Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/11105 K.2013/13721

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı ve davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili Av.... ve davalı vekili Av. ... geldiler. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, rödavans bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm duruşmalı olarak davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dosya kapsamına, toplanan delilere, hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının tüm, davacının ise aşagıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Davacı vekilinin ortalama kömür satış fiyatlarına ilişkin temyiz itirazlarına gelince: Davacı vekili dava dilekçesinde, 10.09.1971 tarihli sözleşme ile ruhsatlı maden sahasını davalı şirkete rödövans bedeli karşılığında devir ettiğini, 2007 yılında toplam 254.768 TL rödevans alacağı doğduğunu, bunun 154.094 TL sini ödediğini, geriye 100.674 TL ana para ve 39.569 TL işlemiş faiz alacağı ile toplam 140.243 TL alacağı kaldığını, 2008 yılından 498.504 TL rödövans alacakları olduğunu, buna mahsuben 294.498.70 TL ödendiğini,

geriye 204.005.30 TL ana para ile 19.883.86 TL işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 223.889.16 TL alacakları kaldığını, ihtara rağmen ödemelerin yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000 TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı vekili ise, taraflar arasındaki 10.09.1971 tarihli sözleşme ve eki tarihsiz protokole göre 1997 yılından itibaren rödavans tahakkuklarının yıl sonu şirket blançosunda yer alacak toplam hasılata göre hesaplanarak takip eden Nisan ayı sonuna kadar ödeneceğinin kararlaştırıldığını, 2001-2004 yılları rödövans alacaklarının ankara 4. Ticaret Mahkemesinin 2006/523 esas ve 2007/443 karar sayılı kararıyla belirlendiğini, bu kararın Yargıtay'dan geçerek onandığını, bu hesaplamaya göre rödavans bedelinin hesaplanarak ödendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Taraflar arasında düzenenlenen 10.09.1971 tarihli ve bu sözleşme eki protokol konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. ...

4. Ticaret Mahkemesinin 2006/523 asas sayılı dosyasında verilen ve Yargıtay’ca onanıp kesinleşen kararda rödövans bedelinin “rödövanscı fırmaların üretip sattıkları kömürlerin miktarının belirlenmesi, üretilip satılan kömür fiyatlarının ortalamasının bulunması ve üretilen kömür miktarı ile ortalama fiyatın çarpılarak bulunan rakamın sözleşmede belirtilen rödövans bedeli %6,5 alınması, bulunan miktardan da stopaj düşüldükten sonra kalan kısmın rödövans bedeli olarak ödenmesi gerektiği” belirlenmiştir.

Mahkemece yapılacak iş 2007-2008 yılları rödövanscılar tarafından üretilip satılan kömür miktarlarının belirlenmesi, ilgili yerel ve ulusal kuruluşlardan sorulacak rödövansçı firmalarca üretilip satılan kömür fiyatlarının belirlenmesi ayrıca davalı defter ve kayıtlarında yer alan fiyatlar da araştırılarak üretilip satılan kömür fiyat ortalamasının bulunması, bulunan rakamlar üzerinden davalının cevap dilekçesinde belirttiği ve kabul ettiği ortalama kömür satış fiyatları da dikkate alınarak yeniden bilirkişi incelemesi yapılması,

raporlar arasında bir çelişki doğarsa bu çelişkinin giderilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.