Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2021/1032 K.2021/1337

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın esastan reddine yönelik verilen hüküm davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde temyiz talebinde bulunan davacı vekili Avukat .... ile ihbar olunan vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığından onları yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili yüklenicinin taraflar arasında düzenlenen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan edimlerini yerine getirdiğini, binanın iskan ruhsatının alındığını, davalı arsa sahiplerinin müvekkiline isabet eden 5 adet dairenin tapusunu devretmediğini ileri sürerek, A blok 1, 3, 4, 5 ve 7 no.lu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tescilini talep dava etmiştir.

Davalı arsa sahipleri, yüklenici şirketin edimlerini yerine getirmediğini savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

İlk derece mahkemesince, ticaret sicil kayıtlarına göre davacı şirketin, davadan önce sicilden resen terkin edildiği, eldeki davanın açılması için alınmış bir ihya kararı bulunmadığı, ayrıca ihya için TTK’nın geçici 7/15 ve 7/2. maddelerinde öngörülen 5 yıllık sürenin dolduğu gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, davacı şirketin 07.07.2014 tarihinde ticari sicilinden re'sen terkin edildiği, böylelikle tüzel kişiliğinin ve davada taraf ehliyetinin sona erdiği, eldeki davanın açılması için alınmış bir ihya kararı da bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde açıkça düzenlenmiş olup, bir davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder. Taraf ehliyeti, medeni (maddi) hukuktaki TMK'nın 8. maddesinde düzenlenen medeni haklardan yararlanma (hâk) ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekil olarak anlaşılmalıdır. Davacının gerçek kişi ise sağ olması, tüzel kişi ise tüzel kişiliğinin bulunması taraf ehliyetiyle ilgili olup 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarındandır.

Dava şartlarının varlığının yargılamanın her aşamasında aranması gerekir. HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı noksanlığı halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir ise de; aynı maddenin ikinci cümlesinde dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verileceği, bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davanın, dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedilebileceği hükmü getirilmiştir.

Bilindiği üzere ticaret ortaklıklarının tüzel kişiliği, ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişinin, tüzel kişiliğinin sona ermesi durumunda taraf ehliyeti de son bulur.

Somut olayda, ticaret sicil müdürlüğünce, davacı şirketin 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesi hükmü uyarınca 07.07.2014 tarihinde sicilden resen terkin edildiği bildirilmiş olup, bu haliyle davacı şirketin tüzel kişiliği bulunmamakta ise de ticari şirketlerin ve kooperatiflerin mahkemeden ihya kararı alarak tekrar tüzel kişiliklerini kazanmaları ve dava şartlarından olan taraf ve dava ehliyeti noksanlığının HMK'nın 115/2. maddesinin ikinci cümlesi uyarınca giderilmesi mümkündür.

Davacı tarafça, İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/350 E. sayılı dosyasında ihya davası açıldığı anlaşılmış olup, anılan davanın neticesi beklenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma nedenine göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.