Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4354 K.2023/2968

Taraflar arasında açılan hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili ; davalı idare tarafından 01.12.2014 tarihinde ‘yol, asfalt, inşaat ve etüt proje işçilik hizmet alımı’ ihalesinin davacı şirket üzerinde kaldığını, 30.12.2014 tarihinde ihale sözleşmesi akdedildiğini, ihalenin başlangıç tarihinin 01.01.2015, işin bitiş tarihinin 31.12.2017 olduğunu, fazlaya ilişkin her türlü hak ve alacaklarının saklı kalması kaydıyla, 2014/135722 ihale kayıt nolu ihale kapsamında çalıştırılan 28 kişilik şoför personele, Ocak/2016 ayında asgari ücretteki beklenmeyen ve öngörülemeyen artışın meydana gelmesi sebebiyle,

yüklenici müvekkili tarafından ödenen ve hakediş raporları ile davalı tarafından müvekkiline ödenmeyen, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, ve 27 no.lu hakedişlerde asgari ücretteki artıştan kaynaklı fark nedeniyle oluşan davacının zararının tespiti ile hakediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; öncelikle eldeki davada idare mahkemelerinin görevli olması dolayısıyla görevsizlik kararı verilmesi, mümkün görülmediği takdirde, taraflar arasında imzalanan 30.12.2014 tarihli sözleşmenin, sözleşme bedeline dahil olan giderler hakkındaki 7.3. maddesinde; ‘12 adet kazıcı yükleyici ve 13 adet damperli kamyonetin şoför ve diğer tüm giderleri (yakıt hariç) ile diğer araçların teknik şartnamede nicelik ve nitelikleri belirlenen tüm giderleri (yakıt ve şoför hariç) sözleşme bedeline dahildir.’ ibaresinin bulunduğu,

buna göre sözleşmede belirtilen araçlarda çalışan şöförlerin maaş ödemeleri, sigorta ödemeleri, izin vb bütün sorumlulukları yüklenici firma tarafından üstlenilmesi gerektiği, ayrıca davacının basiretli bir tacir gibi hareket etme zorunluluğu bulunduğu, tüm bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasındaki 30/12/2014 tarihli sözleşmenin 01.12.2014 tarihli 2014/135722 numaralı ihaleye dayandığını, 01/12/2014 tarihli ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında kaldığını, 27.06.2013 tarihli ve 2013/5215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar”ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesine göre, ‘İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için,

31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 nci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.

İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır.

Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.’ şeklinde olduğu yine esasların "İşçilik Maliyetlerindeki Değişiklik" başlıklı 6.maddesine göre ‘İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark,

5 nci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir. İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır.

Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.’ şeklinde olduğu, "Uygulama Esasları" başlıklı 7.maddesine göre ‘bu esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir.

Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.’ şeklinde olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 14.2.maddesinde de bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacağı ve fiyat farkı hesabında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 6.maddesinin dikkate alınacağı kararlaştırılmıştır.

Şeklinde olduğu, dosyada mevcut raporlar da irdelenerek hazırlanan 12/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ile davacının asgari ücret artışıyla ilgili fiyat farkından dolayı talep edebileceği tutarın 247.650,75 TL olduğu belirtildiği, son olarak sunulan raporun dosya içeriğine uygun ve denetime elverişli olduğu,

hak edişlerin ihtirazi kayıtlı imzalanmış olması da dikkate alınarak benimsenen 12/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ile hesaplanan 247.650,75 TL hakediş farkı alacağının 15.710,75 TL'sine 29/02/2016 tarihinden, 15.710,75 TL'sine 29/03/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 29.04.2016 tarihinden, 15.710,75 TL'sine 29/05/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 29/06/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 30/07/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 29/08/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 29/09/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 30/10/2016 tarihinden, 15.710,75 TL'sine 29/11/2016 tarihinden, 15.710,75 TL sine 30/12/2016 tarihinden,

15.710,75 TL sine 29.01.2017 tarihinden, 19.707,25 TL sine 01/03/2017 tarihinden itibaren, 19.707,25 TL sine 28/03/2017 tarihinden itibaren, 19.707,25 TL sine 29/04/2017 tarihinden itibaren, işleyecek yasal faizi davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen karara karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde: davacı tarafın basiretli bir işi adamı gibi hareket etmesi gerektiğini, söz konusu sözleşme hükümleri çerçevesinde işlem yapılmış olup daha sonradan ortaya çıkan bu duruma dayalı olarak davacının talebinin kabul edilemeyeceğini, davacı sözleme tarihinden 2010 yılına kadar oluşan fiyat farkına rağmen sözleşme hükümlerine uymaya devam etmiş, dolayısıyla sözleşme şartlarının tahammül edilemez olmadığını kabul etmiştir, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararın kaldırılmasını ve neticeten davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında yapılan 01/01/2015 başlangıç tarihli yol, asfalt, inşaat, ve etüt proje işleri işçilik hizmeti alım sözleşmesinin 14. maddesinde "Yüklenici gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunulamaz” şeklinde olup,

sözleşmenin 7.3 bendi uyarınca 12 adet kazıcı yükleyici ve 13 adet damperli kamyonetin şoför dahil tüm giderlerinin sözleşme bedeline dahil olduğu belirtmiş olup, bu bağlamda davacının asgari ücret artışı nedeniyle fiyat farkına ilişkin talebi sözleşme hükümleri karşısında yerinde olmadığı, ayrıca bu tür davalarda.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 19.03.2019 gün ve 2016/4968 Esas 2019/1099 Karar sayılı kararına göre, asgari ücretin kanundan kaynaklanıyor olmasının işçi ile ilgili bir durum olduğu, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşme hükmünü etkilemeyeceği, taraflar arasında imzalanan ihale şartları kabul edilerek imzalanan sözleşme hükmü esas alınarak karar verilmesi gerektiği, emsal karar ile taraflar arasındaki sözleşme hükümleri nazara alındığında davacının asgari ücret artışından kaynaklı olarak fiyat farkı talebinde bulunamayacağı dikkate alınarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yönünde yeniden hüküm tesis edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili ; asgari ücretteki artışın davacı şirket bakımından öngörülemez bir artış olduğunu, kamu ihale tebliği hükümlerinin uygulanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuşlardır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, hizmet sözleşmesine dayanan alacak davasıdır.

2. İlgili Hukuk TTK md. 18/2

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,