Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2015/7925 K.2015/9987

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı-k.davacı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davalı-k.davacı vekili Av. İ.. K.. geldi. Karşı taraftan gelen olmadı. Hazır bulunanın sözlü açıklaması dinlendikten sonra, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.

Asıl dava kiralananda çıkan yangın sonucu kiralananın yanmasından dolayı eski hale getirme bedelinin tazmini karşılık dava ise bina sahibinin kusurundan dolayı çıkan yangında hasar gören demirbaş ve malzemelerin bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmesi üzerine karar davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı –karşı davacının eski hale getirme bedeline ilişkin temyiz itirazlarına gelince:

Hükme esas alınan 1.9.2011 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede kiralanan boş fabrika binası olarak kiralanmıştır. Kiralananda 15.9.2012 tarihinde yangın çıktığı ve kiralananın tamamen yandığı tarafların kabulündedir.

Davacı vekili davalının kiracı iken binada yangın çıktığını ve binanın hurda hale geldiğini, binanın davalı tarafından terk edildiğini kalan hurdalarında davalı tarafından satıldığını, işletme binası, prefabrik atölye binası, atölye içinde birden fazla gezer vinç takım aksamı ve sabit vinç ve aksamının tamamen yanarak harap olduğunu tesisatların kullanılamaz hale geldiğini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000 TL eski hale getirme bedeli ile Eylül 2012-Ağustos 2013 aylar arası kira bedeli ödenmediğinden kira alacağının da tahsilini istemiştir.

Davalı vekili ise davacının iddialarını kabul etmediğini, hurdaları satmadığını, yangından sonra fabrikanın kullanılmadığını, yangından 15 gün sonra taşındığını, kira bedeli istemesinin doğru olmadığını, yangın sonucunda müvekkilinin 400 ton plastik hurdasının yandığını 800.000 TL zararının bulunduğunu, binada meydana gelen elektrik arızalarının mal sahibine bildirildiği halde duyarsız kaldığını, yangın raporunda yangının elektrik aksamından çıktığının belirlendiğini,

bina sahibinin gerekli özen ve itinayı göstermediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000 TL nin 19.9.2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davacı–karşı davalıdan tahsilini istemiştir.

Türk Borçlar Kanununun 316 maddesi (BK 256. Maddesi) gereğince kiracı kiralananı özenle kullanma borcu altındadır. Kiracı kusursuzluğunu kanıtlamakla yükümlüdür. Bilindiği gibi kusur, gerekli özenin gösterilmemesi sonucunda önceden tahmini mümkün iken tahmin edilememiş olmasıyla ortaya çıkar. Somut olayda yangının önceden tahmin edilmesinin mümkün olup olmadığının tesbiti ile işyeri ticari işletme niteliğinde olduğundan davalı kiracının basiretli bir tacir gibi davranıp davranmadığının saptanması gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu, teknik yönden olayın aydınlatılması, yangının çıkma nedeni, yangının çıktıktan sonra büyüyerek tüm binayı sarması ve hasarın bu denli büyümesinde etkili başka unsurlar bulunup bulunmadığı, bu hususta kiracının kusurlu olup olmadığının tespiti ve zararın tespiti yönünden hükme yeterli değildir.

Zira mahkemece kusur yönünden rapor aldırılmamış, yalnız zarar yönünden rapor aldırılmış ancak hükmün gerekçesinde davalının kusurlu olduğuna yer verilmiştir.

Mahkemece yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde varsa yangına ilişkin itfaiye müdürlüğünce tutulan yangın tutanağının, kiralananın sigortalı ise sigorta dosyasının getirtilerek, konusunda uzman bilirkişi heyeti ile mahallinde keşif yapılarak yangının çıkış nedeninin araştırılması,yangının çıkış nedeninin kesin belirlenmesi yangının çıkışında tarafların kusuru bulunup bulunmadığı konusunda kusur incelemesi yapılması, bu konuda denetime elverişli rapor alınması, oluşacak duruma göre karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde eski hale getirme bedeline hükmedilmesi doğru değildir.

2-Davalı-karşı davacı vekilinin kira bedeline ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Davacı tarafından istenilen kira bedeli yangın tarihinden sonraki döneme ilişkindir. Kiralanan tamamen yandığı ve kullanılamaz hale geldiği tarafların kabulündedir.Kiralanan tamamen yanarak kullanılamaz hale gelmiş ise kira sözleşmesinin sona erdiğinin kabulü gerekir. Yangınla kira sözleşmesi sona erdiğine göre yangıdan sonraki döneme ilişkin kira bedellerinin istenmesi mümkün değildir. O nedenle kira bedelinin tahsiline ilişkin isteminde reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi de doğru değildir

3-Kiracı tarafından açılan karşı davanın sebebi kira sözleşmesinden kaynaklanan kiralananın yanmasından dolayı kiralananda yanan malzemelerin bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Alacak kira sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasıdır. Kira sözleşmesinden kaynaklanan tazminatlarda zaman aşımı süresi TBK 146 maddesi (BK 125 ) gereğice 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğundan işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı gerekçeyle reddi doğru değildir.

Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır