6278

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar davalı ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Muhatabın adreste bulunmaması halinde tebliğ memurunun ne şekilde davranması gerektiği, Tebligat Kanununun 20-21 ve Tüzüğün 28.maddesinde açıklanmış olup, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz iseler tebliğ memurunun adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti, zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazıp imzalaması gerekir.

Tüzüğün 28.maddesi tebliğ memuruna ilgilinin neden adreste bulunmadığını "tahkik etme" görevini yüklemiştir. Buna göre tebliğ memuru tahkik etmekle kalmayıp, bunu tevsike yönelik yaptığı tahkikatın sonucunu tebliğ evrakına yazacak ve maddede açıkça belirtildiği üzere ilgilisine imzalatacaktır. Tebligat işleminin usulüne uygun olup olmadığı ancak bu şekilde denetlenebilir.

Olayımızda, davalı ...'ya duruşma gününün tebliğine ilişkin tebligat parçasında "...muhatabın adresi geçici olarak kapalı olduğundan Tebligat Yasası'nın 21.maddesi gereğince mahalle muhtarına tebliğ oldu, 2 nolu örnek kapısına yapıştırıldı, isim vermeyen komşusuna haber verildi.." meşruhatı yer almakta olup, ismini vermeyen komşunun denetimine elverişli şekilde kim ve hangi komşusu olduğu yeterli açıklamaya kavuşturulmamıştır.

Öte yandan adres tahkikine ilişkin komşu imzası olmadığı gibi imzadan kaçındığına ilişkin açıklamada tebliğ evrakına yazılıp altı da tebliğ memurunca imzalanmamıştır. Bu haliyle adı geçen davalıya yapılan tebliğ işlemi geçersizdir. HUMK.nun 73.maddesi uyarınca mahkeme tarafları dinlemeden, onları iddia ve savunmalarını bildirmeleri için uygun şekilde davet etmeden hükmünü veremez.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, hakim re'sen (kendiliğinden) her aşamada dikkate almalıdır. O halde mahkemece dava dilekçesi ve duruşma gününün taraflara yöntemine uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, noksan taraf teşkili ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir.