Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/1643 K.2014/12424

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tazminat ve itirazın iptali davasına dair karar, davalı-karşı davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava, kiracının açtığı araç bedeli ve araç kullanım bedelinin tahsili birleşen 2012/8 Esas sayılı dava kiralayan tarafından kira, olacağı motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezalarının tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali, birleşen 2012/155 Esas sayılı dava ise kiralayanın sözleşme süresi bitiminden kiralanan ticari plakanın teslim tarihine kadar olan kira alacağının tahsili amacıyla yaptığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davada araç bedeline ilişkin dava atiye bırakıldığından karar verilmesine yer olmadığına, araç kullanım bedeline ilişkin istemin kabulüne, birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm asıl davanın davacısı (Birleşen dosyalar davalısı) ve birleşen dosyalar davacısı (asıl dava davalısı) tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece taktir edilerek karar verilmiş olmasına, taktirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl davanın davacısı ve birleşen dosyalar davacısının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Asıl davanın davacısının (birleşen dosyalar davalısı) birleşen 2012/8 Esas sayılı dosyaya yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Birleşen dosya davacısı kiralayan E.. Ö.. dava dilekçesinde müvekkiline ait ticari plakaya davalının 20.09.2009 başlangıç 20.09.2010 bitiş tarihli sözleşme ile kiraladığını sözleşmede aylık kira bedelinin 3000 TL olup, davalı tarafından ödenmeyen son iki ayın kira bedeli ve müvekkili tarafından ödenen motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezalarının toplamı olan 8996.40 TL'nin tahsili için icra takibi yapıldığını davalının itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ve % 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini istemiş, davalı kiracı kira borcu bulunmadığını, motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezalarından sorumlu olmadığını ve davanın reddini savunmuştur. Mahkemece davanın kısmen kabulüne 7566,78 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline karar verilmiştir.

Davacının dosyaya ibraz ettiği motorlu taşıtlar vergisi ve trafik cezalarının ödendiğine ilişkin vezne alındı makbuz suretleri okunaklı olmayıp, yatırılan bedellerin hangi döneme ait oldukları tespit edilememiş, bu husus bilirkişi tarafından da beyan edilmiştir. Bu durum da mahkemece makbuzların okunaklı suretleri ya da asıllarının ibraz ettirilerek yapılan ödemelerin hangi dönemlere ait olduğunun belirlenmesi, belirlenen dönem itibariyle davalı kiracının sorumluluğunun bulunup bulunmadığının tespit edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu itirazın iptaline karar verilen miktarın hangi alacak kalemlerini kapsadığı belirtilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3- Asıl davanın davacısının birleşen 2012/155 Esas sayılı dosyaya yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Taraflar arasında düzenlenen ticari plaka kiralanmasına ilişkin 20.09.2009 başlangıç tarihli 20.09.2010 bitiş tarihli sözleşmede aylık kira bedeli 3.000 TL olarak belirlenmiş olup, sözleşmede artış şartı bulunmamaktadır.

Davacı kiralayan birleşen davada aracın kendisine 27.11.2010 tarihinde teslim edildiğini bu tarihe kadar sözleşme süresi bitmesine rağmen davalı kiracı tarafından kullanıldığından bahisle 20.09.2010 - 27.11.2010 dönemi kira alacağın toplamı 6.750 TL'nin tahsili için icra takibi yapmış ve bu miktar üzerinden itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

HMK.nun 26 Maddesine göre hakim her iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup, ondan fazlasına yada başka bir şeye hüküm veremez. Mahkemece 6.750 TL alacak üzerinden itirazın iptaline karar verilmesi gerekirken davacının beyan ettiği aylık kira miktarı esas alınarak yazılı şekilde talep aşılmak suretiyle karar verilmesi doğru değildir

4- Birleşen dosyalar davacısının (asıl dava davalısı)nın asıl davaya yönelik temyiz itirazlarına gelince; asıl dava dilekçesinde kiracı taraflar arasında da düzenlenen kira sözleşmesi ile davalıya ait 34 TKE 32 nolu plakanın kiralandığını, kendisine ait aracın da kiralayan adına tescil edildiğini, sözleşmenin 3. maddesinde kira süresinin sonunda plakanın kiralayana, aracın ise kiracıya devredileceğinin kararlaştırılmasına rağmen sözleşme süresi sonunda aracı davacı kiracıya devir etmediğini ve plakası ile birlikte araca el koyduğunu ve aracı kullandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL araç bedeli,

500 TL araç kullanım bedelinin tahsilini istemiştir. Mahkemece araç kullanım bedeli olarak istenen alacak miktarı ıslah edilmediği halde sanki ıslah edilmiş gibi talep aşılarak bilirkişi raporunda belirlenen 9.450 TL alacağa hükmedilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.