Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/5334 K.2024/73

Taraflar arasında açılan kooperatif üyeliğinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ...'ne 2016 yılında üye olduğunu, davalı kooperatif tarafından belirtilen üyelik aidatını ödediğini, aynı zamanda kooperatifte kendisine ait tırıyla nakliye işi yaptığını buna rağmen davalı kooperatifin kendisini oyaladığını ve daha sonra hiçbir gerekçe gösterilmeksizin üyelik kaydı yapılmadığını, tüm bu nedenlerle davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının başvuru tarihi itibari ile kooperatifin ana sözleşmesi uyarınca kooperatife üye olma vasfına haiz olmadığını, kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesinin "ç ve d" bendinde sayılan şartları taşımaması nedeni ile davacının yapmış olduğu başvurunun kooperatif yönetim kurulunca reddedildiğini, ayrıca kooperatifin 15.05.2013 tarihli genel kurul toplantısının 10. maddesi ile kooperatifin ortak sayısı 28 olarak belirlendiğini,

gerek davacının kooperatife başvuru yaptığı anda gerekse güncel olarak kooperatifin üye sayısı 28 olması nedeni ile kooperatif yönetim kurulunun şartları taşımış olsa dahi üye olarak kabul etmesi mümkün olmadığını, davacının kooperatif uhdesinde sürekli olarak nakliye işi yapmadığını, davacının üyeliğe başvuru anında yapmış olduğu ödeme, üyeliğin reddedilmesi ile kendisine defalarca ödenmeye çalışıldığını ancak davacı yan buna yanaşmadığını, davacının ödenmesi gereken sermaye tutarını/ortaklık payını da ödemediğini belirterek davanın karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı kooperatifin ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, kayıtların birbirini doğruladığı, davacının kooperatif ortakları arasında yer almadığı, davalı kooperatifin yönetim kurulu karar defterinin noter onayının yapılmış olduğu, alınan kararların deftere işlendiği, 27.08.2016 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısı yapıldığı,

toplantıda taşıma başlamadan evvel mevcut ortaklar arasında (22 kişi) araç ve plaka yazılı kura çekileceği, ortaklığa başvurup evrakı eksik olanlar ve ortakların ikinci araçları 22'den sonra sıralanmak üzere aralarında kura çekip 22 üzerine ekleneceği, misafir araçlar arasında kura çekilip ortaklığa başvuranlar sayısı üzerine ekleneceği şeklinde karar alındığı, 14.11.2016 tarihli 14 no.lu karar ile ortaklık başvuru ve evrakları incelenen başvuru sahiplerinden davacının üyeliğe kabul edilmemesine oy birliği ile karar verildiği,

12.01.2017 tarihli 2 no.lu karar ile ortaklık başvurusu kabul edilmeyen başvuru sahiplerinin durumlarının görüşüldüğü, davacının ana sözleşme gereği üyelik şartlarını yerine getirmemesi sebebiyle üyelik başvurusunun reddine ve ödediği herhangi bir ücret var ise iadesine karar verildiği, davalı kooperatifin 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ait genel kurul toplantısı hazirun cetvellerinde davacının isminin yer almadığı, ortaklık ve üyeliğinin olmadığı, bu durumda davacının davalı kooperatifin üyesi olmadığı gibi ortağı da olmadığı,

davacının üyelik başvurusunda bulunduğu ancak davalı kooperatifin yönetim kurulunca bu talebin davacının ana sözleşmedeki üyelik şartlarını yerine getirmemesi nedeniyle kabul görmediği, kaldı ki ortak sayısının 28 ile sınırlandırılmış olduğu, davacının şartları taşıması halinde dahi başvurduğu dönemde üye sayısı 28 olduğu için üye olarak kabulünün ana sözleşme gereği mümkün olmadığı, her ne kadar davacı tarafça kendi aracı ile davalı kooperatif bünyesinde nakliye işi yaptığı, bu nedenle zımnen üyeliğe kabul edilmiş olduğu iddia edilse de davacının bu şekilde sürekli çalışmadığı,

