Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/1996 K.2024/4976

1- İlk Derece Mahkemesince; eser sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin asıl davada, 31.08.2012 tarihli otomatik kolileme sistemi alımı ve 28.09.2012 tarihli dikey dolum paketleme sistemi alımı sözleşmelerine konu makinelerin (sistemin) ayıplı olduğu,

alınan bilirkişi raporunda 01.06.2013 (makinelerin teslim tarihi) tarihinden 01.06.2014 (dava tarihi) inceleme dönemi içerisinde mevcut durumda çalışan işçilerden her ay ortalama olarak 15 işçi tasarrufu yapılabileceği, 15 işçi maliyetinden davacı tarafça nakde çevrilen teminat mektupları bedeli mahsup edildiğinde davacının bakiye 707.998,30 TL zararı kaldığı gerekçesiyle asıl davanın bu bedel üzerinden kısmen kabulüne, sözleşmenin feshi nedeniyle irat kaydedilen teminatların ve sözleşme bedelinin tahsili istemine ilişkin karşı davada;

karşı davalının her iki sözleşmeyi de haklı olarak fesih ettiği, karşı davacının teslim ettiği sözleşme konusu sistemlerin ayıplı olduğu, karşı davacının sözleşme edimini tam, eksiksiz, ayıpsız yerine getirmediği, sözleşme hükümleri gereğince davacının davalının verdiği teminat mektuplarını isteyemeyeceği gerekçesiyle karşı davanın reddine karar verilmiştir.

2- İlk Derece Mahkemesi kararına karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi tarafından davacı-karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı-karşı davacı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına; asıl dava yönünden; sözleşmeler kapsamında taahhüt edilen edimin süresinde yerine getirilmediği, davacı iş sahibi tarafından sözleşmede öngörülen şekilde iki defa süre uzatımı verildiği,

ikinci süre uzatımında belirlenen sürenin sonunda da sözleşmede kararlaştırılan makinelerin kurulumunun yapılıp çalışır şekilde teslim edilmediği, bunun üzerine davacı iş sahibi tarafından sözleşmenin feshedildiği ve teminatın irat kaydedildiği, davacı iş sahibi, davasında sözleşme konusu makinelerin süresinde kurulup çalıştırılmaması nedeniyle ekmek fabrikasında fazladan işçi çalıştırmak zorunda kaldıklarından fazladan çalıştırdıkları işçi maliyetleri nedeniyle zarara uğradıklarını belirterek zararlarının tazminini talep ettiği, davacının bu talebinin müspet zararın tazminine ilişkin olduğu,

davacı iş sahibi tarafından her iki sözleşme de borçlunun temerrüdü nedeniyle geriye etkili feshedilmiş olduğundan davacının bu durumda ancak menfi zararını (cepten çıkan parayı, başka bir ifade ile sözleşme olmasaydı yapmayacağı giderleri, harcamaları) isteyebileceği gerekçesiyle asıl davanın da reddi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin hatalı olduğu,

asıl davada davacı müspet zarar talep etmiş ise de sözleşme geriye etkili feshedildiğinden bu durumda kural olarak ancak menfi zarar talep edilebileceği gibi talep edilen zararın niteliğine göre bu istemin müspet zarar kapsamında kaçırılan fırsat zararı (iki ihale arasındaki fark gibi) olarak da kabul edilemeyeceğinden asıl davada verilen kısmi red kararına karşı davacının istinaf talebinin yerinde olmadığı, karşı dava yönünden; karşı davacı yüklenici tarafından uzatılan süreler sonunda işin sözleşmede öngörülen şekilde teslim edilmediği,

sözleşmede bu durumda iş sahibinin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, fesih halinde de teminatların irat kaydedileceği açıkça düzenlendiğinden karşı davacı yüklenicinin irat kaydedilen teminat bedellerini talep edemeyeceği,

aynı şekilde taraflar arasındaki sözleşme dönme ile sona erdiğinden ve TBK'nın 125. maddesine göre sözleşmeden dönme halinde taraflar ifa borcundan kurtulacaklarından ve sadece verdiklerini geri alabileceklerinden sözleşmede kararlaştırılmış olan iş bedelinin tahsilinin talebine de olanak bulunmadığından karşı davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğu gerekçesiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

3- Bu karara karşı süresinde davacı-karşı davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Kamu düzenine aykırılık hallerinin resen gözetildiği, istinaf nedenleriyle sınırlı ve usulüne uygun olarak istinaf inceleme ve denetiminin yapıldığı; dosya içeriği, kararın dayandığı gerektirici sebepler ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine asıl davada davacı tarafın işin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle fazladan işçi çalıştırılması nedeniyle uğradığı zarara ilişkin talebinin müspet zarar kapsamında olduğu, TBK'nın 125. maddesi gereğince davacı tarafça sözleşmeden dönülmesi nedeniyle menfi zararları talep edebileceği gözetilerek davacı-karşı davalı vekilinin temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.