Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/5394 K.2023/185

Taraflar arasındaki konkordato davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım müdahiller tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun alacaklılar ... Et Gıda İnş. ve Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gıda ve Et Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin HMK'nın 352/1.c bendi gereğince usulden reddine, diğer istinaf edenler bakımından esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım müdahiller tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı şirketlerin mali açıdan zor duruma düştüğünü, borca batık durumda olmadıklarını, sunulu proje kapsamında borçlarını ödeyeceğini ileri sürerek, İİK 287. maddesi gereğince geçici mühlet talebinin kabulü ile müvekkili şirketin mal varlığının korunması için gerekli muhafaza tedbirlerinin alınmasını, devamında İİK'nın 286. vd. maddeleri gereğince konkordato kesin mühlet talebinin kabulü ile neticede İİK 305 ve devamı maddeleri gereğince her iki davacı yönünden konkordatonun tasdikini talep etmiştir.

II. CEVAP

Müdahil alacaklı vekilleri sundukları müdahale dilekçeleri ile davaya müdahil olmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların İİK’nın 302/1 maddesinde aranan oy çoğunluğunun sağlandığı, borca batık olmadığı, imtiyazlı alacaklılardan İİK’nın 206/1 maddesinde belirtilen bir alacak bulunmadığı, teklif edilen tutarın borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olduğu, konkordato projesinin İİK’nın 305. maddesindeki tasdik şartlarının gerçekleştiği gerekçesi ile tasdikine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde müdahil alacaklılar Halk Bankası A.Ş. vekili, ... Bank T.A.Ş. vekili, ... Et Gıda İnş. Teks. Ltd. Şti. vekili, ... Gıda ve Et ürünleri Ltd. Şti. vekili ve ... Bankası A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1-Müdahil alacaklı Halk Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili banka alacağının eksik hesaplandığını, borçlu ... Pazarlama İç ve Dış Ticaret A.Ş.'nin alacaklılar toplantısında tek başına belirleyici olan ortağı ve yöneticisi aynı bulunan diğer borçlu ... Unlu Mamüllerinin oy kullanmasının hukuken mümkün olmadığını, komiser heyeti raporlarına karşı yapılan itirazların değerlendirilmediğini, İİK md. 305'de belirtilen şartların oluşmadığını, davacıların İİK 286. maddede belirtilen evrakları tam olarak ibraz etmediklerini, projenin uygulanabilir olmadığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

2- Müdahil Şekerbank T.A.Ş. vekili İstinaf dilekçesinde; müvekkili bankanın alacağının rehinli alacak olmasına rağmen adi alacaklılar listesinde yer aldığını, rehinle temin edilen alacaklar bakımından faizin işlemeye devam edeceğini, rehinli alacaklı sıfatını haiz olan müvekkili bankanın alacağı hesaba katılırken teminatsız kalan kısmın projeye dahil edilmesi ve rehin alacaklısı olduğunun tespit edilerek, konkordato projesinde adi alacaklı olarak değil rehin alacaklısı bölümünde yer alması gerektiğini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

3- Müdahil ... Et Gıda İnş. Teks. Ltd. Şti. ve ... Gıda ve Et ürünleri Ltd. Şti. vekilleri istinaf dilekçesinde; konkordato tasdiki talebinde bulunan borçlu şirketler arasında organik bağ bulunduğu, buna rağmen birlikte vade konkordatosu talep eden şirketlerden birinin diğeri için alacaklılar toplantısında, konkordato projesinin kabulüne oy vermesi ile diğer tüm alacaklıların iradesini tayin etmesinin, hakkın kötüye kullanılması anlamına, tasdik şartlarının oluşmadığını, oniki ay ödemesiz 48 ay vadeli olarak faizsiz bir şekilde açıklanan ödeme takviminin, menfaat dengesini borçlunun aşırı lehine olacak şekilde düzenlemek anlamını taşıdığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

4- Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; konkordato talebinin kabulü ile şirketin faizsiz ödeme teklifinin kabul edilmesinin müvekkili bankayı zarara uğrayacağını, Konkordato Komiser Heyetince Konkordatonun Tasdik Şartlarına Dair Gerekçeli Raporda ... Pazarlama İç ve Dış Ticaret A.Ş. ile ... Unlu Mamülleri Üretim Gıda San. ve Tic. A.Ş. şirketleri arasında borç/alacak ilişkisinin konkordato öncesi doğduğu ve muvazaalı olduğunu belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile borçlu şirketlerin konkordato teklifinin borçluların kaynaklarıyla orantılı olduğunun tespit edildiği, belirtilen sürede teminat ile ilgili rehin işlemlerinin tesis edildiği, teklif edilen tutarın borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olduğu, ... Unlu Mamülleri Üretim Gıda San. ve Tic.

A.Ş. yönünden İİK'nın 302. maddesinde belirlenen nisabın sağlandığı ve İİK'nın 305.maddesinde düzenlenen tasdik şartlarının oluştuğu, davacı ... Pazarlama Şirketi yönünden İİK'nun 302. maddesinde aranan nisaba ilişkin olarak aynı dosyada konkordato talep eden ve ortakları aynı olan ... Unlu Mamülleri Üretim Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin alacaklılar toplantısında 1.761.762,74 TL alacak tutarı ile kabul oyu kullandığı, konkordato borçlusu ...

