Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/1660 K.2023/2738

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil-alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... ile ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... Konut Yapı Kooperatifinin arsa sahibi diğer davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin yüklenici olarak taraflar arasında düzenlenen 26/08/2003 tarihli sözleşme ile inşaat yapımı hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin davalı ... Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olduğunu, müvekkiline kurada isabet eden taşınmazın ... Konut Yapı Kooperatifi adına ferdileştirildiğini, ardından da davalılara satış suretiyle devredildiğini, satış işleminin muvazaalı ve kötüniyetle yapılmış olduğunu ileri sürerek dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline, bu mümkün olmadığı takdirde dairenin rayiç bedelinin tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu taşınmaza iyileştirme için yapılan ek imalat bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ..., nizalı taşınmazın davacı adına tescilinde sakınca olmadığını bildirmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; tapuyu iyiniyetle edindiğinden iyiniyetinin korunmasının gerektiğini, taşınmazı kooperatiften değil üçüncü kişiden satın aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ... cevap dilekçesinde; kendisinin nizalı daireyi görerek aldığını, taşınmazın bu sırada boş olduğunu, tüm sorumluluğun kooperatiflerde ve tapu idaresinde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; en son iyiniyetli malik olduğunu, tapuya güvenerek mülkiyeti edindiğini, kooperatiflerle ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin kötüniyetle hareket ettiğini gösterecek bir delil bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

5.Davalı Tasfiye Halinde ... KYK vekili cevap dilekçesinde; arsa sahibi davalı ...

KYK ile yapmış oldukları arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince müvekkilinin taşınmazların inşaat işini tamamlayıp 26 adet daireyi arsa sahibi kooperatife teslim ettiğini, müvekkili kooperatife düşen 70 dairenin 12 adedini kura dışı bırakarak kalan 58 adedini noter huzurunda davacı da dahil ortaklarına tahsis ettiğini, diğer davalı kooperatifin bu üyeler adına tapuda ferağ vermesi gerekirken, yöneticileri sahtecilik ve dolandırıcılık yolu ile güveni kötüye kullanarak,

davacının dairesinin de içinde bulunduğu 28 adet daireyi, müvekkilinin bilgisi dışında, diğer davalılara devredip müvekkili kooperatifin ve üyelerinin mağduriyetine sebep olduğunu savunarak dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ve davacı adına tescilinin gerekeceğinin kabulü ile müvekkili kooperatif hakkında açılan davanın husumette hata nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.

6.Davalı Tasfiye Halinde ... KYK vekili; nizalı dairenin aradaki sözleşmeye göre yükleniciye düştüğü, yüklenicinin edimlerini yerine getirdiği hususlarının doğru olduğunu, anılan kooperatifin bildirdiği şahıs adına ferdileştirme yaptıklarını, bu şahsın kendi üyelerinin olup olmadığını bilmediklerini savunarak, davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.06.2017 tarihli ve 2012/248 Esas, 2017/427 Karar sayılı kararıyla; davacının . ... Konut Yapı Kooperatifi üyesi olduğunu, kura çekim tutanağına göre dava konusu C Blok 28 numaralı dairenin davacıya isabet ettiği, tapu kaydına göre dava konusu taşınmazın ... Konut Yapı Kooperatifi üzerine kayıtlı iken önce davalı ... adına ferdileştirme yapıldığı, daha sonra sırasıyla satış yoluyla devralan ..., ... en son da ...’in kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı, kendisine konut tahsis edilemeyen ortağın rayiç bedelini isteyebileceği gerekçesiyle davacının tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat talebi yönünden davalı ... Yapı Kooperatifinden alınmak üzere kabulüne, diğer davalılara ilişkin talepler yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Yapı Kooperatifi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.07.2019 tarihli ve 2017/1606 Esas, 2019/1106 Karar sayılı kararıyla; mahkemece tapu iptal ve tescil isteminin son kayıt malikinin kötü niyetli olduğu kanıtlanamadığından reddinin isabetli olduğu gerekçesiyle davacı ve davalı ... Konut Yapı Kooperatifi vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz (kapatılan 23.Hukuk Dairesi) 19.01.2021 tarihli 2019/3393 Esas, 2021/82 Karar sayılı ilamıyla.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre kooperatife ait bir taşınmazı tahsisle devralıp kullanan bir ortağın taşınmazına tapuda resmi işlemle temlik alanın iyiniyetinin korunamayacağı, tapuda işlem yapanın basit bir araştırmayla bu taşınmazın kooperatif tarafından kime tahsis edildiğini öğrenebilecek durumda olduğu, kaldı ki içinde kooperatif üyesinin oturduğu bir taşınmazı satın alırken böyle bir araştırmayı yapmanın taşınmaz alan herkesten bekleneceği, ayrıca taşınmaz devirlerinin kısa süreler içinde yapılması, taşınmaz alımına ilişkin ödeme belgelerinin sunulmamasının da iyiniyet iddiasının dinlenmesini mümkün kılmadığı,

