Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/2052 K.2023/514

Asıl ve birleşen dosyalarda, haciz sıra cetveline karşı şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikayetlerin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçiler tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçiler tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçiler vekilleri şikayet dilekçelerinde; sıra cetvelinde haciz tarihlerinin hatalı gösterildiğini, ilk sırada pay verilen ... ... A.Ş.’nin haczinin geçersiz olduğunu, haczi geçerli kabul edilse dahi süresinde satış istenmediğinden düştüğünü, müvekkillerine öncelikle pay ayrılması gerektiğini, cetvelin takip hukuku hükümlerine aykırı düzenlendiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemişlerdir.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunanlar, şikayetin reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen dosyalarda şikayete konu sıra cetvelinde, takip borçlusu Kazım Gürol ...’ın hissedarı bulunduğu şirketteki kâr payının dağıtıma konu yapıldığı, bu kapsamda masraflar düşdükten sonra kalan 5.054.786,40 TL’nin tamamının birinci sırada yer alan ... ...

A.Ş.’ye ödenmesine karar verildiği, şikayet olunan bankanın kesin haciz tarihinin 30.07.2019 tarihi olduğu, takip borçlusunun yasal beş günlük sürede borca itiraz davası açtığı, bu davanın devam ettiği dönemde satış isteme süresinin işlemeyeceği, dolayısıyla süresinde satış istenmediğine ilişkin itirazların yerinde olmadığı, İİK’nın 169. maddesi uyarınca borca itiraz edilmiş olmasının satıştan başka icra takip işlemlerini durdurmayacağı, sıra cetvelindeki ilk kesin haczin şikayet olunan bankanın haczi olduğu, birleşen dosyada şikayetçi T. ...

Bankası T.A.O’nın ihtiyati haczinin sıra cetvelinin düzenlendiği tarih itibariyle kesin hacze dönüşmediği, hacze iştirakinin bu nedenle mümkün olmadığı, şikayetçiler tarafından, şirket hissesi kâr payının haciz tezkereleri yoluyla haczedilemeyeceği, fiilen hisse senetlerine el konulmadıkça haczin geçerli olmayacağı ileri sürülmüş ise de şikayet olunan ... ...

A.Ş.’nin takip dosyasında haciz işlemine yönelik bir şikayette bulunulmadığı, birleşen 2021/322 E. sayılı dosyada şikayetçi ... A.Ş.’nin kesin haciz tarihinin 02.03.2021, birleşen 2021/335 E. sayılı dosyada şikayetçi ...’ün kesin haciz tarihinin 27.03.2021 tarihi olduğu, sıra cetvelinde bu tarihler gözetilerek yapılan sıralamanın doğru olduğu, sıra cetvelinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen dosyalardaki şikayetlerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçiler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1-Asıl dosyada şikayetçi T. ... Bankası T.A.O vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sıra cetvelinde kendisine birinci sırada pay ayrılan şikayet olunan ... ... A.Ş.’nin haciz tarihinin hatalı gösterildiğini, ayrıca süresinde satış talep edilmediğinden haczinin düştüğünü, üçüncü sırada yer alan ...’nın haciz tarihinin hatalı gösterildiğini, altıncı sırada yer alan T. İş Bankasının bedeli paylaşıma konu menkul üzerinden hiç haczi bulunmadığını, müvekkilinin ihtiyati haczinin ilk kesin hacze iştirak etmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2-Birleşen Samsun 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/335 E. sayılı dosyasında şikayetçi ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sıra cetvelinde birinci sırada yer alan şikayet olunan ... ...

A.Ş.’nin ve ikinci sırada yer alan ...’nın hacizlerinin geçersiz olduğunu, zira pay senedi çıkarılmış hisseler ve bu hisselere bağlı olan hakların, menkullerde olduğu gibi İİK’nın 88. maddesi hükmüne göre yapılması gerektiğini, öte yandan bu hacizlerin süresinde satış talep edilmediğinden düştüğünü, cetvelin üçüncü sırasında yer alan ...

A.Ş.’nin ve dördüncü sırasında yer alan Ziraat Bankası A.Ş.’nin hacizlerinin de yine aynı nedenlerle geçersiz olduğunu, yedinci sırada yer alan T. ...

Bankası T.A.O’nun cetvelden çıkarılması gerektiğini, takip borçlusunun hissedarı bulunduğu şirketin kar payı dağıtımına karar verildiği genel kuruldan önce, henüz alacağın mevcut ve doğup doğmayacağının belli olmadığı bir dönemde konulan tüm hacizlerin geçersiz olduğunu, bu anlamda geçerli tek haczin müvekkilinin 02.03.2021 tarihli haczi olduğunu, cetvelin bu nedenlerle iptali gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

3-Birleşen Samsun 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/322 E. sayılı dosyasında şikayetçi T. ...