zaman zaman davalı kooperatifin üstlenmiş olduğu işlere göre misafir araç olarak çalıştığı, bu durumun genel kurul kararlarına yansıdığı, davacıya zaman zaman ... verilmesinin üyelik başvurusunun kabul edildiği anlamına gelmeyeceği, ayrıca davacının başvuru anında yapmış olduğu ödemelerin başvurusunun reddi ile birlikte kendisine iadesine karar verildiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatife yaptığı ödemelere ilişkin makbuzlardan, davacının kendi aracıyla davalı kooperatifin nakliye işlerinde çalışması ve neticesinde davalı yanca davacıya yapılan ödemelere ilişkin makbuzlardan açıkça anlaşıldığı üzere davacının davalının kooperatifte üye olduğunu, davacının üyelik için gerekli tüm şartları sağladığını, istenen tüm evrakları sunduğunu, bu evrakların dosya içerisinde de mevcut olduğunu, kooperatif üye sayısının 28 üye ile sınırlandırıldığı iddiasının da hukuka aykırı olduğunu,

kooperatiflerde açık kapı ilkesi geçerli olup bu ilkeye aykırı olarak üye sayısının sınırlandırılması ve sebebe dayanılarak müvekkilinin üyeliğinin kabul edilmediğinin ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin kooperatife üyelik başvuru tarihinde kooperatifin üye sayısının 28 üyeden az, bugün ise 28 üyeden oldukça fazla olduğunu ileri sürerek hükmü istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı kooperatifin yönetim kurulu karar defteri incelendiğinde 14.11.2016 tarihli 14 nolu karar ile davacının üyeliğe kabul edilmemesine oy birliği ile karar verildiği, yönetim kurulunca 12.01.2017 tarihli toplantının 2 no.lu karar ile ortaklık başvurusu kabul edilmeyen başvuru sahiplerinin durumlarının görüşüldüğü, toplantı sonucu davacının ana sözleşme gereği üyelik şartlarını yerine getirmemesi sebebiyle üyelik başvurusunun reddine ve ödediği herhangi bir ücret var ise iadesine karar verildiği,

davalı Kooperatifin 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019 yıllarına ait genel kurul toplantıları hazirun cetvellerinde davacının isminin yer almadığı, ortaklık ve üyeliğinin olmadığı, davalı kooperatif defterlerinin usulüne uygun şekilde tutulduklarının bilirkişi raporundan anlaşıldığını, 27.08.2016 tarihli kooperatif genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde; ortaklar listesinde kayıtlı üye sayısının 22 olarak belirtilerek devamında 18. Maddesinde üye sayısının 40 olarak belirlendiği görüldüğü,

davacı dava dilekçesinde kendisinde ortaklık payı adı altında 9.000 TL alındığını bu durumun kooperatife ortak olduğunu gösterdiğini beyan etmiş olup, davalı kooperatifin yasaya uygun şekilde tutulan defter ve kayıtları sonucu davacının kooperatife üye olarak kabulünün yapılmadığı, davacı ile birlikte üyeliğe başvuran kişilerden başlangıçta üyelik ücreti adı altında ücretler alındığı, yönetim kurulu tarafından üyelik baş vurusunun red edilmesi üzerine ödenen ücretin hak sahiplerine iadesine karar verildiğinin görüldüğü, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde;

davacının davalı kooperatife yapmış olduğu üyelik başvurusunun mevzuat ve kooperatif ana sözleşmesince yönetim kuruluna tanınan yetkiler ışığında objektif şekilde değerlendirilmek suretiyle reddine karar verildiği, davacının kooperatife üye olduğuna dair dosyaya yazılı kesin deliller sunamadığı görülmekle davanın reddi yönündeki mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesi’nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebepleri ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti davasıdır.

2. İlgili Hukuk 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 1. ve 8. maddeleri, davalı kooperatif ana sözleşmesinin 10. maddesi vd. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,