Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4417 K.2023/3939

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davada itirazın iptali davasından dolayı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince birleşen 2020/1081 Esas sayılı davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, asıl ve birleşen 2015/218 Esas sayılı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Tekstil Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davalı-birleşen davada davacı vekili Avukat... geldi. Tebligata rağmen karşı taraftan gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı yüklenici vekili asıl dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözlü eser sözleşmesi uyarınca müvekkilinin davalıya ait ham bez kumaşlara baskı ve boya işi yaptığını, bu işlerden dolayı 186.520,24 TL bakiye alacağı bulunduğunu, bu hususun taraf defter kayıtları ile de sabit olduğunu, alacağın ödenmemesi nedeniyle davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, ancak davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazının iptâline, takibin devamına ve %20 icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen 2015/218 Esas sayılı davada davacı iş sahibi vekili dava dilekçesinde özetle; davalı yükleniciye baskı ve boya işlemleri yapılmak üzere teslim edilen ancak iade edilmeyen kumaşlar bulunduğu gibi bir kısım kumaşlarda da baskı ve boya hatası olduğunu, Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/164 değ. iş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, hatalı ve iade edilmeyen kumaşların davalıya bildirildiğini, iade edilmeyen kumaşlar ile baskı ve boya hatası bulunan kumaşlar sebebiyle müvekkilinin, davalıdan 99.808,28 TL alacağının bulunduğunu, ayrıca bu alacaklarına ilaveten 2.264,65 TL tespit dosyası masrafı olduğunu,

alacağın tahsili için davalı aleyhine Denizli 2. İcra Müdürlüğünün 2015/1 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takibe geçtiklerini, ancak haksız olarak takibe itiraz edilerek takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı iş sahibi vekili asıl davaya karşı cevap dilekçesinde özetle; davacı yükleniciye baskı ve boya işlemleri yapılmak üzere teslim edilen ancak iade edilmeyen kumaşlar bulunduğu gibi bir kısım kumaşlarda da baskı ve boya hatası olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. 2. Davalı yüklenici vekili birleşen davaya karşı verdiği cevap dilekçesinde özetle; süresi içinde yapılan bir ayıp ihbarı veya iade faturası bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı firmadan baskı ve boya ücreti olarak ferileri hariç olmak üzere 186.520,24 TL alacağı olduğunu, bu bakımdan iadesi gerçekleştirilmeyen mallar bakımından hapis hakkını kullandıklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.06.2016 tarih ve 2014/1430 Esas, 2016/601 Karar sayılı kararıyla özetle; davacı yüklenicinin iade edilmeyen kumaşlar nedeniyle davalıya ödemesi gereken kumaş bedelinin 200.144,72 TL olduğu, ayrıca hatalı kumaş bedeli 65.117,00 TL eklendiğinde; davacının davalıya ödemesi gereken kumaş bedelinin 265.261,72 TL olduğu, ancak davacı yüklenicinin 159.144,87 TL bakiye iş bedeli mahsup edildiğinde davalı iş sahibinin alacak tutarının 106.116,85 TL kaldığı,

ancak davacı birleşen davasında 99.808,28 TL talep ettiğinden asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile Denizli 2. İcra Müdürlüğünün 2015/1 Esas sayılı dosyasına konu itirazın kısmen iptali ile takibin 99.808,28 TL asıl alacak, 2.138,85 TL tespit masraf ve harç giderleri olmak üzere toplam 101.947,13 TL alacak üzerinden ve asıl alacağı takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, koşullar oluşmadığında icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA KARARI

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı–birleşen dosya davalısı vekilince temyiz edilmiştir.

2.Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 2016/6375 Esas, 2018/2377 Karar ve 05.06.2018 tarihli kararı ile özetle; asıl ve birleşen dava yönünden HMK 297. madde hükmü gereğince mahsup yapılmaksızın her bir dava açısından alacak miktarlarının ayrı ayrı belirlenip hükme bağlanması ve 6100 sayılı HMK'nın 323. uyarınca geçici hukuki korumalara ilişkin giderin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekeceğinden delil tespiti giderlerin müddeabihe dahil etmeyip yargılama giderleri arasında hesaplanıp hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğu anlaşılmıştır.

V. İLK DERECE MAHKEMESİNİN SON KARARI

İlk derece mahkemesinin 2019/610 Esas, 2022/885 Karar ve 26.05.2022 tarihli kararı ile özetle; asıl davanın kısmen kabulü ile, Denizli 5. İcra Müdürlüğünün 2013/7678 Esas sayılı dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin 159.790,29 TL üzerinden devamına, (fazlaya ilişkin istemin reddine), koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına.

