Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/1287 K.2023/4261

Taraflar arasında yargılanmanın yenilenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı ... lehine sonuçlanan Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/689 E. sayılı dosyasında geçersiz olduğu saptanan kefalet sözleşmesinin Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/514 E. sayılı dosyasında hükme esas alındığını, buna göre ortada birbiri ile çelişen iki karar bulunduğundan yargılamanın iadesi gerektiğini, davacı ...'ın da 2017/514 E. sayılı dosyada davalı olduğunu ve aleyhine hüküm kurulduğunu, bu konuda menfi tespit istemiyle açılan Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/418 E. sayılı davanın derdest olduğunu,

dava sonuçlandığında yargılamanın iadesi şartlarının bu davacı yönünden de gerçekleşeceğini ileri sürerek her iki davacı yönünden Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/514 E. sayılı dosyası hakkındaki yargılamanın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinden sonra açıldığını, 2017/514 E. sayılı davanın kooperatif lehine sonuçlandığını ve istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, yargılamanın iadesi sebeplerinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1. Davacı ... tarafından açılan dava yönünden; dava tarihi itibariyle hükümleri arasında karşılaştırma yapılabilecek iki ayrı karar bulunmadığından erken açılan davanın reddine,

2. Davacı ... tarafından açılan dava yönünden.

Mahkemece 2019/689 E. sayılı dosyada, 2017/514 E. sayılı dosyadaki kesin hüküm gözetilip karar verilmekle ortaya iki farklı hüküm çıkmasının önüne geçildiği, ortada birbiri ile çelişken iki farklı karar bulunmadığı, davacı yan kefalet sözleşmesinin 2017/514 E. sayılı dava dosyasında geçerli kabul edilmesine karşın 2019/689 E. sayılı dava dosyasında geçersiz kabul edilmiş olmasını ortada birbiri ile çelişken iki farklı hüküm bulunduğu sonucuna bağlamış ve buradan hareketle yargılamanın iadesini talep etmiş ise de yargılamanın iadesi sebepleri,

HMK'nın 375 inci maddesinde tahdidi olarak sayılmış olup bunların benzetme yolu ile çoğaltılmasına usulen olanak olmadığı, ayrıca yargılamanın iadesinin sadece ikinci hükmün iptali için talep edilebileceği, somut olayda olduğu gibi ilk hükmün iptalinin talep edilmesi mümkün olmadığından eldeki davanın dinlenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/689 E. sayılı dosyasında borca dayanak sözleşme hükümsüz hale gelmesine rağmen borç varmışçasına işlem yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, davalının haksız kazanç ile sebepsiz zenginleşeceğini, davanın açılmasında hukuki yarar olduğunu, borcu doğuran sözleşmenin geçersiz olmasının sözleşmeyi kesin hükümsüz kılacağını, davacı ... yönünden bekletici mesele yapılması talep edildiği halde mahkemece dikkate alınmaksızın hüküm kurulduğunu, adil yargılanma hakkının açıkça ihlal edildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/514 E., 2019/499 K. sayılı kararında yargılama konusu olan Samsun İcra Dairesinin 2017/56861 E. sayılı dosyası hakkında Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/689 E., 2021/80 K. sayılı dosyasında kesin hüküm nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olmasına, Samsun İcra Dairesinin 2017/56861 E. sayılı dosyası hakkında iki farklı birbiri ile çelişen karar olmamasına,

yargılamanın yenilenmesi talep edilen 2017/514 E., 2019/499 K. sayılı kararın ilk hüküm olmasına, yargılamanın yenilenmesinde ancak ikinci hükmün iptal edilecek olmasına, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/418 E. sayılı dosyasının dava tarihi itbariyle henüz kesinleşmemiş olması nedeniyle yargılamanın iadesi koşullarının oluşmamasında bir isabetsizlik bulunmamasına göre istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüş, ilâveten yargılamanın yenilenmesi talep etmiş olma nedeninin birbiri ile çelişen hükümlerin varlığı olmadığını, sözleşmenin geçersizliğine mahkemece kesin olarak karar verilmiş olması yeni elde edilmiş bir belge niteliğinde olup bu durumun açıkça HMK 375/1-ç maddesinde yargılamanın yenilenmesi nedenleri arasında sayıldığını, her iki müvekkil zorunlu dava arkadaşı olduğundan yargılamanın yenilenmesi talep edilebilmesi noktasında kanunun tanımış olduğu süreler göz önüne alınarak eldeki davanın her iki müvekkil yönünden açılmasının kanuni bir zorunluluk olduğunu beyanla kararı bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, itirazın iptali davasında yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 374 ve 375 nci maddesi, 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,