bu durumda mahkemece, davacının dava konusu taşınmazda ikamet edip etmediği, ikamet ediyorsa ne zamandan beri oturmaya başladığı, taşınmaz devri arasındaki süreler, davalıların taşınmaz alımına ilişkin ödeme bilgi/belgelerinin olup olmadığı da dikkate alınarak davalıların iyiniyetli olup olmadıklarının belirlenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak tapu malikinin iyiniyetinden bahisle ikinci talebin kabulünün doğru görülmediği gerekçesiyle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatifler arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca dava konusu taşınmazın davalı ... Konut Yapı Kooperatifi üyeleri adına tahsis edildiği, ancak ...

Konut Yapı Kooperatifi tarafından ferdileşme yolu ile ...’a satıldığı, bu satım sonucunda bilirkişi raporuna göre kooperatife herhangi bir bedel intikal etmediği, daha sonra ise taşınmazın diğer davalı ...'e devredildiği, taşınmazın bu şekilde yöneticilerinin yaptığı hileli işlemlerle üçüncü kişilere geçirildiği, davacının ...

Konut Yapı Kooperatifinin üyesi olduğu, edimlerini yerine getirerek, bu taşınmazın mülkiyetini istemeye hak kazandığı, bu hususun uyuşmazlık konusu olmadığı, davacının 2007 yılından bu yana dava konusu taşınmazın bulunduğu adreste ikamet etmediği ancak, kolluk araştırmasından tespit edildiği üzere dava konusu taşınmazda davacının kiracısının ikamet ettiği, davalıların taşınmazın ediniminde bedelinin ne şekilde ödendiği ve ödemeye ilişkin iddialarının sunulan delillerle ispatlanamadığı, kaldı ki devirlerde ve para nakillerinde ..., ... gibi kooperatifle ilgisi olan kişilerin aracı olduğu,

kısa aralıklarla taşınmazın devrediliyor olması ve kooperatif hakkında bilgisi olan kişiler aracılığıyla taşınmazların ediniliyor olması karşısında davalıların iyiniyet iddiasının dinlenemeyeceği, kooperatife ait dava konusu taşınmazı tahsisle devralıp kiraya vererek kullanan davacı ortağın taşınmazını tapuda resmi işlemle temlik alan son malikin de iyiniyetli olmasının mümkün olmadığı,

buna göre de tapudaki kayda ... ilkesinden bahsedilemeyeceği, iyiniyetli sayılamayan bu şahsın kazanımına değer verilemeyeceği gerekçesiyle davacının asıl ve birleşen davadaki tapu iptali ve tescil isteminin kabulüne, taşınmazın davacıya verilememesinde davalı ... KYK'nin kusuru bulunmadığından bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında hukuki işlem olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkilinin taşınmazı satın aldığında taşınmaz kooperatif adına kayıtlı olmadığından kooperatif nezdinde araştırma yapılmadığını, müvekkili eşinin toptan inşaat malzemeleri satan bir firmada çalıştığın sıkışıp acil daire satmak isteyen müteahhitlerden uygun fiyatlı yatırım amaçlı dair aldıklarını, muvazaalı işlem yapılmadığı gibi davacının da böyle bir iddiası olmadığını, daireyi sattıkları Sefer’in daire bedelini müvekkili eşinin hesabına gönderdiğini, hileli işlem olmadığını, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kooperatif yetkilileri tarafından gerçekleştirilen devir işleminde bir usulsüzlük varsa müvekkilinin bilmesinin beklenemeyeceğini, kötüniyetin ispatlanamadığını, müvekkilinin daireyi satın aldığı tarihte bankadan daire bedeli kadar para çektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal tescil mümkün olmazsa rayiç bedelin tahsili, birleşen dava taşınmaza yapılan masrafın tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1163 sayılı kooperatifler Kanunu, TMK’nın 1023.maddesi

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... ile ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılar ... ile ...'e yükletilmesine,