Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2012/8821 K.2013/199

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulüne karar verilmiş, hükmü davalı vekili temyiz etmiştir

1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacı vekili 25.09.2007 tarihinde açmış olduğu bu dava ile, yapılan ihale sonucu belediye nikah salonunun fotoğraf ve video çekim işinin 25.03.2005 tarihinden itibaren üç yıl süre ile müvekkiline verildiğini, davalı belediyenin 18.08.2007 tarihinde yeni bir nikah salonunu hizmete açtığını, ihale edilen eski salonda bu tarihten sonra nikah merasimi yapılmadığı gibi müvekkilinin yüklendiği işi yeni salonda yapmasına da izin verilmediğini belirterek, iş yapamadığı döneme ilişkin menfi ve müspet zararının giderilmesini istemiştir. Davalı davanın reddini savunmuş, mahkemece 18.08.2007 tarihinden sözleşme süresinin bitim tarihi olan 25.08.2008 tarihine kadar olan süreçte davacının mahrum kaldığı kazanç kaybı olan 574.130,60 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir

Taraflar arasında 25.03.2005 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile davalı ... Belediyesi evlendirme dairelerinde yapılacak nikah törenlerindeki fotoğraf ve video çekme işi sözleşme tarihinden itibaren üç yıl süre ile davacıya verilmiştir.

Davacı davalı belediyenin sözleşme süresi sona ermeden 18.08.2007 tarihinde yeni bir nikah salonunu hizmete açtığını, eski salonda bu tarihten sonra nikah merasimi yapılmadığı gibi, müvekkilinin yüklendiği işi yeni salonda yapmasına izin verilmediğini belirterek 18.08.2007 tarihinden sonraki döneme ilişkin oluşan zararının giderilmesini istemiştir.

Davacının iş yapamadığı döneme ilişkin müspet zararının hesaplanmasına ilişkin mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu ve hesaplama yöntemi dosya kapsamına ve sözleşme içeriğine uygun değildir. Taraflar arasında uyuşmazlık konusu bulunmayan sözleşmenin 8.maddesinde kiracının nikah sahiplerine sattığı fotoğraflar karşılığında aldığı ücretin makbuzunu vermek zorunda olduğu, makbuza satılan fotoğrafların boyutları, kaç poz olduğu ve tutarının yazılmasının zorunlu olduğu,

makbuzların istenildiğinde denetlenebilmek üzere saklanacağı kararlaştırılmıştır. Bilirkişi tarafından davaya konu sözleşme döneminde kıyılan nikah sayısı esas alınmak suretiyle hesaplama yapılması doğru ise de salon kapasitesine göre katılan davetlilerin farazi olarak belli bir oranın fotoğraf ve video çekimi yaptıracağından hareketle hesaplama yapılması doğru değildir.

Mahkemece sözleşmenin 8.maddesi hükmü de dikkate alınarak davacının kira akdinin başlangıcından itibaren 18.08.2007 tarihine kadar olan dönemde elde ettiği gelir belirlenerek, uyuşmazlığa konu sözleşme döneminde elde etmesi muhtemel gelirin buna göre tayın ve tespiti zorunludur. Öte yandan kabule göre de dava açılmasının maddi hukuk ve usul hukuku bakımından sonuçları 6100 sayılı HMK’nun 123 ve 141.maddelerinde düzenlenmiştir.

Kanunda açıkça belirtilmemekle birlikte usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlardan biri de her davanın açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanmasıdır. Bir başka anlatımla istem, dava tarihi itibariyle var olan gerçekleşmiş hakları konu almalı, hüküm de uyuşmazlığın başladığı tarihten davanın açıldığı güne kadar gerçekleşmiş olayları içermelidir.

Esasen 28.11.1956 tarih 15/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da bu hususa vurgu yapılarak her davanın açıldığı tarihte tespit edilen durumunun hükme esas alınacağı belirtilmiştir.

Mahkemece bu husus nazara alınmak suretiyle davacının 18.08.2007 tarihinden itibaren davanın açıldığı tarihe kadar olan zararının tespit edilerek hüküm altına alınması gerekirken, dava tarihinden sonraki dönemi de kapsar şekilde alacak hesabı yapılarak hüküm altına alınması hatalı olmuştur

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.