Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/4846 K.2023/4208

Taraflar arasındaki teminat mektuplarından dolayı borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.12.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkile şirkete ait İş Bankası A.Ş. Konya Ticari Şubesindeki hesapları üzerinden dava dışı ... Grup Mad. İnş. Pet. Nak. Ltd. Şti. Adına ve lehine davalı kuruma hitaben 100.000,00 TL ve 113.385,00 TL bedelli iki adet teminat mektubu verildiğini, teminat mektubunun mera alanının eski vasıf ve kapasitesine getirilmesi işi için verildiğini, davacının maden ruhsatını Maden İşleri Genel Müdürlüğü vasıtasıyla üzerine alması sonrasında bu kez müvekkili tarafından teminat mektubu verildiğini ileri sürerek teminat mektupları yönünden ayrı ayrı davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; teminat mektuplarının müvekkiline dava dışı ....... Ltd. Şti tarafından verildiğini, teminat mektuplarında davacının yer almadığını, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunarak davanın reddine istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davacı tarafça, Konya Valiliği ile dava dışı ...... Ltd.

Şti. arasında yapılan ihale sözleşmesi gereğince dava dışı şirket lehine mera alanının eski vasıf ve kapasitesine getirilmesi işinin yerine getirilmemesi halinde nakde çevrilmesi amacı ile söz konusu teminat mektuplarının davalı tarafa verildiği, ancak verilen teminat mektuplarının dava dışı şirketin SGK ve vergi borçları nedeniyle iade edilmediği, dava dışı şirketin ihale sözleşmesine aykırı hareket ederek taahhüdünü yerine getirmediğinin davalı tarafça iddia edilmediği,

teminat mektubunun hangi iş için verilmiş ise o iş için nakte çevrilebileceği, dava dışı şirketin SGK ve vergi borçları nedeniyle teminat senetlerinin veriliş amacına aykırı olacak şekilde iade edilmemesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu teminat mektuplarının davacı tarafından değil, dava dışı ...Yapı Grup Mad. İnş. Pet. Nak. Ltd .Şti tarafından verildiğini, kendisine ait olmayan teminat mektupları hakkında davacının talepte bulunamayacağını, bu sebeple eldeki davada aktif husumet ehliyetinin olmadığını, davalı idarenin teminat mektuplarının iade edilmemesi gerektiği hususunu belirtmediğini, nizasız bir konuda idarelerine sorumluluk yükletilemeyeceğini, teminat mektuplarını yedinde bulunduran kurumun Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü olduğunu, iade edilmemesini isteyenin de SGK olduğunu, davalı idarenin bundan sorumlu tutulmasının doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, teminat mektuplarından borçlu olunmadığının tespitini istemenin veya iadesini talep etmenin teminat mektupları lehine düzenlenen ve sözleşmenin tarafı olan dava dışı ... Grup Mad. İnş. Pet. Nak. Ltd.

Şti.'ne ait olduğu, davacının ancak teminat mektuplarının paraya çevrilmesinden dolayı bir zarara uğrarsa, uğradığı zararı aralarındaki iç ilişki gereğince dava dışı şirketten talep edebileceği, davacının dava dışı ... Grup Mad. İnş. Pet. Nak. Ltd.

Şti. adına verilen teminat mektuplarından dolayı borçlu olunmadığını istemekte aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, taraflar arasında kefalet sözleşmesi bulunmadığı gerekçesiyle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeninden hüküm tesisine, davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin menfi tespit konusu yaptığı teminat mektuplarınından dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etme hakkı bulunduğunu, teminat mektuplarının kendi banka hesabından kullanıldığını, teminat mektuplarının konu edildiği maden sahası lehine mektup verilen dava dışı şirketten devralındığını, devralma ile birlikte tüm hak ve yükümlülüklerinde müvekkile geçtiğini, teminat mektuplarının müvekkilinin İş Bankası A.Ş. Konya Ticari Şubesindeki hesapları üzerinden dava dışı şirket lehine davalı kuruma hitaben devir öncesi verildiğini belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava dışı şirket lehine verilen teminat mektuplarından dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114, 115, 369, 370 ve 371 nci maddeleri, 4342 sayılı Mera Kanununun 14 üncü maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,