Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2022/717 K.2023/1520

Taraflar arasında görülen menfi tespit ve istirdat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece (kapatılan 23.Hukuk Dairesi) mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin üyelerine Konya ve çevresindeki elektrik dağıtım işinin özelleştirilmesinden önceki borçların yapılandırma yoluna gidildiğinin ilan edilmesi üzerine, müvekkiline ait borçların yapılandırılması için davalı kooperatife 15.08.2012 tarihli 3.740,00 TL'lik senet verdiğini ve peşin olarak 4.540,00 TL ödeme yaptığını, daha sonraki aşamada kendisine ... ...'tan borcunu ödemesi için ihtar geldiğini,

bunun üzerine müvekkilinin yapılandırma için kooperatifçe başvuruda bulunulmadığını anlamış ve vermiş olduğu senedin kendisine iadesini istemiş ise de senedini kooperatiften alamadığını ileri sürerek geçmiş dönem borçlarının yapılandırılması için davalı kooperatife vermiş olduğu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitine ve 4.540,00 TL'nin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... ile davacı arasında herhangi bir abonelik sözleşmesi olmadığını, abonelik sözleşmesinin, kooperatif ile ... arasında yapıldığını, bu sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın ... ile kooperatif arasında çözümlenmesi gerektiğini, davacının borçlarını ödedikten sonra, kooperatifin ...’a ödeme yapmaması ve ...’ın davacının şahsen sorumluluğuna gitmesi halinde davacının nedensiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak ikinci kez ödemek zorunda kaldığı paranın iadesini talep edebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 06/06/2013 tarihli ve 2012/137 Esas,2013/333 Karar sayılı kararıyla; davalı kooperatifin anasözleşmesinde aksine bir düzenlemenin olmadığından kooperatif üyelerinin kooperatif borcundan dolayı herhangi bir alacaklıya şahsi mal varlığı ile sorumlu olmadıkları, yine ... ile davacı arasında herhangi bir abonelik sözleşmesi olmayıp abonelik sözleşmesinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığın ise sözleşmenin tarafları olan ... ile kooperatif arasında çözümlenmesi gereken bir uyuşmazlık olduğu, yine takibe konu kambiyo senedine ilişkin alacak hakkı olmadığının davacı tarafça ispat edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin (kapatılan 23.Hukuk Dairesi) 04.04.2014 tarihli ve 2013/9140 Esas, 2014/2597 Karar sayılı ilamıyla eksik inceleme yapıldığı gerekçesiyle bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 24.11.2016 tarihli ve 2014/397 Esas, 2016/694 Karar sayılı kararıyla; kooperatif kayıtlarında davacının davalı kooperatife borçlu olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1-Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2- Dairemizin (kapatılan 23.Hukuk dairesi) 07.11.2018 tarih ve 2017/334 Esas, 2018/5180 Karar sayılı kararı ile kooperatife para ödeyen herkesin ortak olması gerekmediği kooperatif hizmetlerinden yararlanan kişinin ortak olmadan da hizmetlere karşılık bedel ödemesi gerektiği, davacının dava dilekçesinde dava konusu para ve senedin borcun yapılandırılmasına karşılık verildiğinin iddia edildiği ve bu hususun davalının kabulünde olduğu dikkate alınmaksızın, sadece kooperatif defter ve kayıtlara göre davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmediği, bu durumda mahkemece davacının hizmet alıp almadığı,

bu hizmet karşılığı davalı kooperatifin dava dışı ...'a borçlanıp borçlanmadığı hususlarında inceleme yapılıp, davacının kullandığı elektrik borcundan kooperatifin doğrudan sorumlu olduğu hususu da göz önünde bulundurularak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatiften, kooperatiften hizmet alanların ne şekilde kaydının tutulduğu ve davacının hizmet alıp almadığına ilişkin tüm kayıtların gönderilmesinin istenilmesine rağmen müzekkereye cevap verilmediği, istenilen bilgi ve belgelerin uyuşmazlığın çözümü için zorunlu olduğu hususu gözetilerek HMK'nın 220/1. maddesi gereği verilen 3 haftalık kesin süreye rağmen belgelerin sunulmadığı, bozma ilamı öncesinde alınan 14/10/2016 tarihli bilirkişi raporunda davacının davalı kooperatife borcu olmadığı tespitin yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, kooperatif defterlerini bozma öncesi sunduklarını ve bilirkişinin incelediğini, tekrar süre verilmesinin doğru olmadığını, hizmet alıp almadığına ilişkin belgelerin kooperatiften istenilmesinin HMK’nın 26.maddesine aykırı olduğunu, davacıya başka delil sunmuş ise süre verilebileceğini, davacının senetlerdeki imzaları ve borcu kabul ettiğini, davacı tekrar ...’a ödeme yapmak zorunda kalırsa bu bedeli kooperatiften isteyebileceğini, bozma sonrası ...’a yazılan cevabi yazıda davacı aleyhine başlatılan bir takip bulunmadığı takibin davalı olarak müvekkilimize yönelik olduğu cevabının da savunmanın delili olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 29,30 uncu vd maddeleri

3. Değerlendirme 1. Bozma ilamında davacının hizmet alıp almadığı, bu hizmet karşılığı davalı kooperatifin dava dışı ...'a borçlanıp borçlanmadığı hususlarında inceleme yapılması belirtilmiş olup, bozma sonrası ...’ın cevabi yazısından davalı kooperatifin ...’a borcu olduğu anlaşılmıştır. Davacının da dava konusu ödeme ve verilen senede ilişkin hizmeti almadığına dair herhangi bir iddiası yoktur. Bu durumda, davacının kooperatiften aldığı hizmet karşılığı ödediği bedel haksız ve yersiz yapılan bir ödeme olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,

Karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,