Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4647 K.2024/1514

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen alacak davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davalılarla 02.09.2000 tarihli arsa payı kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, arsa sahiplerinin sözleşmenin feshine yönelik açtıkları davanın kabul edildiğini ve temyiz edilmeksizin kesinleştiğini, tarafınca sözleşme nedeniyle imalatların yapıldığını ve zararının oluştuğunu ileri sürerek, yapmış olduğu her türlü imalat, masraf, inşaatın bugünkü ruhsat ve denetim ücretleri ve aklına gelmeyen her türlü alacağının tespitini ve tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, taraflar arasında yapılmış sözleşme gereklerinin yüklenici davacı tarafından yerine getirilmediği, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını ve süresi içinde inşaatı bitiremediğini, davacının sözleşme gereği payına düşen blokları dava dışı üçüncü kişiye sattığı herhangi bir kaybı veya zararının olmadığı, tamamlanamayan binaların geçen uzun yıllar boyunca doğal şartların da etkisiyle harabeye döndüğünü savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.09.2017 tarih 2016/202 Esas, 2017/187 Karar sayılı kararı ile avacının yapmış olduğu iş ve masrafları ispata yönelik herhangi bir belge sunmadığı ve delillerini, tanıklarını bildirmediği bu durumda alacak miktarının hesaplanmasının mümkün olamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 19.04.2018 tarihli ve 2018/223 Esas, 2018/231 Karar sayılı kararıyla; keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın sözleşmenin feshi davasındaki imalât seviyesi ve davacının teslim alıp sattığı villaların alacağına oranına göre alacağın bulunmadığı ve ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle harç yönünden ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacının temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 02.04.2019 tarihli 2018/3318 Esas 2019/1504 Karar sayılı ilamı ile “...ilk derece mahkemesince üzerinde inşaat yapımı kararlaştırılan taşınmazın bulunduğu yer belediyesinden, imar işlem dosyası, yapı ruhsatı,

tasdikli projeler de getirtildikten sonra oluşturulacak teknik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif de yapılmak suretiyle davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği yasal ve imar mevzuatına uygun iş ve imalâtların sözleşmenin feshi kararının kesinleştiği 18.07.2016 tarihi itibariyle mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli ve davacının dava dilekçesinde de kabul ettiği ve satıp bedelini aldığı iki adet villanın da aynı tarih itibariyle mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli konusunda (mahalli piyasa rayiçleri içerisinde yüklenici kârı ve KDV olacağından bunlar ayrıca eklenmeksizin) gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp,

değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu husus üzerinde eksik inceleme ile davanın reddi doğru olmamış..” gerekçesiyle bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davacının davalılardan 41.999,85 TL alacağı bulunduğu, davacının davasını ıslah etmeyeceğini beyan etmesi nedeniyle davacının talebiyle bağlı kalınarak 1,00 TL alacağın davalılardan tahsilinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı yüklenici ve davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde ; bilirkişi raporlarında hesaplamalar arasında çelişki bulunduğunu, hükme esas alınan raporda daha düşük değerlerin bulunduğuna, kök rapor sonucunda bahçe duvar sıvaları, mozaik işleri maaliyetinin hesaplamamasına itiraz edildiği, ek raporda ise mahkeme tarafından böyle bir talep olmadığından hesaplanmadığının bildirilerek kabul edildiği, bu durumun eksik maliyet hesabı yapıldığını gösterdiğini, raporda yapı ruhsat tekrarı, şantiye elektriği bağlama projesi ve bedeli, deprem yönetmenliğine uygunluk belgesi, su sondaj çıkarma bedeli, sgk ya ödenen bedellerin gözle görülmeyen bu bedellerinde hesaplanmadığını beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; cevap dilekçesini tekrar ederek davacının alacağının bulunmadığını davacı tarafından satılan ve müvekkiller tarafından pay devri yapılan bağımsız bölümlerin değeri ile tamamlanmamış bir vaziyette duran, uzun yıllar ilgilenilmediği için neredeyse ekonomik değerini kaybetme noktasına gelen dairelerin bu günkü değerleri göz önüne alındığında davacının zarar etmesi bir yana oldukça yüksek kar elde ettiğinin görüleceği,yüklenici davacının çalıştırdığı işçilerin SGK primlerini dahi ödemediği emlak ve sair vergilerinde taraflarınca ödendiğini, beyan ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmış olup, davalıların dava dışı Küçükkuyu Belediyesi ile işbirliği yaparak kendisini zarara uğrattığı iddiasıyla yaptığı iş ve imalât bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26., 369. maddesinin 1. fıkrası ve 371. maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 vd. maddeleri,

3. Değerlendirme Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 02.04.2019 tarihli 2018/3318 Esas 2019/1504 Karar sayılı kararı ile inşaat yapımı kararlaştırılan taşınmazın bulunduğu yer belediyesinden, imar işlem dosyası, yapı ruhsatı, tasdikli projeler de getirtildikten sonra oluşturulacak teknik bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif de yapılmak suretiyle davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği yasal ve imar mevzuatına uygun iş ve imalâtların sözleşmenin feshi kararının kesinleştiği 18.07.2016 tarihi mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli belirlenmesi gerektiği belirtilmiş, mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de; bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Şöyle ki; bozma sonrasında alınan 04.02.2022 havale tarihli ek raporda davacının imalat bedeli olarak belirttiği ruhsat yenileme bedeli, deprem yönetmenliğine uygunluk için yapı denetim şirketine ödenen bedel, S.G.K’ya ödenen bedeller, şantiye elektriği için ödenen pano bedeli, inşaatta kullanılacak suyun yeraltıdan çıkarılması için yapılan masrafların bedeli, inşaat dış isnat ve bahçe duvarı, sıvalar ve mozaik işçiliklerin için yapılan masrafların bedellerinin hesaplanmasının yapılamadığı,

yapılan ödemeler için ilgili kurumlar belediye , S.G.K ve UEDAŞ’a yazı yazılması gerektiği, yapı denetim şirketi için kesilen faturanın dosyaya sunulması gerektiği, suyun yer altından çıkarılmasına dair yapılmış olan işlemler, dış isnat duvarı, bahçe duvarı, sıva mozaik işçiliklerinin hesaplanması için mahkemece talep olması gerektiği yönünde görüş bildirilmiş, mahkemece de bu hususlar yönünden araştırma yapılmadan hüküm tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak işin, inşaat yapımı kararlaştırılan taşınmazın bulunduğu yer belediyesinden inşaata yönelik işlem dosyasının tamamının getirilmesi, ilgili kurumlara yazı yazılarak inşaat için yapılmış masrafların tespit edilmesi,

bahçe duvarı, mozaik işçilik gibi davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği yasal ve imar mevzuatına uygun iş ve imalâtların ve yine davacının da kabul ettiği üzere satıp bedeli davacı tarafça alınan iki adet villanın sözleşmenin feshi kararının kesinleştiği 18.07.2016 tarihi itibariyle mahalli piyasa rayiçleri ile bedelerinin tespiti ve bozma ilamında yazılı gerekli araştırma ve incelemelerin yapılıp bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak oluşacak sonuca uygun karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun görülmediğinden bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; “Değerlendirme” bölümünde açıklanan nedenlerle davacı yüklenici ve davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yüklenici ve davalılar yararına BOZULMASINA,

Dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin Bursa Bölge Adliye Mehkemesi 10. Hukuk Dairesine gönderilmesine