Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/4837 K.2014/7624

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı ve davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı vekili Av. A.. T.. ve davalı vekili Av. Ö.. A.. geldiler. Hazır bulunanların sözlü beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiracı tarafından kiralayan aleyhine açılan kira sözleşmesinin feshi ve alacak istemlerine ilişkindir. Mahkemece,davanın kabulüne,kira sözlemesinin feshine,kira sözleşmesi kapsamında Oyak Banka ait 100.000 USD bedelli bloke çek ile ödenen 17.000 USD karşılığı 26.671,30 TL depozito alacağı, fazladan ödenen ancak mahsubu yapılmayan 2.760 USD karşılığı 4.330,16 TL, mecura yapılan tamir, tadilat ve ilave masraflar karşılığı 685.112,00 TL olmak üzere toplam 716.113,46 TL'nin nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans ( ticari ) faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş,hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiş,davacı vekili katılma yoluyla temyiz isteminde bulunmuştur.

1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin depozito ve fazladan ödenen alacağın tahsiline ilişkin itirazları yerinde değildir.

2-Davalı vekilinin kira sözleşmesinin feshine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince:

Taraflar arasında 15.08.2007 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi bulunduğu ve davacı kiracının 11.08.2008 tarihli ihtar ile akdi feshettiğini davalı kiralayana bildirdiği,feshe ilişkin bu ihtarın 11.08.2008 tarihinde davalıya tebliğ edildiği,davacı kiracının kiralanan taşınmazı tahliye edip anahtarı Bakırköy 17.Noterliğine 20.10.2008 tarihinde emanet teslim tutanağı ile teslim ettiği,davalı kiralayanın anahtarı 27.10.2008 tarihinde noterden teslim aldığı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı kiracı kira sözleşmesini feshedip,kiralanan taşınmazı tahliye ettikten sonra anahtarı notere emanet teslim tutanağı ile teslim ettiğine ve anahtarın davalı kiralayan tarafından noterden teslim alındığına göre davalı kiralayanın anahtarı noterden teslim aldığı tarih itibariyle taşınmazın tahliye edildiği ve taraflar arasındaki kira sözleşmesinin sona erdiğinin kabulü gerekir.

Taraflar arasındaki kira sözleşmesi sona erdikten sonra açılan iş bu dava ile davacı kiracının kira sözleşmesinin feshini talep etmesi mümkün değildir. Zira davacı kiracının kira sözleşmesini feshetmekte hukuki yararı da bulunmamaktadır. Hukuki yarar dava şartı olup mahkemece re'sen dikkate alınmalıdır. Mahkemece,kira sözleşmesinin feshine ilişkin isteminin hukuki yarar(dava şartı) yokluğu nedeniyle reddi gerekirken yazılı şekilde kabulü doğru değildir.

3-Davalı vekilinin mecura yapılan tamir,tadilat ve ilave masraflar karşılığı 685.112 TL alacağın tahsiline ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince:

Kural olarak kiracı kendi ihtiyacı için ve işinin gereği olarak kiralanan yapmış olduğu değer arttırıcı imalat bedelini kiralayandan isteyebilir. Zorunlu ve faydalı masraf alacağına ilişkin uyuşmazlığın dava tarihinde yürürlükte olup olaya uygulanacak olan 818 sayılı Borçlar kanununun 410 ve sonraki maddelerinde(6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 527.maddesi) düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümlerine göre çözüme kavuşturulması gerekir. Ancak,bu maddeye dayanılarak kiracı tarafından yapılan imalat bedellerinin kiralayandan talep edilebilmesi için yapılan imalatların faydalı ve zorunlu olması gerektiği gibi davalı kiralayanın bu imalatları benimsemesi ve sebepsiz zenginleşmesi gerekmektedir.

Olayımıza gelince. Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan 15.8.2007 başlangıç tarihli ve 10 yıl süreli kira sözleşmesinin 11.maddesinde “...kiracının taşınmaz üzerinde mal sahibine haber vermek kaydı ile, prefabrik, servis, depo ve benzeri gibi iş amaçlı yerleri inşa ya da tamir edebileceği veya kaldırabileceği,bununla ilgili mal sahibinin Belediye ve benzeri mercilerden izin alınabilmesi için kiracıya yetki ve vekalet vereceği...” kararlaştırılmıştır.

Aynı sözleşmenin 12.maddesinde ise “kiracının taşınmazın teslimi sırasında yapılan liste neticesi taşınmazla birlikte teslim edilen mütemmim cüzileri hariç kiracının kendisinin yaptıklarını ve ayrıca g.menkul üzerine yaptığı prefabrik, depo, servis alanı ve bunu gibi yapıları söküp alabileceği veya taşınmazın sahibine bırakabileceği,kiracının taşınmazı en az teslim aldığı şekilde kira müddeti, sonunda teslim edeceği ve kiracının yaptığı eklenti ve masrafları kiralayandan talep edemeyeceği...” kararlaştırılmıştır.

Kira sözleşmesinin 11 ve 12.maddeleri geçerlidir ve tarafları bağlar. Kira sözleşmesi ile davacı kiracıya ancak prefabrik yapılar yapılmasına izin verilmesine rağmen kiracı tarafından sabit,sökülemeyecek imalatlar da yapıldığı,ayrıca yapılan imalatların proje ve ruhsata uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda proje ve ruhsata aykırı,iskan izni alınamayan ilave imalatların davalı tarafından benimsediğinden söz edilemez.

Kaldı ki kira sözleşmesinin 11.maddesi ile kiracıya “ kiralanan g.menkul üzerine prefabrik, depo, servis alanı gibi yapılar yapılması” için izin verilmiş olup davacı kiracının prefabrik olmayan,sabit,sökülemeyecek,ruhsat ve yasalara uygun olmayan yapılar yapması sözleşme hükümlerine aykırıdır.

Ayrıca,kira sözleşmesinin 12.maddesinde kiracının kiralanana yaptığı prefabrik,depo,servis alanı gibi yapıları söküp götürebileceği kararlaştırılmış olup,davacı kiracı isterse yaptığı prefabrik,depo,servis alanı yapılarından sökülebilir nitelikte olanları söküp götürebilir. Bu nedenlerle davacı kiracının kiralanana yaptığı imalat bedellerini talep edemeyeceğinden bu istemin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.