Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/7748 K.2012/9466

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescili istemidir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.

Önalım hakkının açıklanan bu tarifinden anlaşılacağı üzere, dava hakkı önalım hakkına konu edilen taşnımazın paydaşına aittir. Paylı mülkiyet nedeniyle doğan önalım hakkı, ancak paylı mülkiyet ilişkisi devam ettiği sürece mevcut olduğundan davacının paydaşlığının yargılama süresi içinde korunması zorunludur. Davacının, dava açıldıktan sonra herhangi bir nedenle önalım hakkına konu edilen taşınmazdaki payını kaybetmesi halinde, dava hakkı ortadan kalkacağından davanın reddi gerekir.

Somut olayda, 25.09.2009 tarihinde tapuda 104 ada 21 parselde kayıtlı taşınmazda paydaş olan ... taşınmazdaki 9631/30526 payını davalı ... Tur. A.Ş.'ye 61.000 TL bedelle satmıştır. Davacı ...'nun satış yapıldığı tarih itibari ile taşınmazda 9631/30526 payı bulunduğundan, Önalım davası dava açma hakkı var ise de, davacının taşınmazda sahip olduğu hissesi ... İcra Müdürlüğünün 2008/727 Tal. dosyasından cebri icra yolu ile 22.4.2010 tarihinde, ... Grup Tur.

A.Ş. tarafından alacağına mahsuben satın alınmıştır. Her ne kadar mahkemece icra dosyasında satışın düşürüldüğünden bahisle davacının payının devam ettiği belirtilmiş ise de, incelenen icra dosyasından satışın düşürülmesine karar verilen taşınmazların davacının başka taşınmazlardaki hisselerinin satışına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre İİK'nun 134 ve TMK'nun 705 maddesi gereğince, mülkiyet cebri satış ile ihale alıcısına geçmiştir.

Davacı tarafından ihalenin feshine yönelik dava açılmış ise de, davanın reddine karar verilmiş Yargıtay incelemesinden, geçerek kesinleşmiştir. Bu durumda, davacının yargılama sırasında paydaşlığı sona erdiğinden, dava hakkı sona ermiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.