Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/2519 K.2023/2937

Taraflar arasındaki asıl davada itirazın iptali, karşı davada alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı-karşı davacı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 25.09.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı-karşı davacı vekili Avukat ... ile davacı-karşı davalı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı yüklenici vekili asıl dava dilekçesinde özetle; davalı iş sahibi kooperatifçe 14.09.2013 tarihli sözleşme uyarınca yapılan işlere dair düzenlenmiş ilk dört hakediş bedelinin ödendiği ancak onaylanmış olan 5 nolu hakediş raporuna istinaden kesilen KDV dahil 593.418,68 TL bedelli fatura tutarının bir kısmının, ayrıca 25.06.2014 tarihli ek sözleşme uyarınca yapılan işlere dair düzenlenmiş ve onaylanmış olan 6 nolu hakediş raporuna istinaden kesilen KDV dahil 23.230,00 TL bedelli fatura tutarına karşılık hiçbir ödeme yapılmadığını,

ayrıca artan malzemelere ilişkin olarak kesilen KDV dahil 38.393,66 TL bedelli fatura için de ödeme yapılmadığını, bu üç faturadan kaynaklanan alacaklarının tahsili talebiyle Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2015/5052 sayılı dosyasıyla başlatılan ilamsız icra takibine borçlu davalının haksız itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek itirazın iptâliyle takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP – KARŞI DAVA

Davalı iş sahibi vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; belirlenen eksik ve kusurlu işler ile metraj tespit tutanağına göre düzenlenen kesin hakediş raporunda yükleniciye 57.026,52 TL fazla ödeme yapıldığının anlaşıldığını ileri sürerek asıl davanın reddine, fazla ödemenin istirdadı talepli karşı davalarının ise kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2016/465 Esas, 2018/83 Karar ve 13.03.2018 tarihli kararıyla özetle; asıl davanın kısmen kabulü ile, Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2015/5052 sayılı dosyasında 331.520,48 TL asıl alacağa yönelik itirazının iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %10,50 oranını geçmemek kaydıyla avans faizi işletilmek sureti ile takibin 331.520,48 TL üzerinden devamına, davacının fazla talebinin reddine ve %20 icra inkar tazminatı tutarı olan 66.304,00 TL’nin davalıdan tahsiline; karşı davanın ise reddine karar verilmiştir.

IV. BİRİNCİ BOZMA KARARI

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı – karşı davacı iş sahibi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 2018/4316 Esas, 2019/2453 Karar ve 22.05.2019 tarihli kararı ile özetle; davalı-karşı davacı iş sahibinin, davacı yüklenicinin ödemesi gereken bir kısım SGK primleri ve stopaj vergilerinin kendileri tarafından ödendiğini iddia ettiği, buna dair dekont ve makbuzlar ibraz ettiği, ayrıca davacı yüklenici tarafından inşa edilen A-5 Blokta 32 değil 28 daire bulunduğu iddia edildiğinden bu hususların araştırılması ve davacı yüklenici alacağından mahsup edilmesi gerekip gerekmediği gerekçesiyle kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

V. İLK DERECE MAHKEMESİ SON KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 2019/422 Esas, 2022/20 Karar ve 27.01.2022 tarihli kararı ile, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının hakedişten toplam alacağının 308.566,78 TL olduğu, davalı iş sahibinin, davacının 49.662,20 TL toplam SGK prim borçlarını ödediği, bu miktar mahsup edildiğinde davacı alacağının 258.904,58 TL olduğu belirtilerek asıl davanın kısmen kabulü ile davalının Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2015/5052 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin takip tarihi itibarıyla 258.904,58 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin ve icra inkar tazminatının reddine, karşı davanın da reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı–karşı davacı iş sahibi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı–karşı davacı iş sahibi vekili; inşaatta kullanılan malzemelerin davalı – karşı davacı iş sahibi tarafından üçüncü firmalardan satın alınarak davacıya teslim edildiğini, buna dair fatura ve teslim belgelerinin ibraz edilmesine rağmen davacı alacağından mahsup edilmediğini, mahkemece verilen ilk kararda "alacağa yıllık %10,5 oranı geçmemek üzere avans faizine” hükmedilmesine rağmen, verilen son kararda aleyhe bozma yasağına aykırı şekilde oran belirtilmeksizin avans faizine hükmedildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada bakiye iş bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı; karşı dava ise ödenen fazla bedelin tahsili istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı TBK’nın 470 inci maddesi, 4/2/1959 tarih ve 1959/13 Esas, 1959/5 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 437 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davalı–karşı davacı iş sahibi, taraflarınca alınan ve davacıya teslim edilen malzeme bedellerinin davacı alacağından mahsup edilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararı temyiz etmiş ise de; bu hususun bozma kararı kapsamı dışında kalarak kesinleştiği ve davacı–karşı davalı yüklenici yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğu anlaşıldığından temyiz itirazları yerinde görülmeyip, reddi gerekmiştir.

3. Temyiz eden tarafın lehine verilen bozma kararına uyan mahkeme artık temyiz eden tarafın önceki (bozulan) karara oranla daha aleyhine olan bir hüküm veremez. Buna aleyhe hüküm verme yasağı denir. Bu yasak, usule dair kazanılmış hak kavramı ile de ilgilidir. Mahkemece, bozma ilamına uyulması ile artık davalı–karşı davacı iş sahibi yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur.

Mahkemece verilen ilk kararda, asıl davada, "alacağa yıllık %10,5 oranı geçmemek üzere avans faizine” hükmedilmiş, söz konusu karar sadece davalı–karşı davacı iş sahibi tarafından temyiz edilmiştir. Verilen ikinci kararda ise, asıl davada oran belirtilmeksizin kısmen kabul edilen alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiştir. Bu durum davalı – karşı davacı aleyhine hüküm verme yasağına aykırı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 1086 Sayılı HUMK’un 438/7. uyarınca kararın düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Yukarıda “Değerlendirme” bölümünün “2.” bendinde açıklanan nedenlerle davalı- karşı davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, “3” bendinde açıklanan nedenlerle davalı- karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, mahkeme kararının hüküm fıkrasının “1. bendinde” yer alan “işleyecek avans faizi ile birlikte devamına,” kelimelerinin hükümden çıkartılmasına, yerine “yıllık %10,50 oranını geçmemek kaydıyla avans faizi işletilmesine” kelimelerinin yazılmasına, kararın değiştirilmiş bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacı–karşı davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı–karşı davacıya verilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine,