Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/6135 K.2015/9654

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira bedelinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile davacıya ait ½ payın kira bedelinin 10.02.2014 tarihinden itibaren aylık 10.000,00 TL olarak tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı dava dilekçesinde, davalının müvekkilinin ½ pay sahibi olduğu taşınmazda davalının kuyumculuk faaliyetinde bulunduğunu, ilgili gayrimenkulün yıllık ortalama kirasının 240.000,00 TL civarında olduğunu, müvekkilinin hissesine düşen payın ise 120.000,00 TL olduğunu, davalının ödenmesi kararlaştırılan kira bedelini inkar ederek dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini, bu nedenle kira bedelinin tespiti gerektiğini ileri sürerek dava konusu kiralananın 01.01.2009 tarihinden başlayan kira döneminden itibaren aylık kira bedelinin müvekkiline düşen payının 10.000,00 TL olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı duruşmadaki beyanında ise, 10.02.2014 tarihi sonrası kira dönemine ilişkin kira bedelinin tespitini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava konusu taşınmazda davalı müvekkili ile davacının müştereken malik olduklarını, taraflar arasında sözlü kira sözleşmesi bulunduğunu, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin başlangıç tarihinin 15.10.2013 olduğunu, taşınmazın kira bedelinin 100,00 TL olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalı asıl ise keşif sırasındaki beyanında; dava konusu yeri 1984 yılından beri kullanmakta olduğunu, o tarihten bu yana da kira bedellerini ödediğini bildirmiştir.

Mahkemece, davacı vekili tarafından kira sözleşmesinin 10.02.1993 tarihinde yapıldığının beyan edildiği, davalı vekili tarafından kira başlangıcına ilişkin herhangi bir beyan ve delil de sunulmadığı ve davalı asilin 1984 yılından beri taşınmazı kullandığı ve kira bedellerini ödediği beyanı karşısında yeni dönem kira başlangıcının 10.02.2014 olduğu kabul edilerek, bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının eski kiracı olması da dikkate alınarak davacı hissesi olan ½ payın 10.02.2014 tarihinden başlayan yeni dönem kira bedelinin aylık 10.000,00 TL olarak tespitine karar verilmiştir.

HMK’nun 190.maddesi uyarınca ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Davacı kira ilişkisinin varlığından hareketle kira parasının tespiti isteminde bulunmuş olup bu açıdan kira ilişkisinin varlığını, kira sözleşmesinin başlangıç tarihini ve aylık kira bedelini ispat külfeti davacıya aittir.

Davalı 1984 yılından itibaren kiracı olduğunu beyan ettiğine göre kiranın hak ve nesafet koşuları çerçevesinde belirlenmesinde bir usulsüzlük yoktur. Ancak öncelikle taraflar arasındaki kira sözleşmesinin başlangıç tarihi, kira tespiti talep edilen dönem ve son dönem kira bedelinin belirlenmesi gerekir.

Somut olayda davalının kira sözleşmesinin başlangıç tarihine karşı çıkmış olmasına davacının kira başlangıç tarihini yazılı belge ile kanıtlayamamasına ve bu hususta davalıya yemin de teklif etmemesine göre kira başlangıç tarihinin davalının bildirdiği gibi 15.10.1984 olduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda davalıya bir önceki kira döneminde aylık kira bedelinin ne olduğunun sorularak sonucuna göre 15.10.2014 tarihinden itibaren kira bedelinin tesbitine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.