Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/2607 K.2023/2791

İtirazın iptali isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun davalı aleyhine hükmedilen icra inkâr tazminatı ve faiz türü yönünden kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.

Direnme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; Hukuk Genel Kurulu kararı ile direnme kararı yerinde görülerek, davacıya ödenmesine karar verilen miktar ve davacının diğer temyiz itirazları yönünden inceleme yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Bursa'da doğalgaz ham maddesi ile elektrik ürettiğini, ürettiği elektriği serbest piyasa koşullarında ortaklarına ve üçüncü kişilere sattığını, müvekkilinin verdiği hizmet karşılığı davalıya iletim ve dağıtım sistem kullanım bedeli ödediğini, ödenen bedelin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlendiğini, davalı şirketin EPDK'nın onayına tâbi olan iletim sistem kullanım bedelinde bir artış olmamasına rağmen, mevzuat ve kurul kararlarına aykırı olarak dağıtım sistemi içerisinde yansıttığı iletim sistem kullanım bedelini arttırdığını,

buna bağlı olarak müvekkili şirketten 2004 Ocak-2006 Ağustos döneminde 207.439,15 TL fazla iletim sistem bedeli tahakkuk ve tahsili yapıldığını, müvekkili tarafından fazladan ödenen 207.439,15 TL asıl alacak ve 395.554,81 TL işlemiş faiz olmak üzere 602.993,96 TL'nin tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, ancak davalının icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek icra takibine yapılan itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Taraflar arasındaki ihtilafın nedeninin dağıtım sistem kullanım bedeli ile iletim sistem kullanım bedeli arasındaki farklılıktan kaynaklandığını, dağıtım sistemi kullanım bedelinin EPDK tarafından ve dağıtım sistemi kullanan abonelere uygulanan birim fiyat olduğunu, dağıtım sistemine ilişkin yatırım harcamaları, işletme ve bakım giderleri dikkate alınarak hesaplandığını, iletim sistem kullanım bedelinin ise TEİAŞ tarafından fatura edilen tutarların o bölgede kullanıma sunulan enerjiye bölünmesi sonucunda bulunan birim bedeli olduğunu, iletim sistem kullanım bedelindeki değişikliklerin TEİAŞ'tan kaynaklandığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 28.02.2018 tarihli ve 2014/357 Esas, 2018/301 Karar sayılı kararıyla; tarafların mülga 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu (4628 sayılı Kanun) ile yürürlüğe giren yönetmelik, EPDK kurul kararları ve tebliğ hükümlerine uymakla yükümlü oldukları, mevzuat kapsamında iletim tarifelerinin, düzenleyici kurum olan EPDK onayına tâbi olup, davalı ... şirketinin herhangi bir tarife belirleme hak ve yetkisinin bulunmadığı,

EPDK tarafından belirlenen tarifeleri uygulamakla yükümlü olduğu hâlde davalının kendisinin belirlediği iletim tarifesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmakla, fazladan tahsil edilen iletim bedellerinden sorumlu olduğu, davalının tarife hükümlerine aykırı olarak davacıdan fazla tahsil ettiği iletim bedelinin 207.439,15 TL asıl alacak, 307.874,85 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 515.314,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline, takibin 207.439,15 TL asıl alacak ve 307.874,85 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 515.314,00 TL üzerinden,

asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizi ile birlikte devamına ve asıl alacağın %40’ı olan 82.975,66 TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.10.2019 tarihli ve 2018/1814 Esas, 2019/1055 Karar sayılı kararıyla; dava konusu edilen dönemde, davacının sözleşme yaptığı TEDAŞ’ın EPDK kararlarına aykırı olarak iletim bedelini 3,30 TL yerine 4,40 TL’den hesaplayarak davacıdan toplam 244.776,32 TL fazla tahsilat yaptığı, davacının bu miktarın 207.439,15 TL’sini takip konusu ettiği, takip tarihi itibariyle bu miktar için 307.874,85 TL avans faizi işletildiği,

davacının belirtilen miktarlar yönünden davasında haklı olup, davalı vekilinin sıfat yokluğu, asıl alacak ve işlemiş faiz yönünden istinaf sebepleri yerinde değil ise de, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi ve alacağın likid olmaması nedeniyle icra inkâr tazminatı koşullarının oluşmadığı, buna rağmen davalı aleyhine tazminata karar verilmesinin ve davacının da avans faizi talebinde bulunmasına,

