Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/463 K.2023/1014

Taraflar arasında nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece konusuz kalan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bakiye alacak talebi yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, konusuz kalan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında güvenlik hizmet alım sözleşmesi imzaladığını, davalı tarafa 690.000,00 TL değerinde teminat mektupları verdiğini, iş tamamlandığı halde davalı tarafça işçilik alacaklarının ödenmemesi halinde teminattan kesinti yapılacağının bildirildiğini, müvekkili şirket işçilerinin yeni ihaleyi alan şirket nezdinde çalışmaya devam ettiklerini, bu nedenle işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı alacağının doğmasının mümkün olmadığını,

davalının haksız yere teminat mektuplarını paraya çevirme teşebbüsü içerisinde olduğunu ileri sürerek teminat mektuplarının müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında teminat mektuplarının haksız olarak nakte çevrildiğini ileri sürerek teminat mektubu bedellerinin faizi ile birlikte müvekkillerine iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın SGK'dan ilişik kesme belgesi getirmediğini, sözleşme nedeniyle tüm risklerin ortadan kalkmadığını, işçilikten doğan alacaklardan davacının sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kurum nakde çevrilen teminat mektuplarından 21.077,75 TL kesinti yaparak bakiye 668.922,25 TL'sinin yargılama sırasında davacı tarafa ödediği, yapılan kesintiye dayanak olarak da işten çıkartılan iki işçiye ödenen ihbar ve kıdem tazminatları ile bu işçiler tarafından açılan davalarda çıkma ihtimali olan tazminat miktarlarının gösterildiği, davalı kurumun kendisi tarafından ödenmeyen ve kendisinin de rücu hakkı olmayan tazminatlar yönünden davacının nakde çevrilen teminat mektup bedelinde kesintiye gitmesinin mümkün olmadığı,

davalının nakte çevrilen teminat mektup bedellerinde yapmış olduğu kesintiler yönünden kesintilerin haksız olduğu gerekçesiyle davacıya ödenen kısım yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bakiyesi yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmenin 11.4.1. maddesine göre sözleşme sona erdiğinden ilişiksiz yazısı getirmenin yükleniciye ait olduğunu, davacı tarafın süresinde SGK'dan ilişiksizlik belgesi getirmediğinden teminatların iade edilmediğini, iki işçinin çalışılan dönem ile sınırlı olarak kıdem ve ihbar tazminatının davacının teminatından kesilerek kurum tarafından ödendiğini, 4735 sayılı Yasanın kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi başlıklı 13. maddesinde ve sözleşme hükümleri gereği davacının müvekkiline SGK’dan ilişiksiz belgesi getirmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı taraf iş mahkemesi davasında taraf değilse de işe iade isteyen işçilerin işe iade edilmemesi halinde ödenecek kıdem tazminatından kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere davacı şirketin de sorumluluğunun bulunduğu, nitekim söz konusu işçilere davalı tarafça kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı ve yapılan ödemenin davacının teminatından kesildiği, öte yandan davacının 23.06.2017 tarihine kadar SGK'dan almış olduğu herhangi bir ilişiksiz belgesinin de bulunmadığından teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşmadığı,

her dava açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirileceğinden dava tarihi itibariyle teminat mektubunun iadesini isteme hakkı bulunmayan davacının dava tarihinden sonra temin ettiği ilişiksizlik belgesi davacının dava açmakta haklı olduğunu göstermediğini, mahkemece bu hususlar gözetilerek 668.922,25 TL'lik kısım yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi ve dava açılış tarihi itibariyle davalının haklı olduğu gözetilerek yargılama giderlerinden davacının sorumlu tutulması gerekirken yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hizmetin bitim tarihinden yaklaşık 3 ay sonra davalı kurum tarafından SGK yazışmaları başlatıldığını, SGK tarafından 23.06.2017 tarihinde davalı kuruma ilişiksiz yazısı gönderildiğini, kurumun bu yazıyı mahkemeden gizlediğini, ilişiksizdir belgesinin kurumun kusuru ile geciktiğini, davalının dava öncesi kasıt ve ihmali ile ilişiksiz belgesi tanzim olunmadığından dava açılmak zorunda kalındığını, davanın açılmasına sebebiyet veren davalı tarafın yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olacağını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, nakde çevrilen teminat mektubu bedellerinin iadesi istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,