Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/10001 K.2014/14036

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye ve alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davacı -karşı davalı ve davalı- karşı davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı -karşı davalı vekili Av. ... ve davalı -karşı davacı vekili Av.... geldiler. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Uyuşmazlık, asıl davada akde aykırılık nedeniyle kiralananın tahliyesi ve kiralanana verilen 7.000 TL hasar bedelinin tahsiline, birleşen davada, dava dilekçesi ile 1.000 TL, ıslah dilekçesi ile 92.640 TL müspet zararın ve 100.000 TL manevi tazminatın tahsiline ilişkindir. Mahkemece asıl davada kiralanan yargılama sırasında tahliye edilmiş olduğundan konusuz kalan tahliye istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tazminat isteminin reddine, birleşen dava yönünden 92.640 TL müspet zararın davacı- karşı davalıdan tahsiline, manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi üzerine, hüküm davacı- karşı davalı vekili ve davalı- karşı davacı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına, takdirde de bir isabetsizlik olmamasına, kiralanan henüz tahliye edilmeden verilen hasarların tazmin edilmesinin istenemeyeceğine göre temyiz eden davalı- karşı davacı vekilinin tüm, davacı- karşı davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Davacı- karşı davalı vekilinin hüküm altına alınan müspet zarara ilişkin temyiz itirazlarına gelince ;

Taraflar arasında dava konusu edilen kiralanana ilişkin adi yazılı ve noterde düzenlenen 01.06.2011 başlangıç tarihli ve beş yıl süreli iki ayrı kira sözleşmesi düzenlenmiştir. Adi yazılı kira sözleşmesinde kiralananın “plastik kasa imalatı ve deposu” olarak kullanılacağı, noterde düzenlenen sözleşmede ise “ihracat deposu, plastik imalat işinde” kullanılacağı kararlaştırılmıştır.

Kiralananın aslında sebze- meyve soğuk hava deposu olduğu ve sözleşme öncesinde de bu amaçla kullanıldığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Yargılamada davacı- karşı davalı kiraya veren taşınmazın soğuk hava deposu olarak kiralandığını iddia ederken, davalı- karşı davacı kiracı ise yerin iştigal konusu olan plastik kasa imalatı işinde kullanılmak üzere kiralandığını savunmaktadır.

Nitekim davalı- karşı davacı kira başlangıcından itibaren kiralananda plastik kasa üretimi yapmış, ancak taşınmazın yapılmakta olan faaliyet için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadığından ... Belediye Encümeni'nin 08.08.2012 gün ve 2012 / 252 sayılı kararı gereğince belediye zabıtası tarafından 10.08.2012 tarihinde mühürlenerek davalı- karşı davacı kiracı ticaretten men edilmiştir.

Gerçekten sözleşme konusu iş yeri için ... ve Tic. AŞ adına 26.06.1996 tarihinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı alınmış ise de, davalı- karşı davacının yapmakta olduğu plastik kasa imalatı işine ilişkin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmamaktadır.

Davalı- karşı davacı, anılan ruhsatın alınmasının kiraya verenin sorumluluğunda olduğunu, kiraya verene parasal katkı sağlanmasına rağmen kiraya verenin edimini yerine getirmediğini ve iş yerinin mühürlenmesine sebep olduğunu ileri sürerek uğramış olduğu müspet zararlarının karşılanması için birleşen davayı açmıştır.

Az yukarıda açıklandığı üzere kiralanan soğuk hava deposu niteliğinde olup, davacı- karşı davalının 21.09.2012 tarihinde keşide ettiği cevabi ihtarnamesi ile kiralananın plastik kasa imalatı işinde kullanılmasına muvafakat edilmediği açıktır. Bunun yanında kira sözleşmesinde kiracının yapacağı iş için gerekli iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kiraya veren tarafından alınacağına ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır. ...

Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 20.06.2013 tarihli yazısında yaş sebze ve meyve soğuk hava deposu olan işletmelerde plastik kasa üretimi ve depolamasının yapılamayacağı, bunun için gerekli tadilat ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesi alınması gerektiği belirtmiştir.

Tacir olan kiracının kiralama öncesinde basiretli davranarak sözleşme konusu kiralananın durumunu, niteliğini, kullanma amacına uygunluğunu, bu bağlamda ruhsat alma koşullarını, alınıp alınamayacağını araştırması gerekir.

Bununla birlikte bu konuda bir inceleme yapmadığı gibi, sözleşmenin düzenlenmesinden sonra da ruhsat alabilmek için gerekli hiçbir girişimde bulunmayarak, bu hususu kiraya verenin yerine getirmesini beklemiş, bu arada kiralananda ruhsatsız plastik imalatını sürdürerek iş yerinin mühürlenmesine kendisi sebebiyet vermiştir. Yargılama sırasında da, kiralananı amaçları doğrultusunda kullanamayacağını görerek 19.01.2014 tarihinde tahliye ve teslim etmiştir.

Kiralananın mühürlenmesine, dolayısıyla varsa iş yapamaması nedeniyle uğradığı zararlara kendisi sebebiyet veren kiracının bu konuda sözleşmesel hiçbir yükümlülüğü olmayan kiraya verenden talepte bulunması mümkün değildir. Bu itibarla mahkemece davalı- karşı davacının birleşen davadaki müspet zarar isteminin de reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir