Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2014/9651 K.2014/13347

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı akdin feshi,tahliye ve alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı şirket vekili Av. ... ve davacı şirket vekili Av. ... ile Av. ...geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira sözleşmesinin feshi, tahliye ve kira alacağı istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili; müvekkili şirketin İskenderun Sarıseki’de bulunan gübre üretim ve depolama tesislerinin 08.03.2007 tarihli “işletme hakkı devir sözleşmesi” ve bu sözleşme hükümlerinin nasıl yorumlanacağına ilişkin 04.07.2008 tarihli ek sözleşme gereği davalıya teslim edildiğini, Ek sözleşme 1 hükümlerine göre sözleşmenin konusunun, mevcut tesislerin işletici tarafından yeniden yapılandırılarak işletilmesi ve sözleşmede kararlaştırılan sabit kira ve hasılat paylarının davacıya ödenmesi olduğunu,

sözleşmenin 9.10.1 maddesi uyarınca teslim tarihinden sonraki dönem için hazineye ait alanlarla ilgili ödenecek ecrimisil borçlarının davalı tarafından ödeneceğini, bu hükme rağmen davalının hazineye ödenecek ecrimisil bedellerini ödemediğini, sözleşme dahilindeki hazine taşınmazının 14.10.2011 ile 24.04.2012 tarihleri arasında kullanımı nedeniyle hazineye 446.148 TL ödediklerini, ödenen bu tutarın bir kısmının sözleşme uyarınca davalıdan alınan teminat mektubunun nakde çevrilmek suretiyle karşılandığını, kalan 289.996 TL’nin ödenmesi konusunda davalıya 60 gün süreli noter ihtarı keşide ettiklerini,

söz konusu ihtara rağmen davalının ecrimisil bedelini müvekkiline ödemediğini böylelikle davalının akde aykırı davrandığını, ayrıca davacının sözleşmede yüklendiği diğer borçlarına aykırı hareket etmesi nedeniyle sözleşmenin müvekkili tarafından 08.06.2012 tarihli noter ihtarı ile feshedildiğini, davalının fesih tarihinden sonrası için takdir edilen kullanım bedellerinin ödenmesi konusunda davalıya 13.03.2013 tarihli noter ihtarı gönderildiğini, ihtara konu bedelin 60 günlük temerrüt süresi içinde ödenmediğini belirterek müvekkilinin hazineye ödemek zorunda kaldığı 289.966 TL ecrimisil bedelinin davalıdan rucuen tahsiline,

davalının hazineye ait ecrimisil bedellerini süreli ihtara rağmen ödemediğinden akde aykırılık nedeniyle tahliyesine ve nihayet fesih tarihinden sonraki kullanım bedellerinin süreli ihtara rağmen ödenmediğinden davalının temerrüt nedeniyle tahliyesine karar verilmesini istemiştir. Davalı ise taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi değil işletme hakkı devir sözleşmesi olduğunu, bu durumun müvekkili tarafından davacı hakkında ...

36. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/450 esas sayılı dosya üzerinden açılan tazminat davasında kabul edildiğini, eldeki davanın davacının ...

8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/241 esas sayılı dosyası ile görülen tahliye ve tazminat davası ile derdestlik oluşturduğunu, feshin asli değil yan edimlere dayalı olup sözleşmenin 15.maddesine aykırılık teşkil ettiğini, ecrimisilin konusunu oluşturan olayın sözleşme tarihinden önce davacı tarafından inşa edilen depo ve tesislere ilişkin olup sözleşme kapsamında müvekkilinden talep edilemeyeceğini, sözleşmeye konu taşınmazın kıyı kenar çizgisi içinde kaldığını ve hazinece davacı hakkında tapu terkini davası açıldığını, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olup davacının ecrimisil ve işletme hakkı bedellerini 60 gün süreli ihtara rağmen ödemediği gerekçesi ile 289.966 TL alacağın tahsiline akdin feshine ve kiralananın tahliyesine karar verilmiştir.

1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına, sözleşmedeki yıllık 1.000.000 USD bedel üzerinden 18.06.2013 tarihli ihtarda belirtilen ayların kira bedelinin 60 günlük sürede ödenmediğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin temerrüt nedeniyle tahliyeye ve rucuen alacağa yönelik temyiz itirazları yerinde olmayıp hükmün bu yönü ile onanması gerekmiştir. 2-Akde aykırılığa yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Davacı dava dilekçesinde hem akde aykırılık ve hem de temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesine karar verilmesini istemiştir. Böylelikle davacı tahliyeye ilişkin istem ve sonucunu birden fazla olay ve hukuki sebebe dayandırmıştır. Ayrı hukuksal nedenleri bulunan tahliye istekleri birbirinden bağımsız olup ayrı ayrı veya birlikte dava edilmeleri mümkündür.

Davaların birlikte açılması durumunda ayrı bir dava sebebi olarak öne sürülen olguların hukuki sebep olarak nitelendirilerek tek dava gibi görülüp hükme bağlanması doğru olmadığı gibi Harçlar Yasasının 11.maddesi uyarınca her bir dava sebebi için davayı açan kişiden harcı tahsil edilmedikçe davanın görülüp sonuçlandırılması da doğru değildir.

Somut olayda davacı farklı olay ve hukuki nedenlere dayalı olarak kiralananın hem akde aykırılık hem de temerrüt nedeniyle tahliyesini istemiş ancak dava harcını bir yıllık kira bedeli üzerinden ödemiştir.

Bu durum harcı ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağına ilişkin Harçlar Kanununun 32.maddesi hükmüne aykırı olup mahkemece akde aykırılığa ilişkin dava sebebi hakkında eksik harcın ikmali sağlandıktan sonra işin esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.