Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4312 K.2023/38

Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 2021/2646 E. 2022/2651 K. Sayılı kararı ile Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Taraf vekilleri tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı tarafça, aralarında davacı uçaklarının da bulunduğu havayolu uçaklarının konma ve konaklaması ile ilgili olarak tek yanlı iradesi ile 2009 yılı "Uluslararası Konma ve Konaklama Tarifesi" ile "İç Hat Konma ve Konaklama Tarifesi" ile herhangi bir hizmet karşılığı olmaksızın ve neye göre nasıl hesaplandığı belli olmaksızın hukuka aykırı olarak tüm yerli ve yabancı havayollarından zamlı konaklama cezası/ iptal edilmeyen, kullanılmayan slot cezası adı altında hukuka aykırı tahsilat yapıldığını, işbu dava konusu slot cezasının ise davalı idarenin verdiği bir hizmetten değil kapasitesi

1

ihtiyaca cevap vermeyen havalimanlarının kullanımında yaşanan sorunlardan kaynaklandığını, Mart 2009 dönemine ait 20.04.2009 tarihli faturada yer alan 39.710,00 TL zamlı konaklama cezasının 20.05.2009 tarihinde ihtirazı kayıtla ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek, 39.710,00 TL alacağın 20.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; idarece tahsil edilen zamlı konaklama ücretlerinin cezai müeyyide olmayıp slot ihlali nedeniyle kapasitenin verimli kullanılması ve uçuş güvenliği sebebiyle caydırıcı önlem olarak değerlendirilmesi gerektiğini, slot sisteminin uluslararası alanda kabul gördüğünü savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 02.07.2013 tarihli 2013/73 E.,2013/385 K. Sayılı kararı ile davanın genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay 23. (Kapatılan) Hukuk Dairesi'nin 04.02.2014 tarih ve 2013/8546 E., 2014/715 K. Sayılı ilamı ile; sözleşmenin ifa yerinin İstanbul olduğu, taraf delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 12.05.2015 tarih ve 2014/257 E., 2015/390 K. Sayılı kararı ile İstanbul Atatürk Havalimanının ihtiyaca cevap vermemesi ve havayolu trafiğinin yoğunluğunun davalının sorumluluğunda olduğu, havayolu şirketinden kaynaklı bir kusurun olmadığı, davalının davacıya slot cezası keserek tahsil etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 23. (Kapatılan) Hukuk Dairesi'nin 16.06.2016 tarihli, 2015/6609 E., 2016/3688 K. Sayılı ilamı ile; zamlı konaklama cezasının talimat değişikliğinden önce olduğu davalı yanca talep edilebilir olduğu, mahkemece davaya konu slot ihlâlinin bulunup bulunmadığı, ihlâllerin sebebinin, hangi tarih ve saatlerde meydana geldiğinin, süresinin ne kadar olduğunun, ileri sürülen ihlâllerin cezayı gerektirip gerektirmediğinin, ceza gerektirmesi halinde ceza miktarının ne kadar olduğu hususlarında denetime elverişli bir şekilde uzman bilirkişi raporu alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı tarafça kesilen faturaların yerinde olduğu, aksi iddiaların davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

2

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Dairemizin 11.05.2022 tarihli 2021/2646 E. 2022/2651 K. Sayılı kararı ile havayolu uçaklarına tahakkuk ettirilen zamlı konaklama ücretlerinin slot saatinden sapma sürelerinin makul olup olmadığı da değerlerlendirilerek raporlar arasındaki çelişkileri giderecek şakilde ek rapor alınarak bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekillerince karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1. Davalı vekili; sapma sürelerinin makul olup olmadığı yönünde davacının iddiasının bulunmadığını, kesilen cezanın doğruluğunu ispatlayan bilirkişi raporunun yok sayılarak kararın bozulmasının hukuka aykırı olduğunu, dosyada çelişkili rapor bulunmadığını, yerindelik denetimi yapılamayacağını, ilk bozma doğrultusunda emsal dosyalarda verilen red kararının onandığını ileri sürerek; mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili; emsal davalarda verilen kabul kararlarının kesinleştiğini, sapma sürelerinin makul olup olmadığının değerlendirilmesinin yersiz ve gereksiz olduğunu ileri sürerek; bozma kararının gerekçesinin düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının slot uygulamasına aykırı davranışları nedeniyle ödemiş olduğu zamlı konaklama ücretinin istirdatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ıncı maddesi, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun 37. maddesi, Slot Uygulama Prensipleri Talimatı'nın 33. maddesi ve ilgili diğer maddeleri, Uluslarası Konma ve Konaklama Tarifesinin ilgili hükümleri.

3. Değerlendirme 1.Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Slot Uygulama Prensipleri Talimatının 33. maddesi 01.07.2009 tarihinde kaldırılmıştır. Dava konusu zamlı konaklama cezası 01.07.2009 tarihli talimat değişikliğinden önce olduğundan, davalı yanca talep edilebilir olduğu, ancak davaya konu slot ihlâllerine ve miktarına ilişkin denetime elverişli bilirkişi

3

raporu alınarak sonuca gidilmesi gerektiği bozma ilamında belirtilmiştir. Tarifenin 33. maddesinin yürürlükten kaldırılması aşamasında verilen kararlar nedeniyle içtihat farklılığı doğmuş ise de dairemizin içtihatları bu yönde şekillenmiştir. Bozma üzerine alınan bilirkişi raporunda dava konusu edilen faturalara ilişkin slot ihlali nedeniyle davalı tarafça kesilen zamlı konaklama bedellerine ilişkin kule kayıtları üzerinde yapılan incelemede, zamlı konaklama bedelinin davalı tarafça eksik hesaplanarak tahsil edildiği rapor edildiğine göre, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 440 ıncı maddesindeki nedenlerden hiçbirisine dayanmamakta olup yerinde olmayan istemin reddi gerekmiştir.

3. Dairemizin karar düzeltmeye konu 11.05.2022 tarihli, 2021/2646 E., 2022/2651 K. Sayılı ilamında tarafların temyizinde ileri sürmedikleri hususta bozma yapıldığı, bu hususların rapora karşı itirazlarda da ileri sürülmediği ve yukarıda açıklanan gerekçelerle de mahkemenin davanın reddi yönündeki kararında bir isabetsizlik görülmediği dikkate alındığında, mahkeme kararının onanması gerekirken, Slot Uygulaması Prensipleri Talimatının kaldırılması aşamasında verilen kararlarda yaşanan tereddüt nedeniyle sehven bozulduğu bu kez yapılan incelemede anlaşılmış, olmakla davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekilinin karar düzeltme talebinin REDDİNE,

Davalı vekilinin karar düzeltme talebinin KABULÜNE,

Dairemizin 11.05.2022 tarihli 20221/2646 E. 2022/2651 K. sayılı bozma ilamının kaldırılmasına, yerel mahkeme kararının ONANMASINA,

Temyiz peşin ve karar düzeltme harcının talep halinde davalıya iadesine, Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına, istek halinde tashihi karar peşin harcının davacıya iadesine,