Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/8910 K.2014/11982

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davası hakkında yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen karar, davalılar tarafından süresi içinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş, ancak uyuşmazlık kesinleşmiş tahliye davasına ilişkin yargılamanın yenilenmesi isteminden ibaret olup davada alacak talebi bulunmadığından duruşma isteğinin reddine karar verildikten sonradosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, taraflar arasında görülüp hükme bağlanan kira akdinin imkansızlık nedeniyle sözleşmenin feshi ve kiralananın tahliyesi davası nedeniyle yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, yargılamanın iadesi talebinin kabulüne ve kiralananın tahliyesine karar verilmiş, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili , kiracısı olan davalı hakkında daha önce mahkemenin 2011/931 E. sayılı dosyası ile açılan tahliye davası ile kiralananın tahliyesini talep ettiklerini, tahliye taleplerinin mahkemece reddediliğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanıp dayanamadığına ilişkin olduğunu, kira sözleşmesine konu taşınmazda halen faaliyette bulunan hastanenin açılmasına ilişkin ön izinin müvekkili tarafından alındığını, davadan sonra öğrendiklerine göre Sağlık Bakanlığı tarafından Özel Hastaneler Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle hastane açılmadan alınan ön izinin devredilmesinin mümkün olmadığını,

Yönetmelik değişikliğine sonradan vakıf olduklarından yargılama aşamasında ileri süremediklerini, ayrıca taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 10. maddesinde sözleşmenin garantörü olan A.. O..'nun kiracı şirketteki ortaklık hissenin %51'in altına düşmesinin sözleşmenin haklı nedenle feshi sebebi olarak kararlaştırıldığını, yargılamadan sonra öğrendiklerine göre A..

O..'nun kiracı şirketteki ortaklık hisselerinin %51 in altına düştüğünü, bu nedenle müvekkilinin sözleşmenin 10. maddesi gereğince sözleşmeyi haklı nedenle fesih hakkının bulunduğunu, bu nedenle yaptıkları fesih ihtarının doğru olduğundan yargılamanın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili, taraflar arasında daha önce görülen ve kesinleşen davanın taraflar arasındaki kira sözleşmesi ifa imkansızlığı nedeniyle feshedildiğinden, kiracının hastaneyi faaliyete geçirme ve ruhsat alma edimlerini yerine getirmediğinden ve fiilen mecuru terk ettiğinden bahisle kiralananın tahliyesi istemi olduğunu, Davacının HMK'nun 375 maddesinde belirtilen sebeplerle yargılamanın iadesi talep edebileceğini, davacının yargılamanın iadesi talebinde ileri sürdüğü sebeplerin ilk dava sebepleri ile ilgisi bulunmadığını,

daha önce müvekkili hakkında kira sözleşmesinin 10. maddesinden açılan bir davanın olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yargılamanın iadesi şartları bulunduğundan bahisle yeniden yapılan yargılama neticesinde sözleşmeyi garantör olarak imzalayan A.. O..'nun kiracı şirkette hissesinin %51 in altına düştüğü, bu durumun sözleşmenin 10. maddesinde kiraya verene sözleşmeyi haklı nedenle fesih etme hakkı verdiği, ayrıca Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 9. maddesinde hastane açma ön izninin devredilemeyeceğinin düzenlendiğinin anlaşıldığı, bu durumun davacının elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması niteliğinde olduğu gerekçesiyle yargılamanın iadesi talebinin kabulü ile kiralanın tahliyesine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, 6100 Sayılı HMK'nun geçici 3. maddesi gereğince 1086 sayılı HUMK'nun 445/1 (HMK'nun 375/ç) maddesi uyarınca yargılamanın yenilenmesi sebebinin gerçekleşip gerçekleşmediği, noktasında toplanmaktadır.Hemen belirtmek gerekir ki; kesin hükme bağlanmış olan bir davaya yeniden bakılamayacağına ilişkin kuralın en önemli istisnası yargılamanın iadesi yoludur.

Buna göre, yargılamanın iadesi, bazı ağır yargılama hatalarından ve noksanlarından dolayı, maddi anlamda kesin hükmün sona ermesini ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan, olağanüstü bir kanun yoludur. Yargılamanın iadesi sebepleri, HUMK m.455 de (HMK m 375) sınırlı olarak sayılmıştır. Bunun dışındaki bir sebepten dolayı, yargılamanın iadesi yoluna gidilemez.

Somut olayda, davacı Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen davada.

Davalının kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra Kalp ve Göz Hastanesi olarak kullanmak için kiraladığı taşınmazda, işletme ruhsatı alamadığını ve hastaneyi faaliyete geçiremediğini, bu nedenle dal hastanesi açma imkanı kalmadığını sözleşmenin ifasının imkansız olduğunu ve davalının fiilen hastaneyi de terk ettiğini, müvekkillerinin de kendi adına Sağlık Bakanlığından ön izin aldığını belirterek, kiralananda bulunan davalılara ait tıbbi cihazların hastaneden çıkartılmasına ve tahliyesine karar verilmesini istemiştir.

Yargılamanın iadesi talebinde ise kesinleşen davada ileri sürmedikleri yeni vakalar ileri sürerek, kira sözleşmesini garantör olarak imzalayan davalılardan A..

O..'nun davalı kiracı şirketteki hisselerinin bir kısmını devrettiği ve hisselerinin %51 altına düştüğünü bunun da taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 10. Maddesine aykırılık oluşturduğunu, bu durumu da daha sonra öğrendiklerini ve yine kendileri tarafından alınan Sağlık Bakanlığından Hastane açılması için alınan "ön izinin" devrinin, davada mahkemece karar verildikten sonra Yönetmeliğin 9. Maddesinde yapılan değişiklikle yasaklandığını belirterek yargılamanın iadesini ve kiralananın tahliyesini istemiştir.

Yargılamanın iadesini talep eden davacı, ancak yargılanmanın iadesini talep ettiği o davadaki vakalar çerçevesinde yargılamanın iadesini mahkemeden isteyebilir. O davada dayanmadığı, tahliye sebebi olarak ileri sürmediği yeni vakaları sonradan öğrenmiş olsa bile bu durum yargılamanın iadesi sebebi oluşturmaz. Kaldı ki hastane açma ön izin belgesinin devredilemeyeceğine ilişkin Yönetmeliğin 9. maddesinin 5. fıkrası da o davada mahkemece karar verildikten sonra ve henüz karar kesinleşmeden önce 11.07.2013 tarihinde resmi gazete de yayınlamış olup, yönetmelik değişikliğinden sonra karar temyiz incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Bu durum dava tarihinden sonra ortaya çıkan bir durum olduğu gibi, Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmeliğin sonradan ele geçen belge olarak değerlendirilmesi de mümkün değildir. İlk dava ile konu edilmeyen, ancak sözleşmeye aykırılık olarak görülen sonradan öğrenildiği iddia edilen hususlar veya sonradan ortaya çıkan durumlar açılabilecek yeni bir dava ile ileri sürülebilir.

Bu nedenle davacının yargılamanın iadesi sebebi olarak belirttiği hususlar 6100 Sayılı HMK'nun Geçici 3. Maddesi gereğince yargılamanın iadesinde uygulanması gereken HMUK'nun 445.maddesinden sayılan sebeplerden hiç birisine girmediğinden, koşulları oluşmayan yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile yargılamanın iadesi talebi kabul edilerek, davanın esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.