Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4508 K.2024/829

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı yüklenici ile ...

16. Noterliğinin 09.01.2018 tarih ve 1290 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladıklarını, sözleşme tarihinden sonra 8 ay içerisinde ruhsat alınacağı ve ruhsat tarihinden sonra 18 ay içerisinde de inşaatın bitirilerek davacı arsa sahibine düşen dairelerin anahtar teslim olarak verileceğin düzenlendiğini, ayrıca arsa sahibi ya da yüklenicinin sözleşmeden haksız yere cayması halinde karşı tarafa 100.000,00 TL cezai bedel ödemesinin taahhüt edildiğini,

davalının işe başlamadığını ve tüm süreler bittikten sonra sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini davacıya sözlü olarak bildirdiğini belirterek sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespiti ile sözleşmenin feshine, sözleşmede düzenlenen 100.000,00 TL cezai şartın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yüklenici vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşme imzalandıktan sonra belediyenin yönetmelik değişikliği ile cephe kısmı dışında binaya pencere açılmasına izin vermediğini, bu durumda inşa edilen dairelerin karanlık olacağını ve oturulmaya elverişli olmayacağının davacı tarafa bildirildiğini, davalı yüklenicinin borcunun yüklenicinin sorumlu olmayacağı bir nedenle imkansız hale geldiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

...

10. Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/148 Esas, 2021/387 Karar ve 27.10.2021 tarihli kararı ile özetle; belediye cevabi yazısında, yapı ruhsatı müracaatının takip edilmediği için 16/05/2018 tarihinde iade edildiğinin bildirildiği, davalı sözleşme imzalandıktan sonra belediyenin cephe kısmı dışında pencere açılmasına izin vermediği, inşaatın yapılması halinde dairelerin karanlık olacağı ve oturmaya elverişli olmayacağı gerekçesiyle haklı nedenle sözleşmeden caydığını belirtmiş ise de, sözleşme tarihi itibariyle yönetmelik hükümlerinin cephe açılmasına engel olmadığının anlaşıldığı,

dosya kapsamında dinlenilen taraf tanık beyanlarından sözleşmeden sonra yapılan yönetmelik değişikliği doğrultusunda davalının projede değişiklik yaparak sözleşmenin ifasını sağlamak yönünde herhangi bir çalışma yapmadığının sabit olduğu, yine davalı tarafça belirtilen yönetmelik değişikliği nedeniyle sözleşmenin ifa edilemeyeceğine ilişkin davacıya yapmış olduğu herhangi bir bildirimde bulunmadığı değerlendirildiğinde, sözleşmenin davalı tarafça haksız olarak feshedildiği,

sözleşmede düzenlenen cezai şart koşullarının oluştuğu, 100.000,00 TL cezai şartın davalının iktisaden mahvına sebep olacak şekilde ağır ve yüksek olmadığından indirim yapılmasına yer olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasında imzalanan ... 16. Noterliğinin 09/01/2018 tarih ve 01290 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin feshine, 100.000,00 TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararını süresi içinde davalı vekili istinaf etmiştir.

B. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle; sözleşmenin kurulduğu tarihte yürürlükte bulunan yönetmelik uyarınca inşaatta parka bakan cepheye pencere açılmasına izin verilirken, değişen 27.05.2018 tarihli yönetmelik gereğince bu durumun yasaklandığı, sözleşme uyarınca ruhsat alma tarihinin 8 ay olduğu, sekiz aylık süre dolmadan değişikliğin yapıldığı gerekçesiyle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; sözleşme uyarınca sözleşme tarihinden itibaren 8 ay içerisinde ruhsat alınmasının kararlaştırıldığı, sözleşmenin yapıldığı 09.01.2018 tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik kapsamında taşınmazın parka bakan cephesinde pencere açma ve çıkma yapılmasına izin verilir iken 27.05.2018 tarihli yönetmelik değişikliği ile parka bakan cepheye pencere açma izninin kaldırıldığı, inşaat şartlarındaki aleyhe değişiklik nedeni ile davalı yüklenicinin inşaat yapmaktan vazgeçtiğinin anlaşıldığı,

ruhsat süresi dolmadan yönetmelik hükmünün değişmesi ile yüklenicinin kusuru olmadan ağırlaşan inşaat şartlarından yüklenicinin sorumlu ve sözleşme ile bağlı tutulamayacağının kabulü ile cezai şarta ilişkin davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile davalının cezai şart tazminatından sorumlu tutulmaması gerektiği gerekçesiyle ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 27/10/2021 tarihli, 2020/148 esas, 2021/387 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile; ...

16. Noterliğinin 09/01/2018 tarihli ve 01290 yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin feshine, cezai şarta ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararını taraf vekilleri temyiz etmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının yönetmelik doğrultusunda projede değişiklik yaparak sözleşmenin ifasını sağlamak yönünde herhangi bir çalışmasının olmadığını, yönetmelik değişikliği konusunda davacıya herhangi bir bildirimde bulunmadığını, sözleşmenin haksız feshedilmesi nedeniyle cezai şart taleplerinin kabulü gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; reddedilen cezai şart talebi bakımından aleyhlerine vekalet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, reddedilen kısım bakımından taraflarına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sözleşmenin feshi ve cezai şartın tahsili istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk TBK’nın 470 vd maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3. Davalı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Davacı arsa sahibi dava dilekçesinde sözleşmenin feshi yanında 100.000,00 TL cezai şartın tahsilini talep etmiş, bu miktar üzerinden peşin harç yatırmıştır. Bölge adliye mahkemesince yapılan yargılama sonunda bu talebin reddine karar verilmiştir. Mahkemece reddedilen bu miktar üzerinden davalı lehine karar tarihi itibariyle yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanacak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken reddedilen bu miktar bakımından davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ayrıca cezai şart talebi reddedilmesine rağmen mahkemece yargılama giderlerinden davalının sorumlu tutulması da doğru olmamıştır.

Kararın belirtilen nedenlerle bozulması gerekir ise de, yapılan bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 Sayılı HMK’nın 370/2 maddesi uyarınca düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. “Değerlendirme” bölümünün “2 inci” bendi uyarınca davacının tüm temyiz itirazlarının reddine, “3” üncü bendi uyarınca davalının temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının “c” bendinde yer alan “Sözleşmenin feshi nedeniyle alınması gereken 6.831,00 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 5.123,25 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına” cümlesinin çıkartılmasına, yerine “Harçlar Yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin alınan 1.707,75 TL harcın mahsubu ile kalan 1.627,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacı tarafa iadesine” cümlesinin yazılmasına,

ayrıca hüküm fıkrasının “d” bendinde yer alan “Davacı tarafından yatırılan 1.707,75 TL harç gideri ile davacı tarafça yapılan tebligat ve posta gideri toplamı olan 258,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine” cümlesinin çıkartılmasına, yerine “Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına” cümlesinin yazılmasına, hüküm fıkrasının “e” bendinde yer alan “davacı, davalıdan ve davacıya” kelimelerinin çıkartılmasına, yerine “davalı, davacıdan, davalıya” kelimelerinin yazılmasına, kararın değiştirilmiş bu haliyle DÜZELTEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan harcın istek halinde iadesine,

Aşağıda yazılı harcın temyiz eden davacıdan alınmasına,