Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/347 K.2023/512

Asıl ve birleşen dosyalardaki taraflar arasında haciz sıra cetveline şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince, asıl ve birleşen dosyalardaki şikayetlerin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl dosyada şikayetçi ... Bankası A.Ş. vekili, asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan Vergi Dairesi Müdürlükleri vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, ... ve ... Müdürlüklerinin istinaf başvurularının reddine, ... Bankası A.Ş. ve ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak asıl ve birleşen dosyalarda yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle şikayetlerin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl dosyada şikayetçi ... Bankası A.Ş. vekili, asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan Vergi Dairesi Müdürlükleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl dosyada şikayetçi T. ... Bankası A.Ş. vekili, sıra cetvelinde kendisine garameten pay ayrılan şikayet olunan ... ... Metal Ürt. Ve Paz. A.Ş. alacağı fiili ödeme günündeki kur esas alınmadığından hatalı hesaplandığını, öte yandan süresinde satış talebi yapılmadığından adı geçen şirketin haczinin düştüğünü, ilk haczin müvekkili bankanın haczi olduğunu ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemiştir.

2.Birleşen dosyada şikayetçi Sosyal Güvenlik Kurumu vekili, sıra cetvelinde şikayet olunan Vergi Dairesi Müdürlüğüne garameten pay ayrıldığını, müvekkili kurumun, 6183 sayılı Yasanın 21. maddesi hükmü uyarınca Vergi Dairesi ile aynı durumda olduğundan, garameten paylaştırmaya dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek, sıra cetvelinin iptalini istemiştir.

II. CEVAP

1. Asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan ... ... Metal Ürt. ve Paz. A.Ş. cevap vermemiştir.

2. Asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan ... vekili, müvekkilinin 6183 sayılı Yasanın 21. maddesi hükmü uyarınca ilk kesin hacze iştirak hakkı bulunduğunu, sıra cetvelinin buna göre düzenlendiğini savunarak, şikayetlerin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayete konu sıra cetvelinde, satış bedelinin 1. sırada yer alan kesin haciz sahibi alacaklı ... ... Metal Ürt. Ve Paz.

A.Ş. ile kamu alacaklısı ... arasında garameten pay edildiği, diğer alacaklılara para kalmadığı, 1. sıradaki alacaklının haciz tarihinin 29.03.2010 olduğu, 14.03.2012 tarihinde masrafını yatırarak satış talebinde bulunduğu, haciz tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yasal düzenlemeye göre taşınmazlarda satış isteme süresinin 2 yıl olduğu, bu nedenle şikayet olunan ... ... Metal Ürt. ve Paz.

A.Ş.’nin haczinin ayakta olduğu, asıl dosyada şikayetçi bankanın bu yöndeki şikayetinin yerinde olmadığı, ancak 1. sıradaki alacaklının alacağının hatalı hesaplandığına yönelik şikayetinde haklı olduğu, cetvelin bu nedenle iptali gerektiği, birleşen dosyada şikayetçi SGK vekilinin talebinin yerinde olduğu,

6183 sayılı Yasanın 21. hükmü uyarınca, şikayetçi SGK’nın ve diğer kamu alacaklılarının garameye dahil edilmesi gerektiği, hakları etkileneceğinden diğer kamu alacaklılarının re’sen dosyaya dahil edildiği gerekçesiyle, asıl dosyadaki şikayetin kısmen kabulü ile sıra cetvelinin iptaline, birleşen dosyadaki şikayetin kabulü ile şikayetçi SGK’nın garameye dahil edilmesi gerektiğinin tespitine, sıra cetveli asıl dosyada iptal edildiğinden bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, asıl dosyada şikayetçi T. ... Bankası A.Ş. vekili ile asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunanlar ... Vergi Dairesi, ... Vergi Dairesi ve ... Müdürlükleri vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Asıl dosyada şikayetçi T. ...

Bankası A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde; şikayet olunan 1. sıradaki alacaklının haczinin 29.03.2010 tarihli olduğunu, dosyasının daha sonra işlemsizlik nedeniyle düştüğünü, 16.02.2012 tarihinde yenilendiğini, 14.03.2012 tarihinde dosyaya 200,00 TL satış masrafı yatırıldığını, bu tarihten sonra dosya yeniden işlemsizlik nedeniyle düşmüş ise de bu kez de 01.06.2017 tarihinde bir defa daha yenilendiğini, alacaklının her yenilemeden sonra yeni bir haciz talebinde bulunduğunu, ilk hacizden sonra yeniden haciz talep edilmesinin ilk hacizden vazgeçilmiş anlamı taşıyacağını,

