Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/41 K.2012/3321

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı ortaklığın giderilmesi davasına dair karar, davalılardan ... tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, 4 adet taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir. Bu nedenle davacının satış suretiyle paylaşma istemesi davalıların aynen paylaşma istemesine engel teşkil etmez.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davalarında mahkemece malın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatına göre aynen bölüşmenin mümkün olup olmadığının araştırılması gerekir. Taşınmazın önemli ölçüde bir değer kaybına uğraması söz konusu ise aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilemez. Keza paydaşlar rıza göstermedikleri takdirde taşınmazın bir bölümü paylı bırakılamaz.

Aynen bölünerek paylaştırmanın (taksimin) mümkün olması durumunda bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi halinde eksik değerdeki parçaya para (ivaz) eklenerek denkleştirme sağlanır. Davada paydaşlar arasında anlaşma olmadıkça hakim kendiliğinden bazı taşınmazların bir kısım paydaşlara, kalanın diğer paydaşlara verilmesi şeklinde aynen bölünerek paylaştırmaya karar veremez.

Aynen bölünerek paylaştırma (taksim) halinde teknik bilirkişiye ifraz (taksim) projesi düzenlettirilerek bu projeye göre taşınmaz Belediye veya mücavir alan hudutları içerisinde ise Belediye Encümeninden karar alınmak suretiyle belediyeden, Belediye dışında ise İl İdare Kurulundan İmar Yasası ve Yönetmeliğine göre bölüşmenin (taksimin) mümkün olup olmadığı sorulur. İfraz projesinde kimlere nerelerin verileceği konusunda paydaşlar anlaşamazlar ise hakim huzurunda kura çekilerek belirlenir.

Onay makamından olumsuz cevap gelmesi halinde paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi gerekir.

Olayımıza gelince. Dava konusu taşınmazlardan ... nolu parsel bahçe niteliğinde 1700 m2 yüzölçümünde, ... nolu parsel bahçeli ahşap ev niteliğinde 7910 m2 yüzölçümüyle tapuya kayıtlı olup 4 adet paydaşı bulunmaktadır. Paydaşların payları elbirliği mülkiyetine tabi olduğu halde mahkemece elbirliği mülkiyetine dayanak belgeler tapu sicil müdürlüğünden getirtilmemiş, tarafların taşınmazda hisse oranları tespit edilmemiştir. ...

Belediyesinin 06/08/2008 tarih ve 293-557 sayılı yazısı ekinde gönderilen imar planına göre ... ve ... parsellerin imar planı içerisinde iskan sahasında kısmen imar yolu ve park alanında kaldığı belirtilmiş, oluşabilecek en küçük parselin yüzölçümünün ne kadar olması gerektiği belirtilmemiştir. Dava konusu ... ve ... parsellerde paydaşların pay durumu belli olmadığından bilirkişi raporu denetlenememektedir. Bu nedenle alınan bilirkişi raporu hüküm kurmak için yeterli değildir.

Mahkemece davaya konu taşınmazların paydaşları arasındaki elbirliği mülkiyetine dayanak belgeler ve mirasçılar arasındaki pay temlikine dair dayanak belgeler getirtilerek paydaşların pay durumu tespit edildikten sonra konusunda uzman harita mühendisi, ziraat mühendisi ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla mahallinde yeniden keşif yapılarak taşınmazların aynen taksiminin mümkün olup olmadığının gerekçeleriyle belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken,

yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi kabule göre de ortaklığın satılarak giderilmesine karar verilmesine rağmen taşınmazların satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının karar yerinde gösterilmemesi de doğru görülmemiştir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.