2015/218 birleşen davanın kısmen kabulü ile Denizli 2. İcra Müdürlüğünün 2015/1 Esas sayılı dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin 99.808,28 TL asıl alacak üzerinden devamına, koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, bozmadan sonra açılan ve birleşen 2020/1081 Esas sayılı dosyanın hukuki yarar yokluğundan reddine, Denizli 8. İcra Müdürlüğünün 2020/4760 Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı- birleşen dosya davacısı iş sahibi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı- birleşen dosya davacısı iş sahibi vekili temyiz dilekçesinde özetle, bozma ilamından sonra bakiye 165.453,44 TL tutarındaki alacak için (265.261,72 TL–99.808,28 TL) icra takibi başlatıldığı, yapılan itiraz neticesinde de 2020/1081 Esas sayılı davanın açıldığ, davalının bu ek davayı açmakta hukuki yararının olduğu, asıl davada bozma konusu yapılmayan faiz noktasında mahkemenin bilirkişiye hesaplatma yaptırmasının doğru olmadığı, birleşen davalarında alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair hüküm kurulmadığı gerekçesiyle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl davada uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözlü eser sözleşmesi uyarınca ödenmeyen bakiye iş bedelinin tahsili, birleşen davalarda uyuşmazlık ise işin ayıplı yapılması nedeniyle ayıp bedeli ile iade edilmeyen kumaş bedelinin tahsili istemiyle başlatılan icra takiplerine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk HMK’nın 297 inci ve 323 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanunun 437 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Taraflar arasında, davalı iş sahibine ait ham kumaşlarda baskı ve boya işlerinin yapılması konusunda sözlü eser sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı yüklenici asıl davasında bakiye iş bedeli, davacı iş sahibi birleşen davasında ise iade edilmeyen ve hatalı boya yapılan kumaş bedelinin tahsilini talep etmiştir.

Yargılama esnasında alınan Yargıtay denetimine açık ve anlaşılır bilirkişi raporu ile davacı yüklenici tarafından davalı iş sahibine teslim edilmeyen kumaş bedeli 200.144,72 TL, hatalı kumaş bedeli ise 65.117,00 TL hesaplanmıştır. Davalının kendi ticari defterlerine göre de davacı yükleniciye 159,144,87 TL bakiye borcu olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece asıl davada davacı yüklenicinin 159,144,87 asıl alacağı olduğu kabul edilmiş, ayrıca alacağa davacı tarafından gönderilen Denizli 5. Noterliği’nin 13.12.2013 tarihli ihtarının davalıya tebliğ tarihi 16.12.2013 ile takip tarihi arası için hesaplanan 645,42 TL’ye hükmedildiği anlaşılmıştır.

Davalı iş sahibi bozma konusu yapılmayan faiz talebi konusunda mahkemenin değerlendirme yapmasının doğru olmadığı gerekçesiyle kararı temyiz etmiş ise de, bozma kararı incelendiğinde herhangi bir hususun bozma kararı dışında bırakılarak kesinleştirilmediği anlaşıldığından davalı lehine kazanılmış hak durumu oluşmamıştır. Bu nedenle davalının bu temyiz itirazı yerinde görülmeyip, reddi gerekmiştir.

Davacı iş sahibi birleşen davasında, alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair hüküm kurulmadığını belirterek kararı temyiz etmiş ise de, Denizli 2. İcra Dairesi 2015/1 Esas sayılı icra dosyası incelendiğinde, davacının takipte alacağa takip tarihinden itibaren faiz işletilmesi yönünde bir talebi olmadığından mahkemece hükmedilen alacağa takip tarihinden itibaren faiz işletmemesi doğru olup, davacı iş sahibinin temyiz itirazının bu nedenle reddi gerekmiştir.

3. Bilindiği üzere Bölge adliye (istinaf) mahkemeleri 20/07/2016 tarihi itibariyle göreve başlamıştır. Somut olayda birleşen 2020/1081 Esas sayılı dava ile ilgili mahkeme karar tarihi 26/05/2022 olup, istinaf mahkemelerinin göreve başlama tarihinden sonra karar verildiğinden istinaf kanun yoluna tabidir. Bu nedenle söz konusu dava dosyası ile ilgili temyiz kanun yolu incelemesi yapılmayıp, davacı iş sahibinin dilekçesini istinaf dilekçesi olarak kabul edilip, istinaf incelemesi yapılmak üzere birleşen bu dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

1-Açıklanan sebeplerle; Asıl davada davalı, birleşen 2015/218 Esas sayılı davada davacı iş sahibi vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

2-Aynı mahkemenin birleşen 2020/1081 Esas sayılı dava dosyasının istinaf incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmek üzere İlk Derece Mahkemesine İADESİNE,

3-Asıl davada davacı Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunmadığından lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden asıl ve birleşen davalı ... Tekstil Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'den alınmasına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,