Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/7205 K.2016/102

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, kiracı tarafından kiraya veren aleyhine açılan kiralanan yerlerin tespiti, tespit edilen yerlerin davacıya teslimi ve tespit ve teslim edilen bu yerlerin rayiç aylık kira bedellerinin tespiti istemlerine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne, ... Havalimanı İç Hatların kiralanacak yerlerini gösterir ve ... tarafından onaylanan projesinde.

DTLD 307-321-322-327 ve 328 olarak gösterilen ve sırasıyla 28,8m2 - 12m2 - 12m2 - 15,30m2 ve 18.50m2 alanlara sahip yerlerle ilgili olarak aylık KDV dahil 15.930,00TL bedel ile keşif tarihi olan 06/11/2014 tarihi itibari ile, kira sözleşmesinin imzalanmış sayılmasına, karar kesinleştikten ve yer teslim edildikten sonra 06/11/2015 tarihine kadar aylık KDV dahil 15.930,00TL olarak kiranın uygulanmasına, 26/11/2015 tarihinden itibaren aylık kiranın ÜFE+TEFE ortalaması oranında arttırılarak ve yer teslim tarihi kiranın başlangıç tarihi kabul edilerek uygulanmasına karar verilmesi üzerine hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, dava dilekçesinde. Davacı ile dava dışı ... arasında yapılan, ... Hava Limanı İç Hatlar Terminalinde 4 adet işyerini 01.01.2012 tarihinde yenilenen sözleşme ile kiralandığını, ... ihale yoluyla ... Havalimanı Terminali İşletmesini davalı şirkete devrettiğini, ihaleden sonra kira sözleşmesi adı altında tanzim edilen sözleşmenin 6. maddesinde "Kiracı.

İç Hatlar Terminalinde hizmet sunan İhale Şartnamesinin 8 nolu ekinde listesi verilen kiracıları mevcut sözleşmesi ile birlikte devralacaktır.", 13. maddesinin "Kiracı; iç hatlar terminalinde görev yapan hava yolu şirketleri, yer hizmet kuruluşları ve müstecirleri, idare ile bağıtlanmış bulunan sözleşmeleri ile birlikte devir alacaktır" düzenlemesi bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan 27.12.2012 tarihli protokol ile davalının, iç hatlar terminalinin yapımı tamamlanıp işletmeye hazır hale geldikten sonra tarafların üzerinde mutabık kalacakları,

işletmecinin eski iç hatlar terminalindeki konumu ve tahsisi amacı dikkate alınarak belirlenecek alanın tahsis tarihindeki yeni şartlara göre tespit edilecek rayiç bedel üzerinden davacı kiracıya tahsis etmeyi üstlendiğini, davalının yeniden inşaat amacıyla ihtarname göndererek davacıyı tahliye ettiğini ancak davalı şirketin yiyecek-içecek ve hediyelik eşya satışına uygun ticari mahalleri öncelik hakkı bulunan davacı yerine kendi iştiraki olan ....'ne tahsis ettiğini, uygunsuz yerlerin ise davacıya teklif edildiğini, davacı kiracının bu teklifi kabul etmediğini belirterek kiralanan yerlerin tespitine,

tespit edilen yerlerin davacıya teslimine ve tespit ve teslim edilen bu yerlerin rayiç aylık kira bedellerinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

TBK'nun 350./2 maddesine göre, yeniden inşa ve imar sebebiyle kira sözleşmesinin feshi mümkündür. Kira ilişkisi sona ermekle birlikte, yeniden inşa nedeniyle fesih durumunda aynı yasanın 355. maddesi ile taşınmazın yeniden kiraya verilebilmesi için kiraya verene bazı sınırlamalar getirilmiş ve yükümlülükler yüklenmiştir.

TBK'nun 355/2. maddesinde "...Yeniden inşa ve imar amacıyla boşaltılması sağlanan taşınmazlar, eski hâli ile, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamaz. Eski kiracının, yeniden inşa ve imarı gerçekleştirilen taşınmazları, yeni durumu ve yeni kira bedeli ile kiralama konusunda öncelik hakkı vardır.

Bu hakkın, kiraya verenin yapacağı yazılı bildirimi izleyen bir ay içinde kullanılması gerekir; bu öncelik hakkı sona erdirilmedikçe, taşınmaz üç yıl geçmeden başkasına kiralanamaz. Kiraya veren, bu hükümlere aykırı davrandığı takdirde, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlü olduğu..." düzenlenmiştir.

Olayımızda, davalı yeniden inşaat yapılacağı gerekçesiyle davacı kiracıyı kiralanandan tahliyesini sağlamıştır. Davacı kiracının TBK.nun 355/2 gereğince yeniden inşa ve imarı gerçekleştirilen taşınmazları, yeni durumu ve yeni kira bedeli ile kiralama konusunda öncelik hakkı vardır, davalı kiraya veren bu madde kapsamında davacının öncelik hakkını sona erdirmeden 3 yıl geçmedikçe başkasına kiralama yapamaz.

Ancak bu hak davacı kiracıya dava yoluyla sözleşme yapmaya zorlama ve kira bedeli belirlenmesi hakkı vermez. Kiraya verenin bu maddeye aykırı davranışları şartları oluşmuş ise kiracı lehine tazminatı gerektirir. Bu nedenle Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davalının sözleşme yapmaya zorlanması ve yeni kira bedelinin belirlenmesi şeklinde karar verilmesi doğru değildir.

Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.