işlemiş faizin de bu faiz türüne göre belirlenmesine rağmen takip tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranına karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönlerden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, takibin 207.439,15 TL asıl alacak ve 307.874,85 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 515.314,00 TL alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile devamına ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Dairemizin 17.02.2022 tarihli ve 2021/1507 Esas, 2022/875 Karar sayılı ilamı ile, davalının sayaç okuma bedellerini KWH bazında nispi olarak tahsil etmesi neticesinde maktu alınan ücretle arasındaki fark kadar zenginleştiği, ancak zenginleşmenin davacı aleyhine değil doğrudan tüketici aleyhine olduğu, davacı aleyhine bir zenginleşmenin olmadığı, davacının bu bedeli tüketiciye ödediğine ilişkin bir iddia da ileri sürülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, kabulü doğru olmadığı belirtilerek bozulmuş, bozma nedenine göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmediği belirtilmiştir.

B.Bölge Adliye Mahkemesi Direnme Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca Direnme Üzerine Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; önceki karar gerekçesi yanında, Yargıtayın iletim sistem kullanım bedeli ile ilgili uyuşmazlıklarda istikrarlı olarak kullanıcı şirketin fazladan tahsil edilen tutarın istirdatını isteyebileceğine karar verdiği, davalının, davacıdan fazla tahsil ettiği bedel nedeniyle davacının aleyhine zenginleşme olmadığı gerekçesiyle davanın reddinin gerektiği açıklanmış ise de, sistem kullanım anlaşmasının davanın tarafları arasında yapılması,

davalının davacıdan EPDK kararlarına aykırı olarak fazladan bedel tahsil ettiğinin sabit olması karşısında davacının kendi müşterilerine yansıttığı bedelin bu müşteriler tarafından davacıdan istenilip istenilmediğinin bu davanın konusu kapsamında kalmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen direnme kararı üzerine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2023/6-238 Esas, 2023/472 Karar sayılı kararı ile direnme kararı yerinde görülerek, davacıya ödenmesine karar verilen miktar ve davacının diğer temyiz itirazları yönünden inceleme yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içind taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, müvekkili şirkete fazladan yansıtılan iletim sistem kullanım bedeline ticari avans faizinin değil, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un (6183 sayılı Kanun) 51 inci maddesine göre işleyecek gecikme zammının uygulanması gerektiğini, dava konusu alacağın likid nitelikte olup icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararda müvekkili lehine hükmedilen vekâlet ücretinin eksik hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili, davacı şirketin davaya konu bedeli nihai tüketicilere yansıttığını, bu nedenle zararı olmadığı gibi tüketiciler adına dava açma yetkisinin de bulunmadığını, davaya konu tarifenin TEDAŞ tarafından belirlendiğini, müvekkili şirketin EPDK ve TEDAŞ’ın talimatlarına ve kararlarına uymakla yükümlü olduğunu, dağıtım sistemi kullanım tarifeleri ile perakende satış tarifelerinin EPDK onayına tâbi olduğu hâlde, iletim sistem kullanım bedelinin EPDK onayına tâbi olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Taraflar arasında imzalanan dağıtım sistem kullanım anlaşması uyarınca iletim sistem kullanım bedeli fiyatlarında 2004 yılında yapılan artış uyarınca davalıya fazladan ödediğini iddia ettiği bedeli talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk 1.Mülga 4826 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5 ve 13 üncü maddeleri.

2. Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin 4, 8 ve 28 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2023/6-238 Esas, 2023/472 Karar sayılı ilamı ile direnme kararı yerinde görüldüğünden davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3.Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince kararın verildiği tarihte yürürlükte olan tarife dikkate alınarak (Av.

Asgari ücret tarifesi m.21) vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, önceki karar tarihi dikkate alınarak vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiş ise de, yapılan bu yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılamaya gereksinim göstermediğinden, HUMK'un 438/7 nci maddesi uyarınca hükmün aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VII.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı tarafın tüm, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan kararın hüküm bölümünün 2-d bendinde geçen “34.512,56” ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine ''42.817,70'' ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,