Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/6676 K.2012/11374

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı-davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı şirket vekili Av. ... ile davalı Tüketim Kooperatifi vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, asıl davada 10.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın, ıslah dilekçesi ile de 246.532 TL maddi tazminatın tahsiline, kiralayan davalı tarafından açılan birleşen davalarda da 49.166.10 TL alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı ile 10.000 TL haksız işgal tazminatı, 6.268 TL elektrik ve 542 TL su parasının tahsiline ilişkindir.

Mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile düğün salonunun kar kaybından dolayı 17.237.88 TL, restoranın kar kaybından dolayı 13.718 TL olmak üzere 30.415.TL'nin dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008 / 110 Esas sayılı dosyasındaki istemin kısmen kabulü ile 16.677.33 TL asıl alacak ve 516.77 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 17.194.10 TL üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına , alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine,

birleşen Isparta 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008 / 104 Esas sayılı dosyasındaki istemin kısmen kabulü ile 10.000 TL haksız işgal tazminatı, 6.268 TL elektrik ve 522 TL su parası olmak üzere toplam 16.790 TL'nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik olmamasına göre temyiz eden davacı vekili ve davalı vekilinin birleşen davalara, davacı vekilinin asıl davaya ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan asıl davaya ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Davalı vekilinin kazanç kaybına ilişkin temyiz itirazlarına gelince ;

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 29.12.2006 düzenleme, 1.1.2007 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli işletme hakkı devir sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Yine taraflar arasında düzenlenen ve sözleşmenin eki niteliğindeki ek protokolün 2. maddesinde birinci yıl işletme hakkı devir bedelinin 150.000 TL olduğu, 2007 yılında ilk iki ayın hazırlık dönemi olarak kullanılacağı için on aylık devir bedeli hesaplandığı belirtilmiştir.

Bağlantılı olarak da sözleşmenin 3 / 2 maddesinde de, işletmecinin 2007 yılı için 125.000 TL devir bedelini üç eşit taksitte ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar. Yapılan düzenlemelere göre kiralananın ilk iki ay içinde kullanıma hazır hale getirilmesi ve 1.3.2007 tarihinde kullanıma elverişli şekilde davacı kiracıya teslim edilmesi gerekmektedir.

Ne var ki, taşınmazdaki bir takım teknik ve hukuki eksikliklerden dolayı taşınmaz tarafların da kabulünde olduğu üzere 14.5.2007 tarihinde davacı kiracının tasarrufuna geçmiştir. Kiralanan, davacı tarafından restoran ve düğün salonu olarak kiralanmıştır.

Bu amaçla kullanılması için bir takım girişimler ve iş bağlantıları yapılmış, ancak taşınmazın geç teslim edilmesi nedeniyle iki ay ondört günlük sürede faaliyette bulunulmadığından davacı mahrum kalınan kar şeklinde müspet zarara uğramıştır. Müspet zarar, borçlunun edayı gereği gibi ve süresinde yerine getirmesi halinde alacaklının mal varlığı ne durumda olacak idiyse bu durumla eylemli durum arasındaki farktır.

Diğer bir anlatımla müspet zarar, sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır.

Yargılama sırasında hukukçu bilirkişi 18.7.2011 tarihli ek raporunda taşınmazın teslim edilmesi gereken 1.3.2007 tarihi ile taşınmazın fiilen kullanıma başlandığı 14.5.2007 tarihi arasındaki yetmişdört günlük sürede davacının geç teslim nedeniyle düğün salonu bölümünden 17.237.88 TL, restoran bölümünden 13.178.08 TL kar kaybının bulunduğu belirtilmiş ve bu miktarlar mahkemece de aynen benimsenerek hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda da açıklandığı üzere kiralananın davacıya süresinde teslim edilmemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu kazanç kaybının tazmin edilmesi gerekir. Ne var ki davacı bu süre içinde kiralananda fiilen çalışmamış ve herhangi bir işletme riski almamıştır.

Bu durumda bilirkişi raporu ile belirlenen tazminatı peşin olarak alacağına göre hakkaniyet gereği tazminat miktarından bir miktar indirim yapılması gerekirken , bu yön göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.