diğer yandan satış isteme süresinin hesabında haczin tapuya işlendiği tarihin değil haciz kararının verildiği tarihin esas alınması gerektiğini, bu durumda şikayet olunan 1. sıradaki alacaklının haczinin süresinde satış istenmediğinden düştüğünü, ilk kesin hacze, haciz tarihi daha önce olan kamu idaresinin iştirak edebileceğini, diğer idarelerin iştirak hakkı bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunan Vergi Dairesi Müdürlükleri vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sıra cetvelinde 1. sırada yer alan ilk kesin haciz sahibi alacaklı ... ... Metal Ürt. ve Paz. A.Ş.’nin alacak miktarının 411.440,77 TL olarak hesap edilmesinin ve diğer kamu idarelerinin garameye dahil edilmesinin, garameten paylaşıma giren ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün cetvelden alacağı miktarı azaltacağını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, öte yandan cetvelin hatalı düzenlenmesinde bir kusuru bulunmayan müvekkili kurumun yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve ... Müdürlüğüne sıra cetvelinde pay ayrılmadığı, sıra cetveline karşı şikayette bulunmadıkları, mahkemece re’sen dosyaya dahil edildikleri, aleyhlerine hüküm kurulmadığı, bu haliyle dosyada taraf sıfatları bulunmadığı anlaşıldığından istinaf başvurularının reddine.

6183 sayılı Yasanın 21. maddesi uyarınca 3. kişilerin alacağı için haczedilen mallar, malın satış tarihinden önce bir kamu alacağı için de haczedilirse anılan Yasa’nın 69. maddesinin uygulanmayacağı ve mahcuza satıştan önce haciz uygulayan bütün kamu idarelerinin ilk hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin aralarında garameten paylaştırılacağı, şikayet olunan ... vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, cetvelde 1. sırada pay verilen ... ... Metal Ürt.

Ve Paz. A.Ş.’nin haciz tarihinin 29.03.2010 olduğu, o tarihte yürürlükte bulunan Yasal düzenleme uyarınca iki yıl içerisinde satış avansını yatırarak satış talebinde bulunulduğundan haczinin düşmediği, icra müdürlüğünce bu dönemde takip dosyasının işlemden kaldırılarak arşive alınmasının önceki tarihli haczi kendiliğinden hükümsüz hale getirmeyeceği, asıl dosyada şikayetçi T. ...

Bankası A.Ş.’nin bu hususa ilişkin istinaf itirazlarının haksız olduğu, cetvelde 1. sırada pay verilen ... ... Metal Ürt. Ve Paz.

A.Ş.’nin alacağının eksik hesaplandığı iddiasının ise incelenebilir nitelikte olmadığı, bu iddiayı ancak adı geçen şirketin ileri sürebileceği, icra mahkemesince cetvelin neden iptal edildiğine dair gerekçesini açıklayıp hükümde sadece sıra cetvelinin iptaline karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki hüküm tesisinin doğru olmadığı, her bir dosya bağımsız olmasına rağmen birleşen dosyada karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesinin hatalı olduğu,

taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak şikayetçi SGK dışındaki diğer kamu alacaklılarının da garameye dahil edilmesi gerektiği yönünde gerekçe tesis edilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, T. ...

Bankası vekilinin ve ... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemekle birlikte ilk derece mahkemesi gerekçesinde ve hükmünde kısmen hata edildiği anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen dosyalardaki şikayetlerin kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dosyada şikayetçi T. ... Bankası A.Ş. vekili ile asıl ve birleşen dosyalarda şikayet olunanlar ..., ... Vergi Dairesi Müdürlüğü ve ... Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Temyiz yoluna başvuran taraf vekilleri, istinaf başvuru dilekçesinde dile getirdikleri itirazları temyiz nedeni olarak ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen dosyalarda sıra cevtelinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1-Şikayet olunan ... Boyal Metal Üretim ve Paz. A.Ş.'nin 29.03.2010 tarihli haczi itibariyle yürürlükte bulunan, İcra İflas Kanunu'nun 106 ve 110. maddelerine göre taşınmaz haczini izleyen 2 yıl içerisinde satış istenmezse o mal üzerindeki haciz düşer. Aynı Kanun'un 59. maddesi uyarınca, bir işlemin yapılmasını isteyen taraf, o işlemin yapılması için gerekli masrafları avans olarak (peşin) yatırmalıdır.

İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 6. maddesine göre, bu masrafların, tahsilat makbuzu karşılığında para olarak alınması gerekir. Aksi takdirde talep yapılmamış sayılır. Cüz’i de olsa satış avansının yatırılmış olması, usulüne uygun bir satış talebinin bulunduğu anlamına gelir. Yatırılan masrafın yetmeyeceği sonradan anlaşılırsa, bunun tamamlanması istenebilirse de masraf hiç yatırılmamışsa geçerli bir talebin varlığından söz edilemez.

Alacaklı tarafça yasal süre henüz dolmadan satış talep edilmiş ve buna ilişkin satış avansı yasal süre dolmadan yatırılmış ise haczin düşmediğinin kabulü gerekir. Öte yandan, Yasada haczin yenilenmesi diye bir müessese mevcut olmayıp, aynı takip dosyasından olsa da konulan her haciz yeni bir hacizdir. Buna göre aynı taşınmaz üzerine birden fazla haciz konulmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur.

Taşınmazın üzerinde haciz varken, alacaklının talebi üzerine yeniden haciz konulması, önceki hacizden vazgeçildiği anlamına gelmediği gibi daha önce konulmuş haczi ve sonuçlarını da ortadan kaldırmaz. Bu talep daha önceki haciz ve işlemlerden feragat anlamına gelmez.

2-6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 69. maddesinde, “Her amme idaresi, diğer bir amme idaresi tarafından yapılan hacizlere, amme alacağı bu haciz tarihinden önce tahakkuk etmiş olmak şartıyla, haczedilen mallardan herhangi biri paraya çevrilinceye kadar iştirak edebilir. Hacze iştirak halinde, hacizli malın bedelinden ilk önce haczi yapan dairenin alacağı tahsil olunur.

Artanı hacze iştirak tarihi sırası ile alacaklarına mahsup edilmek üzere, hacze iştirak eden dairelere ödenir” hükmü kabul edilmiştir. 6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesinde ise üçüncü şahıslar tarafından haczedilen malların paraya çevrilmesinden önce o mal üzerine kamu alacağı için haciz konulması hâlinde kamu alacağının hacze iştirak edeceği ve satış bedelinin garameten paylaştırılacağı hükme bağlanmıştır.

Bu hüküm kamu alacaklarının ilk hacze iştirakleri yönünden özel bir düzenleme olduğundan, İİK'nın 206. ve 207. maddesi kamu alacaklarının hacze iştirak etmesinde uygulanmaz. Kamu alacağının hacze iştiraki açısından ilk haczin dayandığı alacağın niteliği ile ilgili bir ayrım yapılmadığından, ilk haczin dayandığı alacak hangi sebepten doğarsa doğsun kamu alacağı için satıştan önce haciz konulmuşsa ilk hacze iştirak eder.

Öte yandan, 6183 sayılı Kanun'un 21/1. maddesi, ilk haczin üçüncü kişiler tarafından uygulanması hallerine münhasır olup, üçüncü kişiden sonra birden çok kamu alacaklısı tarafından haciz konulması halinde, haciz sahibi bütün kamu alacaklılarının ilk hacze iştirakinin kabulü gerekir. Böyle bir ihtimalde kamu alacaklıları bakımından aynı Yasa'nın 69. maddesi uygulanmaz.

Diğer anlatımla, üçüncü kişilerin alacağı için haczedilen mallar, malın satışı tarihinden önce bir kamu alacağı için de haczedilirse anılan Yasa'nın 69. maddesi uygulanmaz ve mahcuza satıştan önce haciz uygulayan bütün kamu idarelerinin kamu alacağı ilk hacze iştirak eder ve satış bedeli aralarında garameten paylaştırılır.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, şikayetçi ... Bankası A.Ş., şikayet olunanlar ... ve ... Müdürlüğü vekilerinin, birleşen dosyada şikayet olunan Vergi Daireleri vekillerinin tüm, asıl dosyada şikayet olunan ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Asıl dosyada şikayet olunan ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Şikayete konu sıra cetvelinde, bedeli paylaşıma konu taşınmazın satış bedeli, asıl dosyada şikayet olunanlar ... Boyal Metal Üretim ve Paz. A.Ş. ve ... arasında garameten paylaştırılmıştır. Adı geçen şirkete 171.257,39 TL, Vergi Dairesine 718.173,67 TL pay ayrılmıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, şikayet olunan alacaklı şirketin sıra cetvelinde esas alınması gereken alacağı 411.440,77 TL olarak tespit edilmiş ise de alacaklı şirketin sıra cetveline karşı bu yönden bir şikayeti bulunmamakta olup, kendisine garameten ayrılan paya rıza göstermesine göre yeni düzenlenecek sıra cetvelinde de 171.257,39 TL tutarında pay alacaktır. Yukarıda "İlgili Hukuk" bölümünün 1 numaralı bendinde de açıklanan nedenlerle, şikayetçi ...

Bankası A.Ş.'nin, alacaklı ....A.Ş.'nin haczinin düştüğüne yönelik şikayeti de yerinde olmadığından, garameye girme hakkı bulunmayan şikayetçi bankanın, şikayet olunan alacaklı şirket ve Vergi Dairesinin garameten aldığı paylara yönelik şikayeti yersizdir. Bu durumda asıl dosyada şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru olmamış, hükmün bu nedenle asıl dosyada şikayet olunan ... lehine bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Asıl dosyada, şikayetçi ... Bankası A.Ş., şikayet olunanlar ... ve ... Müdürlüğü vekillerinin, birleşen dosyada şikayet olunan Vergi Daireleri vekillerinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Asıl dosyada şikayet olunan ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, asıl dosyada şikayet olunan ... lehine BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı harcın şikayet olunan T. ... Bankası A.Ş.'den alınmasına, şikayet olunanlar ... ile ... Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,