Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2013/3320 K.2013/14844

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat davasına dair karar, davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Uyuşmazlık, cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada dayanılan ve hükme esas alınan 16.09.2008 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşme ile Neomarin Alışveriş Merkezi'nde bulunan mağaza ilk yıl için aylık asgari 2.448 Euro bedelle Dryman tabelası altında ürün pazarlama ve satışı yapmak üzere davalıya kiralanmıştır.

Sözleşmenin II. Bölüm 4.6 maddesinde, kiracının alışveriş merkezinin açılış tarihinden itibaren beş gün içinde kiralananı kendinden kaynaklanan herhangi bir sebeple açamaz ise, açamadığı süre içinde ödeyeceği kira bedeline ek olarak ayrıca merkezin açılış tarihinden itibaren kiralananın kapalı kaldığı her gün için aylık kira bedeli esas alınarak hesaplanacak günlük kira bedeli kadar da ceza ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, bu durumun sözleşmeye aykırılık teşkil edeceği ve tahliye sebebi olduğu,

yine II. Bölüm 17. maddesinde kiralananın kiracıya atfedilecek nedenlerle merkezin açılış tarihinde açılmaması durumunda kiracının bir yıllık asgari kira bedelini cezai şart bedeli olarak ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Bu şartlar geçerli olup tarafları bağlar.

Sözleşme gereğince dekorasyon yapılması için kiralanan mağazanın 13.02.2009 tarihinde davalıya teslim edilmesinden sonra, alışveriş merkezinin 15.04.2009 tarihinde açılmasına karşın, davalı tarafından mağaza açılışı gerçekleştirilmediğinden davacı, 20.05.2009 keşide ve 27.05.2009 tebliğ tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin 4.6. ve 17. maddeleri gereğince sözleşmenin feshedildiğini bildirerek bir yıllık kira parası tutarındaki 26.376 Euro cezai şartın üç gün içinde ödenmesini istemiştir.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 179-182. maddelerinde (mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 158-161 .maddeleri ) düzenlenen ceza koşulu (cezai şart) esas borca bağlı olarak vücuda gelen ve borçlunun borcunu ifa etmemesi veya geç yerine getirmesi ya da noksan ifa etmesi halinde, alacaklıya muayyen bir mablağı, çoğunlukla bir miktar paranın ödenmesi şartını kapsayan bir taahhüttür. Alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile kararlaştırılan cezanın ifası gerekir. Bir alışveriş merkezindeki mağazaların açık, merkezin hareketli, müşteri sirkülasyonun fazla olması alışveriş merkezinin cazibe merkezi

olması yönünden önem arz eder. Bu nedenle de taraflar, alışveriş merkezinin açıldığı tarihte kiralanan mağazanın da açılmış ve faaliyete geçmiş olmasını teminen sözleşmeye anılan hükümleri koymuşlardır.

Her ne kadar davalı, davacının alışveriş merkezine ilişkin taahhütlerini yerine getirmediğini, bir çok mağazanın kiralanamadığını, aksaklık ve eksiklikleri gidermediğini, otoparkı, restoran, cafe, fast food, eğlence bölümlerini, çevre organizasyonunu gerçekleştirmediğini iddia etmiş ise de, bu durum dahi davalının sözleşmeyle taahhüt ettiği şekilde alışveriş merkezinin açıldığı tarihte kiraladığı mağazayı açarak, faaliyete geçirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Mevcut koşulların davalı kiracı yönünden sözleşmeyi çekilmez hale getirdiği düşünülse bile, bu konuda davalı herhangi bir talep ve girişimde bulunmamış, kiralanan mağazayı yeterli sürede teslim almasına karşın gerekli dekorasyonları yapmamış ve mağazayı alışveriş merkezinin açılışında faaliyete hazır hale getirmemiştir. Sözleşmenin her iki tarafı da tacir olup basiretli davranma yükümlülükleri bulunmaktadır.

Davalı da anılan ceza koşulunu bilerek, sonuçlarını öngörerek kabul ve taahhüt etmiştir. Bu durumda mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, hatalı hukuki değerlendirmeler içeren bilirkişi raporu çerçevesinde yazılı şekilde istemin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir