Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/515 K.2023/869

Taraflar arasındaki kayıt kabul davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararın niteliğinin duruşma istenebilecek davalardan olmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı vekilinin duruşma isteğinin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı banka ile dava dışı ... Holding A.Ş. arasında ... hisslerinin satımı konusunda 21.06.1993 tarihli sözleşme imzalandığını, peşinat olarak 75.000,500,00 USD ödendiğini, ancak ...’ın ... A.Ş. yönetiminde kaldığı dönemde zarara uğratılması üzerine ...’ın yönetiminin yetkili kurumlarca ... Holding A.Ş.’den alındığı, bakiye satış bedelinin ...

Holding A.Ş. tarafından ödenemeyeceğinin anlaşılması üzerine 22.04.1994 tarihli sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye göre ...

A.Ş. ve İş Bankası GMBH’NİN davalı müflis ... banktan olan alacaklarını ivazlı olarak temlik ettiği ve bu suretle peşinatın davacı uhdesinde kalmadığı, bu şekilde aynı miktar ... bank alacağı karşısında takas mahsup işlemi yapıldığı, ancak TMSF tarafından cebri icra yolu ile ödenen 75.000,00 USD bedelin 52.600,00 USD’lik kısmın davacı bankadan alındığını, davacının TMSF aleyhine açtığı iptal davasının Danıştay 13. Daire tarafından kabul edilmesine rağmen İdari Dava Daireleri kurulunca bozularak kabul edildiği, ancak davacı tarafından da temyiz edilmiş olduğu, ayrıca davacı tarafından TMSF ve ...

Bank aleyhine menfi tespit ve istirdat davası açıldığını, bu şekilde peşinat ödemesinin 52.600,00 TL’lik kısmının ödendiğini ve ... Bank A.Ş.'den alacaklı hale geldiğini ileri sürerek bu bedelin karşılığı olan 298.465.757,01 TL’nin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iflas idaresi vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan menfi tespit davası sonucunda 52.650,00 TL borçlu olduğuna, 22.350,00 TL borçlu olmadığına dair kararın temyiz edilmesi üzerine 52.650,00 TL yönünden karar onanmış, bakiye yönünden ise araştırma bozması yapıldığı, bunun üzerine bu bedeli TMSF'ye ödediğini, yine TMSF'ye karşı açılan idari davaların da reddedildiğini, yapılan işlemlerin muvazaalı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Müflis ... Bank A.Ş.’nin geçici olarak yönetiminde bulundurduğu dava dışı ... Holding ile imzaladığı 22.04.1994 tarihli sözleşme çerçevesinde ... Holdinge satılan ... hisselerinin peşinat bedelinin iadesinin ... Bank A.Ş. kaynaklarından karşılandığı, davacının ... Bank A.Ş.’ye 52.650,00 USD borçlu olduğunun mahkeme kararı ile sabit olduğu, davacı ...’nın alacağını iflas masası dışında tahsil etmek amacı ile yapılan sözleşme ve işlemlerin geçersiz olduğu, iflas masasının red gerekçelerinin doğru olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilkeçesinde, dava dilekçesini tekrarla, hükme esas alınan raporun yetersiz olduğunu, müvekkil bankanın takas mahsup işleminin tarafı olmadığını, öyle olsa dahi ... Bank A.Ş.'den olan alacağında değişiklik yaratmayacağını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın iştiraki olan ...’ın hisselerinin Müflis ... Bank A.Ş.’nin hakim ortağı ... Holding A.Ş.'ye satışında davacıya ödenen peşinat bedelinin 54.600,00 USD'lik kısmının ... Bank’ın banka kaynağı olduğu, buna dair kesinleşmiş mahkeme kararı olduğu gibi Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararı ile de ...

Bank’ın yönetim ve denetimini üstlenen İş Bankasının Bankalar Kanunun verdiği yetkiyi aşarak alacağını iflas masası dışında tasfiye ettiği, bu nedenle davacının kayıt kabul talebinin haklı olmadığı, ancak mahkeme gerekçesinde “iflas idaresinin red kararında belirtilen tüm gerekçeleri uygun olduğu” tespitinin hatalı olduğu, dava konusu dışında alacak taleplerinin belgeleri sunulması halinde kaydına bir engel olmadığı gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesisine ve davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususlara ek olarak, bankanın taraf olduğu sözleşmelerin geçersizliğine ilişkin bir mahkeme kararı olmadığı, takas mahsup işleminin iflas masasında bir değişiklik yapmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İİK’nın 235. maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davacı vekilince masaya kayıt ve kabulüne karar verilmesi istenen alacağa ilişkin olarak daha önce yine davacı ...Ş. tarafından TMSF ve davalı Müflis ... Bank aleyhine açılan menfi tespit davasında 52.650,00 USD yönünden bu miktar alacağı ... Bank kaynaklarından aktardığının sabit olduğu gerekçesi ile red kararı verildiği, yine davacı tarafından idari yargıda açılan davada davacının TMSF kararı ile denetimini üstlendiği, ...

Bankası yönünden yetkisini aştığı ve 1994 tarihli ivazlı temlik içerikli sözleşmenin muvazaalı olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,