Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/3998 K.2023/36

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 2021/2428 E. 2022/2650 K. Sayılı kararı ile Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı tarafça, aralarında davacı uçaklarının da bulunduğu havayolu uçaklarının konma ve konaklaması ile ilgili olarak tek yanlı iradesi ile 2008 yılı "Uluslararası Konma ve Konaklama Tarifesi" ile "İç Hat Konma ve Konaklama Tarifesi" ile herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın ve neye göre nasıl hesaplandığı belli olmaksızın hukuka aykırı olarak tüm yerli ve yabancı havayollarından zamlı konaklama cezası/ iptal edilmeyen, kullanılmayan slot cezası adı altında hukuka aykırı tahsilat yapıldığını,

işbu dava konusu slot cezasının ise davalı idarenin verdiği bir hizmetten değil kapasitesi ihtiyaca cevap vermeyen havalimanlarının kullanımında yaşanan sorunlardan kaynaklandığını, Aralık 2008 dönemine ait 31.12.2008 tarihli faturada yer alan 295.293,11 TL zamlı konaklama cezasının 06.02.2009 tarihinde ihtirazı kayıtla ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek, 295.293,11 TL alacağın 06.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; slot sisteminin uluslararası alanda kabul gördüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.12.2013 tarihli 2013/90 E., 2013/337 K. Sayılı kararı ile davanın ticari dava olmadığı görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay 23. (Kapatılan) Hukuk Dairesi'nin 10.02.2015 tarih ve 2014/10255 E., 2015/715 K. Sayılı ilamı ile; uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili nispi ticari dava olduğu gözetilerek görevli olduğunun kabulü ile uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 06.11.2015 tarih ve 2015/337 E., 2015/819 K. Sayılı kararı ile davacının havayolu sektöründeki yasal düzenleme ve uygulamalardan haberdar olarak bu işi seçtiği, tahsil edilen slot cezalarında hukuka aykırı yön bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 23. (Kapatılan) Hukuk Dairesi'nin 02.07.2018 tarihli, 2016/1294 E., 2018/3881K.

Sayılı ilamı ile; zamlı konaklama cezasının talimat değişikliğinden önce olduğu, davalı yanca talep edilebilir olduğu, davalı yanca kesilen faturaların davacıya tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmiş ise itiraz olup olmadığı ve davacının defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususlarının ve davacının ödeme sırasında ihtirazi kayıt koyup koymadığının öncelikle değerlendirilip, faturaya itiraz yahut ihtirazi kayıt ile ödeme yok ise, fatura içeriğinin kabul edilmiş sayılacağı hükmü gereğince, davanın şimdiki gibi reddi, aksi halde mahkemece davaya konu slot ihlâlinin bulunup bulunmadığı,

ihlâllerin sebebinin, hangi tarih ve saatlerde meydana geldiğinin, süresinin ne kadar olduğunun, ileri sürülen ihlâllerin cezayı gerektirip gerektirmediğinin, ceza gerektirmesi halinde ceza miktarının ne kadar olduğu hususlarında ve de tarafların itirazlarını da karşılar şekilde açıklamalı, gerekçeli, denetime elverişli bir şekilde uzman bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul Atatürk Havalimanının ihtiyaca cevap vermemesi ve havayolu trafiğinin yoğunluğunun davalının sorumluluğunda olduğu, havayolu şirketinden kaynaklı bir kusurun olmadığı, davalının davacıya slot cezası keserek tahsil etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairemizin 11.05.2022 tarihli 2021/2428 E., 2022/2650 K. Sayılı kararı ile kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek kararın onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı vekili; emsal davada verilen ve kesinleşen kararlarla işbu kararın çelişkili olduğunu, bozma sonrası alınan rapora göre davanın reddedilmesi gerektiğini, bozma ilamında davaya konu tarihlerde uygulanan zamlı konaklama ücretinin açıkça hukuka uygun olduğunun belirtildiğini ileri sürerek; mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının slot uygulamasına aykırı davranışları nedeniyle ödemiş olduğu zamlı konaklama ücretinin istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ıncı maddesi, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 37. maddesi, Slot Uygulama Prensipleri Talimatı'nın 33. maddesi ve ilgili diğer maddeleri, Uluslarası Konma ve Konaklama Tarifesinin ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Slot Uygulama Prensipleri Talimatının 33. maddesi 01.07.2009 tarihinde kaldırılmıştır. Dava konusu zamlı konaklama cezası 01.07.2009 tarihli talimat değişikliğinden önce olduğundan, davalı yanca talep edilebilir olduğu bozma ilamında belirtilmiştir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, dava konusu edilen faturalara ilişkin slot ihlali nedeniyle davalı tarafça kesilen zamlı konaklama bedellerine ilişkin kule kayıtları, iptal edilmeyen slot ihlaleri tablosu üzerinde yapılan incelemede, zamlı konaklama bedelinin davalı tarafça eksik hesaplanarak tahsil edildiğinin rapor edilmesine ve faturaların defterlere işlenmesine, kesilen slot cezalarının o tarihte yürürlükte bulunan mevzuata uygun dikkate alınarak mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken bozma ilamına aykırı olacak şekilde yazılı gerekçe ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkeme kararının bozulması gerekirken, Slot Uygulama Prensipleri Talimatının kaldırıldığı dönemde yaşanan tereddüt nedeniyle kararın sehven onandığı bu kez yapılan incelemede anlaşılmış, davalı vekilinin bu yönden karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Karar düzeltme talebinin KABULÜNE,

Dairemizin 11.05.2022 tarihli 2021/2428 E. 2022/2650 K. sayılı onama ilamının kaldırılmasına, yerel mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz peşin ve karar düzeltme harcının talep halinde davalıya iadesine,