Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/5021 K.2023/4306

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davalı vekilinini istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.12.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen duruşmalı temyiz talebinde bulunan davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat Abdurrahman Onay'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı idare arasında 27/10/2016 tarihli Karatay 32 Derslikli Spor Lisesi ve 200 Öğrencilik Pansiyon Yapımı işi konulu sözleşme imzalandığını, inşaatın yapılacağı parselle ilgili yol ve arazi kotunun oluşturulması,

tevhit-ifraz işlemleri nedeni ile yapı ruhsatının 10.03.2017 tarihinde alınabildiğini, inşaat için gerekli suyun ilgili idareden kaynaklanan nedenlerle ancak 10.05.2017 tarihinde verilebildiğini, bu nedenlerle inşaatta bir çalışma yapılamadığını, bununla birlikte havanın fen noktasında çalışılamayan günleri nedeni ile de çalışma yapılamadığını, 5 ve 6 numaralı hakedişlerin sözleşmede belirtilen süreleri aşar şekilde geç olarak ödendiğini, tüm bunlara rağmen müvekkiline süre uzatımı verilmesi gerekirken hakedişlerden haksız olarak gecikme cezası kesintisi yapıldığını,

06.10.2021 tarihli dilekçesi ile hakedişlerden haksız kesilen gecikme cezası bakımından taleplerini 270.713,12 TL üzerinden ıslah ettiklerini, belirtilen alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme ve ilgili mevzuata göre yapı ruhsatı alım yükümlülüğünün davacı yüklenicide olduğunu, ayrıca inşaatın yapımı için gerekli enerji ve suyun da davacı sorumluluğunda olduğunu, bu husustaki gecikmelerin davacıdan kaynaklı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme ve eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre iş için verilen 400 günlük sürenin havanın fen noktasında çalışılamayan sürelerin hesaba katılarak belirlendiğini, davacının sözleşmeyi bu hükümlerle kabul ettiğini,

5 no.lu hak ediş için işim bitim tarihinin 06.12.2017 ödemenin ise 07.03.2018 olduğunu ve ödemeden önce işin bittiğinin tespiti nedeni ile süre uzatımı verilemeyeceğini, 6 no.lu hakediş için ise onayın 22.03.2018 ödemenin ise 11.04.2018 olduğu dikkate alındığında gecikmenin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu inşaatta yapı ruhsatı alma ve takip etme görevinin davacı yüklenicide olduğu, davacının mimari proje onayı ve yapı ruhsatı için müracaatlarının geç yapılmış olduğu, davacının itirazlarında belirttiği eksikliklerin ikmali için gerekli müracaatları zamanında yapmadığı, yüklenicinin eksikler için yaptığı müracaatlara ilgili kurumların kısa sürede cevap verdiği göz önünde bulundurulduğunda söz konusu eksikliklerin iş programını etkilemeyecek şekilde kısa sürede çözülebilecek hususlar olduğu,

davacının su aboneliği müracaatını geç yaptığı, sözleşmenin 9. maddesine göre havanın fen noktasında çalışılamayan günlerinin zaten sözleşme süresinde dikkate alındığı ve bu nedenle süre uzatımı verilemeyeceğinin düzenlendiği, idarenin sözleşmeyi ayakta tutarak yüklenicinin cezalı olarak çalışmasına müsaade edildiği, sözleşme feshedilmediğinden ve sözleşmenin kesin vadeli olması nedeniyle ihtarın gerekli olmadığı, bu nedenlerle davacının bu hususlara ilişkin iddialarının yerinde olmadığı, 5 ve 6 no.lu hakedişlerin geç ödendiğine yönelik iddiasının ise yerinde olduğu, 5 no.lu hak edişin 43 gün, 6 no.lu hakedişin 47 gün geciktirildiği,

hakkediş onaylarının geciktirilmesinin haklı bir sebebinin ve açıklamasının olmaması nedeniyle davalının bu hususta rapora itirazlarının yerinde olmadığı, kök raporda açıklandığı şekilde 90 günlük gecikmenin idareden kaynaklandığı, bu süreye isabet eden 270.713,12 TL gecikme cezasının iadesinin gerektiği, kök raporun dosya kapsamına ve olaya uygun olması nedeniyle hükme esas alınması gerektiği kanaatine varıldığı" gerekçesiyle; davanın kabulüne, 270.713,12 TL'nin, 168.443,72 TL'sinin 05.04.2018 tarihinden, 102.269,40 TL'sinin 05.07.2018 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece aldırılan bilirkişi kök raporu ve ek raporu çoğu minvalde hatalı olmakla birlikte, kendi içerisinde çelişen, bilimsel verilerden yararlanılmayan ve denetime elverişsiz bir rapor olduğunu, davacının yapı ruhsatı almak için belediye geç başvuruda bulunduğu iddiasının doğru olmadığını, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda su bağlantısı nedeni ile oluşan gecikmenin davacının Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne müracaatının geç yapmış olmasından kaynaklandığı görüşünün hukuka aykırı olduğunu,

mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 5 ve 6 no.lu hak ediş nedeni ile 90 günlük gecikme cezasının iade edilmesi gerektiği görüşünde ise bir kaç günlük hata mevcut olduğunu, doğru hesabın 93 günlük gecikme olduğu yönünde olduğunu, bilirkişi tarafından havanın fen noktası ile ilgili yapmış olduğu değerlendirmenin ise kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili ile davalı idare arasındaki sözleşmenin 25. maddesini yorumlanarak ihtar çekme zorunluluğunun ancak davalı idarenin sözleşmeyi fesih etme durumunda şart olduğu, yani işin feshi koşullarından olduğu, oysa davalı idarenin işin feshi cihetine gitmediği,

davacının cezalı olarak çalışmasına müsaade ederek işi tamamlatması nedeniyle, işin feshi söz konusu olmadığından davalının ihtar çekme zorunluluğunun olmadığı görüşünün hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılarak Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinden yeniden bilirkişi raporu aldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak edişlerin geç ödenmesinin davacının kusurundan kaynaklandığını, bu nedenle gecikme cezasının haklı olduğunu, bilirkişi tarafından yapılan süre hesaplamalarında süreler hakedişlerin onay tarihlerinden başlamak üzere değil ilgili ayın başından itibaren 45 gün içinde ödenmesi gerektiği şeklinde hesaplandığını, davayı kabul anlamına gelmemek şartıyla hükmedilecek faizlerin ıslahla arttırılan kısmına ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini, faizin yasal faiz olarak hesaplanması gerektiğini belirterek istinaf talebinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflara arasında imzalanan sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 11.2. maddesinde, hakediş raporlarının bu sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nde düzenlenen esaslar çerçevesinde kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş günü içinde düzenleneceği ve idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödeneceği kararlaştırılmış olduğu,

bu maddeye göre hakedişlerin miktarı, düzenleneceği tarih ve onay tarihleri açıkça gösterilmediğinden kesin vade bulunduğu kabul edilemeyeceği, bu düzenlemeyle alacağın istenebilir olması koşulları ve süresi belirlenmiş olduğundan kesin vade olarak kabulünün mümkün olmadığı, mahkemece;

davacı yüklenicinin istirdadını istediği gecikme tazminatı bakımından hak edişlerin geç ödenmesi nedeniyle hesaplanan 90 günlük gecikme tazminatı yönünden davanın reddi karar verilmesi gereken kabulün karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile (Emsal Yargıtay 6. HD'nin 2021/146 Esas ve 2021/276 Karar sayılı ilamı) davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,

yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının bu yönlerden düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; inşaatın yapılacağı parselle ilgili yol ve arazi kotunun oluşturulması, tevhit-ifraz işlemleri nedeni ile yapı ruhsatının 10.03.2017 tarihinde alınabildiğini, inşaat için gerekli suyun ilgili idareden kaynaklanan nedenlerle ancak 10.05.2017 tarihinde verilebildiğini, bu nedenlerle inşaatta bir çalışma yapılamadığını, bununla birlikte havanın fen noktasında çalışılamayan günleri nedeni ile de çalışma yapılamadığını, ruhsatsız işe başlanamaması,

şantiye suyunun bulunmaması ve havanın fen noktasında çalışılamayacak dereceye tekabül ettiği tarihler bakımından haklı süre uzatımı verilmesi gerekirken verilmediğini, 5 no.lu ara hakedişin tanzim edilmesi için 05.12.2017 tarihinde dilekçe ile müracaat edildiğini, müracaatlarına yasal süresi içerisinde (30 gün) hiçbir cevap verilmediğini, keyfi olarak taahhüdün süresi harcanarak idareden kaynaklanan sebeplerle (ödenek aktarımı vs.) 07/03/2018 tarihinde 92 gün gecikmeyle, sözleşme hükümlerine göre 47 gün temerrüde düşülerek ödendiğini, 5 nolu hakedişten sonra 7 nolu hakedişte gecikme cezası kesildiğini,

6 no.lu ara hakedişin tanzim edilmesi için 05/01/2018 tarihinde dilekçe ile müracaat edildiğini, müracaatlarına yasal süresi içerisinde (30 gün) hiçbir cevap verilmediğini, keyfi olarak taahhüdün süresi harcanarak idareden kaynaklanan sebeplerle (ödenek aktarımı vs.) 11.04.2018 tarihinde 95 gün gecikmeyle, sözleşme hükümlerine göre 50 gün temerrüde düşülerek ödendiğini, aynı kampüste iş yapan diğer yüklenicilere su temininin geç yapılması nedeni ile süre uzatımı verildiğini, kesilen gecikme cezasının YİGŞ’de belirtilen ihtarlı sürelere uyulmadan kesildiğini,

ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sözleşmesinden kaynaklanan alacağının bulunup bulunmadığı, faiz türünün ve başlangıç tarihinin doğru belirlenip belirlenmediği hususundadır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Taraflar arasında 27/10/2016 tarihli, Karatay 32 Derslikli Spor Lisesi ve 200 Öğrencilik Pansiyon Yapımı işi konulu, 10.026.412,00 TL götürü bedelli sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin 8.2.1. maddesine göre Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme eki niteliğindedir.

- Sözleşmenin 9.1. maddesine göre sözleşmenin imzalanmasından itibaren 10 gün içerisinde yer teslimi yapılacaktır.

- 9.2. maddesine göre, işin süresi yer tesliminden itibaren 400 gün olarak belirtilmiş, sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmeyeceği kararlaştırılmıştır.

- 9.4. maddesine göre, bu iş yerinde havanın fen noktasında çalışılmaya uygun olmadığı günler 15/12/2016-01/04/2017 tarihleri arasındaki 107 (Yüz Yedi) gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve idare yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle ertesi yıla sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve imalatın cinsine göre dikkate alınır.

- Sözleşmenin 11. maddesine göre, hakediş raporları, bu sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş günü içinde düzenlenir, hazırlanan hakediş raporları idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir.

- Sözleşmenin 18. maddesine göre, süre uzatımıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.

- Sözleşmenin 25.2. maddesine göre, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün üçün sözleşme bedelinin % 0,03 (on binde üç) oranında gecikme cezası uygulanır.

-Sözleşmenin 33.1. maddesine göre;

Yapım işine ait yapı ruhsatı alınmadan imalatlara başlanılmayacaktır. Yapı ruhsatı alımına kadar geçen süre işin süresine dahildir. Ancak idareden kaynaklanan sebeplerden dolayı yapı ruhsatı alınamıyor ise bu süre yüklenicinin süre uzatımı başvurusu halinde ek süre olarak verilecektir.

Yapım işine ait su boneliği ve elektrik aboneliği vs. katılım bedelleri inşaat ruhsatı alınmadan yüklenici tarafından ödenecektir.

Yapı ruhsatı ve iskan ruhsatı alımına ilişkin tüm iş ve işlemlerin takibi yüklenici tarafından yapılacaktır. Bu işlemlere ait tüm giderler yükleniciye aittir.

2.1. Sözleşme kapsamında yer teslimi 02/11/2016 tarihinde yapılmıştır. Bu tarihten itibaren işin bitim tarihi 06/12/2017 olmaktadır.

2.2. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 27/e maddesine göre; sözleşme veya eklerinde kimin tarafından ödeneceği belirtilmemiş ve aksine bir hüküm bulunmamakta ise şantiye hizmetleri için gerekli enerji ve suyun (yapının bünyesine giren su ve enerji bunun dışındadır) sağlanması, taşınması ve dağıtılması için gerekli tesislerin yapılması ve bunlarla ilgili işletme giderleri, yükleniciye aittir.

- Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 29/9 maddesine göre; İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih veya süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sayılacağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine göre çalışılamayacak günler de dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.

2.3. Dosya kapsamının incelenmesi ile 03/04/2017 ile 07/05/2017 tarihleri arasında davacı yüklenici ile davalı idare elemanı imzalı toplam 9 adet tutanakta, yapının temeline ilişkin donatılar, kalıplar, temel betonu, bodrum perde donatıları, kalıpları ve betonuna ilişkin yüklenici imalatlarının proje ve şartnamesine uygun olarak yapıldığı tespit edilmiştir.

2.4. Yüklenicinin 02/11/2016 tarihinde yer teslimi yapıldıktan sonra ilgili Belediyeye 30/01/2017 tarihli dilekçesi ile yapı ruhsatı başvuru yapmış, başvurusu 4800 sayı ve 07/02/2017 evrak kayıt tarihli olarak işleme alınmış, yapı ruhsat tarihinin 10/03/2017 olduğu görülmüştür.

2.5. Konya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nün 06/09/2019 tarihli yazısına göre, davacı yüklenici, 13/03/2017 tarihinde inşaata su ve kanalizasyon bağlantısı için müracaat etmiş olup davacıya 10/05/2017 tarihinde inşaat aboneliği verilmiş, 18/05/2017 tarihinde sayaç takılarak kullanıma açıldığı belirtilmiştir.

2.6. 5 nolu hakediş için yapılan incelemede, davacı yüklenicinin 05/12/2017 tarihinde hakedişin tanzimini talep ettiği, 21/12/2017 onay tarihli 5 nolu hakediş raporunun düzenlendiği, bu hakedişe ilişkin ödeme emrinin 05/03/2018 tarihli olduğu görülmüştür. 5 numaralı hakedişte yükleniciye ödenmesi kararlaştırılan bedel 517.204,62TL olarak belirtilmiştir.

2.7. 6 Nolu hakediş için yapılan incelemede, davacı yüklenicinin 05/01/2018 tarihinde hakedişin tanzimini talep ettiği, 05/03/2018 tarihli 6 nolu hakediş raporunun düzenlendiği, bu hakedişe ilişkin ödeme emrinin 11/04/2018 tarihli olduğu görülmüştür. 6 numaralı hakedişte yükleniciye ödenmesi kararlaştırılan bedel 1.159.031,37 TL olarak belirtilmiştir.

2.8. Dosya kapsamında yükleniciden kesilen gecikme cezalarına ilişkin yapılan incelemede;

- 05/04/2018 tarihli 7 nolu hakedişte 56 gün karşılığı 168.443,72 TL gecikme cezası kesilmiş, yüklenici hakedişi ‘’ İdareye verilen 14/05/2018 tarihli dilekçemizde yazılı ihtirazi kayıtla’’ beyanı ile 14/05/2018’de imzalamıştır.

- 05/07/2018 tarihli 8 nolu hakedişte 150 gün karşılığı 451.188,00 TL gecikme cezası kesilmiş, yüklenici hakedişi ‘’ İdareye verilen 01/08/2018 tarihli dilekçemizde yazılı ihtirazi kayıtla’’ beyanı ile imzalamıştır.

- 05/09/2018 tarihli 9 nolu hakedişte 62 gün karşılığı 186.491,04 TL gecikme cezası kesilmiş, yüklenici hakedişi ‘’ İdareye verilen 04/10/2018 tarihli dilekçemizde yazılı ihtirazi kayıtla’’ beyanı ile imzalamıştır.

- 05/12/2018 tarihli 10 nolu hakedişte 91 gün karşılığı 273.720,72 TL gecikme cezası kesilmiş, yüklenici hakedişi ‘’ İdareye verilen 13/12/2018 tarihli dilekçemizde yazılı ihtirazi kayıtla’’ beyanı ile imzalamıştır.

- 09/04/2019 tarihli kesin hakedişte 25 gün karşılığı 75.198,00 TL gecikme cezası kesilmiş, yüklenici hakedişi ‘’ İdareye verilen 16/04/2019 tarihli dilekçemizde yazılı ihtirazi kayıtla’’ beyanı ile imzalamıştır.

2.9. Yüklenicinin usulüne uygun ihtirazi kayıtlarına konu hakedişler ekindeki dilekçelerinde, 5 ve 6 numaralı hak ediş bedellerinin geç ödendiği ve bunun için ek süre verilmesi gerektiği, inşaat için gerekli suyun geç getirilmesi sebebi ile ek süre verilmesi gerektiği, havanın fen noktasında çalışılamayan günleri için ek süre verilmesi gerektiği, bu taleplere aykırı olarak kesilen gecikme cezasının haksız olduğu beyan edilmiştir.

2.10. Yukarıdaki bentlerde belirtilen, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve sözleşme eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükümleri uyarınca; yapı ruhsatı ve inşaat için gerekli olan suyun temini konularında sorumluluğun davacı yüklenicide olduğu ve bunlardan kaynaklanan uzama sebeplerinin yüklenicinin kendi kusurundan kaynaklandığı, davacı yüklenicinin yer tesliminden 3 ay 5 gün sonra yapı ruhsatı başvurusunda bulunduğu,

10/05/2017 tarihinde su temini sağlanmış olsa da 03/04/2017 ile 07/05/2017 tarihleri arasında davacı yüklenici ile davalı idare elemanı imzalı toplam 9 adet tutanakta, yapının temeline ilişkin donatılar, kalıplar, temel betonu, bodrum perde donatıları, kalıpları ve betonuna ilişkin yüklenici imalatlarının proje ve şartnamesine uygun olarak yapıldığının tespit edildiği ve su temin edilmemesinin imalata engel olmadığının anlaşıldığı, anılan nedenlerle idarece süre uzatımı verilmemesinin haklı olduğu,

havanın fen noktasında çalışılamayacak tarihlerine ilişkin de sözleşmeye göre işin bitiminde bu devrelerin dikkate alınmayacağı ve idarenin yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu dönemde çalışmasını isteyebileceğinin kararlaştırıldığı, işin bitim süresinin fen noktasında çalışılamayacak günleri de hesap edilerek belirlendiğinin anlaşılması karşısında bu nedenle de idarece süre uzatımı verilmemesinin haklı olduğu anlaşılmıştır.

2.11. Sözleşmenin 11. maddesine göre, hakediş raporları, bu sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş günü içinde düzenlenir, hazırlanan hakediş raporları idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak on beş gün içinde ödenir, düzenlemesinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

- YİGŞ’nin 39. maddesinin 4/a maddesinde ‘‘ Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenir. Yüklenici başvurmadığı takdirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir...’’ düzenlemesinin mevcut olduğu,

- 5 nolu hakediş için yapılan incelemede, davacı yüklenicinin 05/12/2017 tarihinde hakedişin tanzimini talep ettiği, 21/12/2017 onay tarihli 5 nolu hakediş raporunun düzenlendiği, bu hakedişe ilişkin ödeme emrinin 05/03/2018 tarihli olduğu görülmüştür. 5 numaralı hakedişte yükleniciye ödenmesi kararlaştırılan bedel 517.204,62TL olarak belirtilmiştir.

- 5 nolu hakedişin, 30/11/2017 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, YİGŞ 39. maddesinin 4/a maddesine göre yüklenicinin başvurusunun 05/12/2017 tarihinde olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre hakediş onayı için gereken makul sürenin 4 gün olarak belirtildiği, buna göre hakedişin en geç 09/12/2017 tarihine kadar onaylanması gerektiği, 09/12/2017 + 30 gün tahakkuk+ 15 gün ödeme süresinin son gününün 23/01/2018 tarihi olduğu, ancak idarece ödemenin 05/03/2018’de 41 gün gecikme ile yapıldığı,

- 6 Nolu hakediş için yapılan incelemede, davacı yüklenicinin 05/01/2018 tarihinde hakedişin tanzimini talep ettiği, 05/03/2018 tarihli 6 nolu hakediş raporunun düzenlendiği ve onay tarihinin 22/03/2018 olduğu, bu hakedişe ilişkin ödeme emrinin 11/04/2018 tarihli olduğu görülmüştür. 6 numaralı hakedişte yükleniciye ödenmesi kararlaştırılan bedel 1.159.031,37 TL olarak belirtilmiştir.

- 6 nolu hakedişin, 05/12/2017 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, YİGŞ 39. maddesinin 4/a maddesine göre yüklenicinin başvurusunun 05/01/2018 tarihinde olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre hakediş onayı için gereken makul sürenin 4 gün olarak belirtildiği, buna göre hakedişin en geç 09/01/2018 tarihine kadar onaylanması gerektiği, 09/01/2018 + 30 gün tahakkuk+ 15 gün ödeme süresinin son gününün 23/01/2018 tarihi olduğu, ancak idarece ödemenin 11/04/2018’de 47 gün gecikme ile yapıldığı,

- YİGŞ’nin 29/4 maddesi uyarınca 517.204,62TL bedelli 5 nolu hakedişin 41 gün, 1.159.031,37 TL bedelli 6 nolu hakedişin 26 gün gecikme ile ödendiği, tüm işin bedelinin 10.026.412,00 TL olduğu düşünüldüğünde , geciken 1.676.235,99 TL’lik ödeme bedellerinin taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması şartlarını taşıdığı, bu hali ile yükleniciye belirtilen günler karşılığı süre uzatımı verilmesi gerekirken, bu günleri kapsayacak şekilde gecikme cezası kesilmesi doğru olmamıştır.

2.12. Bölge Adliye Mahkemesince, belirtilen günler karşılığı haksız kesilen gecikme cezasına karşılık tutar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken somut olaya uygulanması mümkün olmayan emsal kararın gerekçe gösterilerek davanın reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz eden davacı lehine BOZULMASINA, 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Temyiz peşin harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine,