Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/112 K.2023/2918

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 14.12.2022 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı şirket yetkilisi İbrahim Süleyman Kürkçüoğlu ve Avukat Büşra Altındağ Akın ile Avukat ... Benli geldiler. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kurum ile 11/03/2016 tarihinde yapım işi sözleşmesini imzaladığını, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini müvekkilinin eksiksiz olarak yerine getirdiğini, ancak davalının aynı özende davranmadığını ve bu nedenle müvekkilini mağdur ettiğini, işin yapılacağı yerin davalı tarafından 17/03/2016 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 10/07/2017 tarihinde teslim edildiğini, dolayısıyla müvekkilinin işe geç başladığını, iş sahasının geç tesliminden kaynaklanan müvekkilinin zararını karşılayabilmesi adına davalı kurumdan hem fiyat farkı talebi hem de süre uzatım talebinde bulunduklarını,

davalı kurumun ise süre uzatım hususunu kabul ettiğini, fiyat farkı ödemesi ise yapmadığını beyan ederek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 10.000,00 TL fiyat farkının 17/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacı müvekkili şirkete ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idari işlem, eylem ve sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğunu, bu nedenle açılan dava yerinin adli yargı olmasının usul ve yasalara aykırılık taşıdığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, işin yapılacağı yerin teslim tarihinin gecikmesinin müvekkili kurumdan kaynaklanmadığını, sahada fıstık ağaçlarının bulunduğunu ve bu ağaçların zarar görmeden taşınması için davacı şirketin işe geç başladığını, Yapım İşleri Şartnamesini hazırlar ve imzalarken davacı şirketin bu hususun farkında olduğunu,

davacı şirketin fiyat farkı taleplerinin karşılanmasının imkansız olduğunu, sözleşmede hangi durumlarda fiyat farkının ödeneceğinin belirtildiğini, mevcut şartlarda herhangi bir fiyat farkı ödemesine gidilmesinin gereksiz olacağını belirterek davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mümkün olmadığı takdirde esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "idare tarafından revize iş programına göre işin sözleşme gereği bitiş tarihi olan 17.03.2018 tarihinden itibaren işin bitimine kadar olan imalatlara fiyat farkı hesaplanması gerektiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme ekleri incelendiğinde sözleşmenin bitiş tarihi olan 17/03/2018 tarihinden önce yer tesliminin geç yapılmasından kaynaklı olarak fiili yer teslim tarihi itibariyle ihalenin bu ihale bedeli üzerinden alınamayacağı, gerek fiyat farkı gerekse de imalat fiyatlarından kaynaklı olarak davacının tazminat talebinde bulunamayacağı, davanın da sözleşme bitiş tarihinden önce açıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının eksik incelemeye dayalı olarak verildiğini, dosyanın yeni bilirkişiye gönderilmemesinin usul ve yasalara aykırılık teşkil ettiğinden kararın kaldırılması gerektiğini, ayrıca müvekkili şirketin yaşanılan mağduriyet nedeni ile hakedişleri “fiyat farkı tahakkuk ettirilmediği gerekçesi ile itirazı kayıt” ile imzaladığını, idarenin kusurundan kaynaklı süre uzatımı olduğunu, bu nedenle fiyat farkının hesaplanması gerektiğini, karar aşamasında mahkemece müvekkili lehine yasal değerlendirmelerde bulunulmasına rağmen eksik ve yanlış inceleme ile müvekkili aleyhine karar verildiğini,

mahkemenin ret kararına dayanak olarak göstereceği gerekçelerin kararda bulunmadığını, davanın reddi yönünde karar verilirken bu karara nasıl ulaşıldığının açıkça belirtilmesi gerektiğini, yine kararda belirtilen mevzuatın müvekkili lehine olduğunu, mahkemenin bunu göz ardı ederek davanın reddine karar vermesini usul ve yasalara aykırı olduğunu, ayrıca fiyat farkı hesaplanırken işe başlama tarihinin baz alınması gerektiğini belirterek yerel mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Uyuşmazlık, 11.03.2016 tarihli Gaziantep Üniversitesi 250 Yataklı Çocuk Hastanesi Bina İnşaat işine ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı bu sözleşmenin yüklenicisi, davalı ise iş sahibi konumundadır. Eldeki davada davacı, iş sahibi tarafından verilen uzatma nedeniyle fiyat farkı talep etmektedir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.2.1. maddesinin 1. bendi uyarınca Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) sözleşmenin eki olarak kabul edilmiştir.

Sözleşmenin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. maddesinde yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ...tarihli dilekçemde yazılı ihtirâzi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok on gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorunda olduğu, bu şekilde itiraz edilmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Yine kesin hakediş raporu ve hesap kesilmesine ilişkin 40. madde hükmünce, yüklenicinin itirazı olduğu takdirde itirazlarını 39. maddedeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirmesi gerekir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. ve 40. maddelerindeki bu düzenlemeler 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanununun 193. maddesi (1086 sayılı HUMK 287. maddesi) uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemece resen gözetilmelidir.

Bu hüküm uyarınca hakedişlere Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen usul ve yönteme uygun şekilde itiraz edilmediği takdirde yüklenicinin o hakedişlere bağlı hakları düşer ve yüklenici, hakedişleri olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Dava konusu somut olayda, dosya içerisinde bulunan hakedişlerin incelenmesinden ve 11.03.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda da bahsedildiği üzere 05.06.2018 tarihli 9 no.lu hakediş, 05.07.2018 tarihli 10 nolu hakediş ve 05.08.2018 tarihli 11 no.lu hakedişlerle 2018 yılı Mayıs, Haziran ve Temmuz ayları için fiyat farkı hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı yüklenicinin bazı hakedişleri itirazsız bazılarını “itirazi kayıt ile” diğer bir kısmını da “fiyat farkından dolayı itirazı kayıt ile” şeklinde yazmak suretiyle imzaladığı ancak yukarıda yazılı şekilde yapılan itirazların Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. ve 40. maddelerindeki yazılı usule uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39. ve 40. maddeleri uyarınca, davacının hakedişlere usulüne uygun şekilde itirazı bulunmadığından tüm hakedişler kesinleşmiştir.

Bu nedenle mahkemece, YİGŞ'nin 39. maddesi hükmü gözetilerek bahsi geçen gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı ve anlaşılamayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğu gerekçesiyle "Davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b, 2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin gerekçesi düzeltilerek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Gaziantep 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.05.2019 tarih, 2017/555 Esas ve 2019/707 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, buna göre, davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde bilirkişi olarak üç inşaat bilirkişinin belirlenmesinin sadece inşaat mühendisleri gözü ile dosyaya bakıldığını göstermekte olduğunu, dava konusu olayda idareden kaynaklanan nedenlerle süre uzatımı bulunduğunu, bu nedenle fiyat farkı hesaplanması gerektiğini, idarenin sözleşmeyi hazırlarken yazmak zorunda olduğu "Fiyat farkı hesaplanacaktır veya hesaplanmayacaktır" yazısını sözleşmeye yazmadığını, bu durumda davacı süre uzatımını hak ettiğinden fiyat farkı ödenmesi gerektiğini, dosya kapsamında mahkeme tarafından verilen kararda davacı lehine olan yasal düzenlemelere değinilmesine rağmen yanlış yorumlama yapılarak davacı aleyhine karar verildiğini, davada hukuki dinlenilme hakkının çiğnendiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan fiyat farkı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde belirtilen gerekçelerle temyiz edilmiş ise de istinaf mahkemesince yapılan ve yukarıda belirtilen değerlendirmeler usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmadığından yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,