Unlu Mamülleri Şirketinin alacağının nisaba dahil edilmemesi kabul için gerekli orana ulaşılamayacağı, İİK’nın 302/4. maddesi uyarınca davacı şirketlerin ayrı tüzel kişiliğe sahip oldukları, ... Pazarlama Şirketinin diğer şirketin ürünlerini pazarlamak amacı ile kurulduğu, aralarındaki ticaretin muvazaalı olduğu yönünde delil bulunmadığı, dolayısı ile alacaklı ... Unlu Mamülleri Şirketinin konkordato projesinden etkileneceği, bu sebeple ...

Unlu Mamülleri Şirketine oy kullandırılması ve nisaba dahil edilmesinde de usul ve yasaya aykırılık olmadığı gerekçesi ile ... Et Gıda İnş. ve Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gıda ve Et Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf taleplerinin süre yönünden usulden, diğer alacaklılar yönünden esastan reddine kararilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde müdahil alacaklılar Halk Bankası A.Ş. vekili, ... Bank T.A.Ş. vekili, ... Et Gıda İnş. Teks. Ltd. Şti. vekili, ... Gıda ve Et ürünleri Ltd. Şti. vekili ve ... Bankası A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Temyiz Gerekçeleri

Müdahil alacaklılar Halk Bankası A.Ş. vekili, ... Bank T.A.Ş. vekili ve ... Bankası A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüş, ... Et Gıda İnş. Teks. Ltd. Şti. vekili, ... Gıda ve Et ürünleri Ltd. Şti. vekili ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde istinaf kanun yoluna başvuru hakları olduğu, son günün hafta sonuna denk gelmesi nedeni ile ilk iş gününde istinaf kanun yoluna başvurdukları ve başvurularının süresinde olduğunu ileri sürerek bölge adliye mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1-Uyuşmazlık

Konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

2- İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 252/1-c ile İcra ve İflas Kanunu’nun 286 vd., 302/4, 308/c-3 maddeleri, 305. maddesi,

3-Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre müdahil alacaklılar ... Et Gıda İnş. ve Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Gıda ve Et Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur.

Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar.

Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur.

Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır.

Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği karma konkordato şeklinde olabilir.

İİK’nın 305/1-b maddesi uyarınca borçlunun teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile uyumlu olması gereklidir.

İİK’nın 302/4 maddesi uyarınca oylamada sadece konkordatodan etkilenen alacaklılar oy kullanabilecektir. 206. maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacakların alacaklıları ve borçlunun eşi ve çocuğu ile kendisinin ve evlilik bağı ortadan kalkmış olsa dahi eşinin anası, babası ve kız kardeşi ve alacaklı çoğunluğunun hesabında dikkate alınmaz.

Konkordato mehli talebi ile birlikte mahkemelerce kanundan kaynaklanan birtakım tedbirler alınmakta ve bu tedbirler tasdik kararı verilmesine kadar devam etmektedir. Bu süreler kanun koyucu tarafından kesin olarak belirlenmiş olup bu konuda oldukça cimri davranılmıştır. Mahkemelerce tasdik kararı verilmesinden sonra 1 yıl gibi uzun bir süre ödemesiz dönemin kabul ediliyor olması tedbirlerin bu süre kadar uzamasına sebep olacaktır ki böyle bir sonuç kanun koyucunun amacına uygun düşmez. Mahkemelerin projeye alacaklıların lehine müdahale etmesi mümkün olduğundan bu süreye müdahale edilmemesi konkordatonun ruhuna aykırı düşecektir.

Somut olayda davacı şirketler konkordatoya tabi borçlarının tamamını faizsiz olarak tasdik tarihinden itibaren 12 ay ödemesiz süreden sonra 48 ay eşit taksitlerle ödemeyi teklif etmiş olup, “faizsiz ödeme” teklifinin tenzilat konkordatosu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yine davacı şirketlerce 48 ay vade teklif edildiği halde tasdik kararından itibaren ilave olarak 12 ay ödemesiz dönemin tayinin davacı şirketlerin borca batık olmadıkları da dikkate alındığında İİK’nın 305/1-b uyarınca teklifin borçlunun kaynakları ile orantılı olması şartına aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Öte yandan davacı şirketlerden ... Pazarlama İç ve Dış Ticaret A.Ş.’nin tasdik projesinin oylamasında, diğer davacı şirket ... Unlu Mamuller Üretim Gıda San. Tic. A.Ş.’nin oy kullandığı, her ne kadar İİK’nın 302/4 maddesinde tahdidi olarak sayılan oy kullanamayacaklar arasında olmasa dahi davacı şirketler arasındaki organik bağ birbirlerinden alacak ve borç yaratılması oldukça kolay olması ve ... Unlu Mamuller Üretim Gıda San. Tic. A.Ş.'nin kabul oyunun nisaba etkili olduğu gözetildiğinde, bu durumun dürüstlük ile bağdaşmayacağı da dikkate alındığında her iki davacı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,