Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1646 K.2023/1502

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı şirketin işlerinin yapılması yükümlülüğünün yüklenici firma olarak müvekkil şirkete verildiğini, bir kısım işlerin de taşeron olarak davalıya yaptırıldığını, karşılığında müvekkil tarafından davalıya 14/05/2019 ödeme tarihli 540.000,00 TL bedelli çek teslim edildiğini, ayrıca dava dışı şirket tarafından davacıya bırakılacak 2 dairenin tescilinin de o dönemde kendi adına tescil sorun olacağından davalı adına yaptırıldığını, dairelerden birinin müvekkil alacaklıya iadesi gerekirken tapu devrinin davalı borçlu tarafından yapılmadığını, ayrıca çek bedelinin yarısı 270.000,00 TL nin müvekkil adına iadesi yapılmadığını, bu bedelin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. .

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacı arasında herhangi bir eser sözleşmesi imzalanmadığını, dolayısıyla aralarında herhangi bir üst yüklenici alt yüklenici ilişkisi bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; HMK nın 200. maddesine göre davacının davalıdan 270.000,00 TL alacaklı olduğunu ileri sürmesine göre alacağın senetle ispatlanması gerektiği, davacı tarafça bir takım protokoller ve tahsilat makbuzu sunulmuş ise de bunlar davalı tarafından düzenlenerek davacıya verilen bir belge olarak nitelendirilemeyeceğinden anılan belgelerin delil başlangıcı olarak da değerlendirilemeyeceği, HMK' nın 202 ve 203 maddelerindeki senetle ispat kuralının istisnalarından olan bir durumun bulunmadığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararında senetle ispat kuralına değinilmiş ise de takibin dayanağı yazılı belgenin delil başlangıcı belge niteliğinde olduğunu, buna dayalı olarak taraflarınca bildirilen tanıklarının dinlenmesi gerektiğini, çekin hangi nedenle davalıya teslim edildiğine ilişkin protokol ve ek protokollerin mahkeme dosyasına sunulduğunu ileri sürerek, hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında yapılan takibin haksız ve kötüniyetli olup davanın reddine karar verilmiş olmasına rağmen kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekin teslim edildiğine ilişkin davalının bir itirazı bulunmamakla, çekin teslimine ilişkin belgede de neden verildiği yazılı olmadığı için davacı tarafından eser sözleşmesine ilişkin verildiğine dair tanık dinletilmesi taleplerinin kabul edilmesi mümkün olmadığı, aksi görüşün her ödeme işinde ödemenin nedeninin tanık beyanlarıyla ispatlanabileceğinin kabulü anlamına geleceği, borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının kötü niyetli de olması gerektiği, gerekçeleriyle taraf vekillerinin başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı taşerona verilen çekten kaynaklanan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 vd.maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri ve yine 6100 sayılı Kanunun 202. maddesi.

3. Değerlendirme

3.1.Taraflar arasında yazılı eser sözleşmesi bulunmamaktadır. Kural olarak eser sözleşmesinin kurulması zorunlu şekil koşuluna bağlı değildir. Ancak karşı tarafça akdî ilişkinin varlığının inkâr edilmesi halinde dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 200. maddesi gereğince, bir hakkın doğumu düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri iki bin beş yüz Türk lirasını geçtiği takdirde senetle ispatlanması gerekir. Ayrıca davalının muvafakati veya HMKnın 202. maddesine göre, senetle ispatı gereken hallerde delil başlangıcı bulunması halinde tanık dinlenebilir.

3.2. Delil başlangıcı, iddia konusu işlemin tamamen ispatına yetmemekle beraber, söz konusu hukuki işlemi muhtemel gösteren ve kendisine karşı ileri sürülen kimse veya temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belgedir. Görüldüğü gibi bir belgenin delil başlangıcı sayılabilmesi için diğer şartlar yanında aleyhine ileri sürülen taraftan sadır olmuş (onun tarafından verilmiş) bulunması da gerekir. Diğer bir ifade ile, delil başlangıcı niteliğindeki belgenin sözleşmenin tarafı ya da onun temsilcisi tarafından verilmiş veya gönderilmiş belge olması gerekir.

3.3.Somut olayda, davacı şirket dava dışı Ser Day...San.A.Ş.'nin işlerinin yapılması konusunda sözleşme imzalamış ise de işlerin bir kısmının taşeron olarak davalıya yaptırıldığını, 540.000,00 TL'lik çekin borçluya teslim edildiği ancak yarı bedelinin verilmediğini belirterek, 14.05.2019 tarihli tahsilat makbuzuna dayanarak takibe geçmiştir. Tahsilat fişinde ... Hafriyat Nak. İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'den Türkiye İş Bankası ...Şubesine ait 7005900 çek nolu 14.05.2019 tarihli 540.000,00 TL tutarlı çekin teslim alındığı belirtilmiş, ciranta sahibinin ise dava dışı Ser. Day. Tük. Mal. A.Ş. olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle takip dayanağı tahsilat fişi yazılı delil başlangıcı niteliğinde olup, tanık olarak Ser. Day. Tük.

A.Ş. yetkilisi dinlenebileceği gibi davacı tarafın bildirdiği tanıkların dinlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,