Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/1972 K.2024/746

Taraflar arasındaki kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiğini, müvekkilinin davalı kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin davalı kooperatife mühendislik ve mimarlık hizmetinde bulunduğunu ve bu hizmetin halen devam etmekte olduğunu, ihtarname tarihinde de davalıdan alacağı bulunduğunu, yargılama sonunda takas/mahsup haklarını saklı tuttuklarını ileri sürerek ihraç kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacının müvekkili kooperatiften herhangi bir alacağı bulunmadığını, iddia edildiği gibi mühendislik hizmetinden kaynaklanan bir alacağının da söz konusu olmadığını, davacı kendisine çekilen ihtarnamelere rağmen edimini yerine getirmemiş olması nedeniyle kooperatif üyeliğinin kendiliğinden düştüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı kooperatifin ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, ancak kapanış tasdiklerinin yaptırılmadığı, envanter defterinin boş olduğu, bu durumun TTK ve VUK hükümlerine uygun olmadığı, kendi lehine delil olma özelliği taşımadığı, bu nedenle davacının davalı kooperatife ihtarnamelerde belirtilen borcunun bulunup bulunmadığının belirlenemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunda müteveffa davacının, davalı kooperatifte fenni mesul olarak görev yaptığı belirtilmiş olsa da müteveffa davacının böyle bir hizmeti olmadığı gibi davacının mesleği dolayısıyla davalı kooperatife yapmış olduğu hizmetler peşin olarak ödendiğini, ayrıca 3194 sayılı İmar Kanununun 28. maddesi gereğince müteveffa davacının davalı kooperatifte fenni mesul olarak görev yapmasının kanunen mümkün olmadığını, davacının borcunun bulunup bulunmadığının tespit edilemediği şeklindeki değerlendirmesinin de açıkça hukuka aykırı olduğunu,

üyelik aidatını ödediğini ve kooperatife borcunun bulunmadığını ispat külfetinin davacıda olduğunu, bu nedenle yerel mahkemenin davacının kendi defterleri üzerinde bir inceleme yapmadan ve davacının ödemeye ilişkin belgelerin kendisine sunmasını istemeden doğrudan davanın kabulüne karar vermiş olmasının doğru olmadığını, istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı kooperatif tarafından gönderilen 20.10.2017 tarihli ilk ihtarname ile 01.09.2015-31.10.2017 dönemine ait ödenmeyen 11.250,001 TL aidat borcu istenilmiş olup 2017 Ekim ayı borcunun da dahil edilmiş olduğu, bu durumda ihtarnamede muaccel olmayan aidat borcunun yer aldığı, bu ihtarnameye dayanılarak ihraç kararı verilemeyeceği, bu nedenle ilk ihtar usul ve yasaya uygun olmadığından İlk derece mahkemesince davanın bu gerekçe ile kabulü gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile yeniden hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesini tekrar ederek, re'sen dikkate alınacak nedenlerle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini, temyiz sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369/1. ile 370 ve 371. maddeleri, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 16. maddesi

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama,ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,