A.Ş. vekili şikayet dilekçesinde; bedeli paylaşıma konu kar payına ilişkin 08.08.2019 tarihli hacizlerinin, İİK’nın 94/1 maddesi hükmüne göre yapılmasının yasaya aykırı olduğu ve İİK’nın 88. maddesine göre fiilen el koyma suretiyle yapılması gerektiği gerekçesiyle ilgili icra mahkemesince iptal edildiğini, sıra cetvelinde müvekkilinden önce gelen alacaklıların hacizleri de fiilen el koyma suretiyle yapılmadığından geçersiz kabul edilmesi gerektiğini, bunun yanında daha sonra uyguladıkları 25.02.2021 tarihli hacizlerinin İİK 89/1. maddesine uygun olarak yapıldığını,

ancak sıra cetvelinde daha önceki tarihli bu haciz yerine en son uyguladıkları 02.03.2021 tarihli hacizlerinin esas alındığını, cetvelin bu nedenlerle iptali gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen dosyalarda şikayete konu sıra cetvelinde, birinci sırada pay ayrılan şikayet olunan ... ...

A.Ş.’nin alacaklı bulunduğu icra dosyasında, takip borçlusu tarafından yasal sürede borca itiraz davası açıldığı, bu halde icra mahkemesi kararına kadar satış isteme sürelerinin işlemeyeceği, bu dosyada süresinde satış talep edilmediğinden haczin düştüğüne dair iddiaların yerinde olmadığı, ikinci kez haciz istenmiş olmasının ilk haczi hükümsüz kılmayacağı, bunun gibi İİK’nın 169. maddesi uyarınca borca itiraz edilmiş olması halinde, ödeme süresinden sonra konulan hacizlerin kesin haciz olduğu, sıra cetvelinde ilk kesin haczin şikayet olunan bankanın haczi olduğu, şikayetçilerden T. ...

Bankası T.A.O’nun ihtiyat haczinin sıra cetvelinin düzenlendiği tarih itibariyle kesinleşmediğinden hacze iştirak hakkı bulunmadığı, her ne kadar bedeli paylaşıma konu şirket kar payına ilişkin haczin, haciz tezkereleri gönderilmesi ile mümkün olmadığı, haciz işleminin fiilen hisse senetlerine el konulmadıkça geçerli olmayacağı ileri sürülmüş ise de sıra cetvelinin düzenlendiği dosyada bu yönde bir şikayette bulunulmadığı, sıra cetvelinin kesin haciz tarihleri gözetilerek usul ve yasaya uygun olarak düzenlendiği gerekçesiyle, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçiler vekillerin temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Temyiz yoluna başvuran, asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçiler vekilleri, istinaf başvuru dilekçelerinde dile getirdikleri itirazları temyiz nedeni olarak ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık haciz sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

Haciz yolu ile takiplerde düzenlenen sıra cetvelinde kural, alacaklıların haciz tarihlerine göre sıralanmasıdır. Bunun için ilk kesin haciz sahibi alacaklı ve buna iştirak edebilecek diğer alacaklılar belirlenerek hacze iştirak dereceleri ve her derece içinde de sıralar oluşturulur. Sıra cetvelinde esas alınan haczin bir nedenle kaldırılması halinde cetvel hükümsüz kalır. Ayrıca, bedeli paylaşıma konu mal üzerinde haczi kaldırılan alacaklının, sıra cetvelinin iptalini istemekte de hukuki yararı kalmaz ve şikayetinin bu nedenle reddi gerekir.

3. Değerlendirme

1. Somut olayda, sıra cetvelinde 1. sırada pay ayrılan şikayet olunan ... ... A.Ş.'nin haczinin, takip borçlusu tarafından süresiz şikayet yoluna başvurulması üzerine, Samsun 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 11.03.2022 tarih ve 131 E., 152 K. Sayılı kararıyla iptal edildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca, birleşen dosya şikayetçisi ... vekili tarafından temyiz aşamasında gönderilen dilekçe ekinde yer alan belgelerden, sıra cetvelindeki diğer bir kısım alacaklının hacizlerinin de ilgili icra mahkemelerince iptal edildiği görülmüştür.

Bu durumda, mahkemece ilgili icra mahkemesi kararlarının kesinleşip kesinleşmediği ve sonuç olarak sıra cetvelinde esas alınan hacizlerin iptal edilip edilmediği araştırılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmekte olup, hükmün bu nedenle re'sen bozulması gerekmiştir.

2-Bozma nedenine göre, asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçi vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3.Asıl ve birleşen dosyalarda şikayetçi vekillerinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harçlarının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,