Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/16352 K.2014/8595

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde yıllık 126.000 TL olarak ödenen kira bedelinin 01.03.2012 tarihinden itibaren 300.000 TL olarak tesbitini istemiştir. Davalı ise ödenen kira bedelinin raiçlere uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur

Mahkemece davanın kısmen kabulü ile aylık kira parasının net 19.256 TL, yıllık kiranın net 231.072 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

01.03.2002 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi konusunda uyuşmazlık yoktur. Hak ve nesafet kurallarına göre tespiti gerekmektedir.

18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, mahallinde yeniden keşif yapılarak bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak,

dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, hakimce bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parasına hükmedilmelidir.Öte yandan vergi kira tesbitinde bir unsur değildir.

Fon ve fergi stopajı düşülerek kira parası net olarak tesbit edilemez.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanan ilkeler doğrultusunda kiralananın boş olarak kiraya verilmesi halinde ne kadar kira getireceği belirlenmemiştir. Mahkemece davalının eski kiracı olduğu gözetilerek hakkaniyet indirimi yapılmadan sonuca gidilmiştir. Öte yandan kira bedelinin brüt olarak belirlenmesi gerekirken net olarak belirlenmesi de doğru olmadığı gibi aylık kira bedelinin tesbiti cihetine gidildiğine göre karar ve ilam harcının aylık kira farkı üzerinden alınması gerekirken yazılı şekilde yıllık fark üzerinden alınması da doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir. ./..