Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3221 K.2023/3822

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı idarenin düzenlediği 11 adet çamaşır yıkama, sıkma ve kurutma makinesi (kombi) ihalesine sadece müvekkili şirketin katıldığını, teklifin kabulü üzerine taraflar arasında 29/01/2016 tarihinde KDV hariç 165.000,00 TL tutarlı mal-alım satım sözleşmesinin imzalandığını, İdare tarafından sözleşmede tarif edilen ürünlerin özel üretim olup, engelli bireylerin yaşadığı rehabilitasyon merkezinde kullanılacağından yüksek teknoloji ve güvenlik gerektirdiğini, bu ürünlerin müvekkili şirket tarafından dava dışı Güçlü Enerji Ltd.

Şti adlı firmaya ürettirilerek teknik şartname ve sözleşmeye uygun şekilde 26/05/2016 tarihinde usulünce teslim edildiğini, Davalı idarenin haksız olarak edimin usulünce ifa edildiğinin kabul edilmediğini ve sözleşmeyi haksız olarak fesih ederek müvekkili şirketi ağır zarara uğrattığını ayrıca sözleşmenin feshi öncesi işletmesi gereken 10 günlük ihtarlı süre ile usulüne uygun olarak işletmeyerek, sözleşmeyi fesih edip teslim edilen ürünlerin alınmasının istendiğini belirterek,

öncelikle, davalı idare nezdinde bulunan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin engellenmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve ihalenin haksız feshinden ötürü oluşan zararların kısmi olarak açılan davada belirlenerek tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; fesihin usule uygun olduğunu, Muayene ve kabul Komisyonunun 23.06.2016 tarihli tutanağında "Makinelerin teknik şartnamenin ilgili maddelerine ve standartlara aykırılık teşkil ettiğinden teslim alınmasının uygun görülmediği" belirtildiğini, muayene ve kabul Komisyonunun 01.08.2016 tarihli tutanağında "Ankara Valiliğince görevlendirilen makine mühendislerinden oluşan komisyonun 20.06.2016 tarihli tutanağında belirtilen eksikliklerin giderilmediğinin tespit edildiği,

ürünlerin standartlara uygun olmaması nedeniyle teslim alınmasının uygun olmadığı" vurgulandığını, teslim edilen ürünlerin şartnameye uygun olmadığının Muayene ve Kabul Komisyonu tarafından tespit edilmesi nedeniyle malların yerinden kısa zamanda kaldırılması gerektiği 09.06.2016 tarihli 524 sayılı yazısı ile yüklenici firmaya bildirildiğini, yüklenici tarafından sözleşmenin gereği yerine getirilmediğinden sözleşme fesih edilmiş ve sözleşmenin teminatı olan kesin teminat mektubu ise sözleşme hükmü gereği irat kaydedildiğini, davacının müvekkil Başkanlık aleyhine açmış olduğu davanın esastan reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile inceleme, işin yapılması ve teslimi davacı şirketin yükümlülüğünde olup, bu cihazlar teknik şartnamede belirtilen hususları taşımadığı teknik raporlarla tespit edilmiş olup, sözleşmesel edimin yerine getirilmemesi sebebi ile iş sahibi idarenin teslime zorlanması mümkün olmadığından, taraflar arasındaki sözleşmesel yükümlülük gereği bedelin ödenmesi,

ifanın eksiksiz ve tam olarak yapılmasına bağlanmış olup, teslim sonrası inceleme yapan komisyon ve itiraz üzerine inceleme yapan komisyon cihazların eksikliklerin giderilmediğini tespit ettikleri, sözleşmedeki süreler içerisinde eksikliklerin tamamlanmadığı, bu nedenle sözleşmenin feshedildiği, davalı idarenin feshinin haklı olduğu, davacının talep edebileceği alacağının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın sözleşmeye aykırılıktan kaynaklanması sebebiyle davalı ile imzalanan 29/01/2016 tarihli mal alımına ait sözleşme ile 4734 ve 4735 Sayılı kanun, mal alımları uygulama yönetmeliği ve diğer kanuni dayanaklar dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği, sözleşme konusu makineleri sözleşme süresi içinde 26/05/2016 tarihinde teslim ettiği, dolayısıyla 180 günlük sözleşme süresinin 118 gününü kullandığı, geriye 62 gününün kaldığı, davalının muayene işlemlerinin toplam 68 gün sürdüğü, mal teslim etmek için 129 gün daha süresinin bulunduğu,

sözleşmenin 34.6. maddesine göre idareye süresi içerisinde teslim edilen malların muayenesi esnasında geçen sürelerin, işin süresinden sayılmayacağı, Mal Alımları Denetim Muayene Ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik'in 19. maddesinde "idare tarafından malın son teslim tarihinden önce teslim edilmesinin uygun görülmesi veya 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde ihale dokümanında son teslim tarihinden önce malın teslim edilebileceğine yönelik düzenleme bulunması halinde, son teslim tarihinden önce teslim edilen malın sözleşme ve eklerine uygun olmadığının tespit edilmesi durumunda,

yüklenici sözleşmede öngörülen teslim süresi içinde malını alıp yenisi getirmekte veya itiraz muayenesi istemekte serbesttir." hükmünün düzenlendiği, davalı idarenin süre uzatımı yapmadığı, iki defa daha teslimat hakkı tanınmadığı, davalının sözleşmeyi feshetmekte haksız olduğu, zararlarının tazmininin gerektiği, davanın reddi gerekçesinin açıklanmadığı, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığı, feshin usule uygun olup olmadığının tespiti amacıyla Kamu İhale Kurulundan görüş alınması talebinin reddedildiği,

uyuşmazlık konusu doğru tespit edilmeksizin eksik incelemeye dayalı rapora istinaden karar verildiği ileri sürerek kararın bozulmasını talep edilmişir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dosya kapsamı, mevcut delil durumu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli, denetime ve somut olayın özelliklerine uygun olması, işin yapılması ve tesliminin davacı şirketin yükümlülüğünde olması, sözleşme konusu cihazların teknik şartnamede belirtilen hususları taşımadığının teknik raporlarla tespit edilmiş bulunması, teslim sonrası inceleme yapan komisyon ile itiraz üzerine inceleme yapan komisyon tarafından cihazlardaki eksikliklerin giderilmediğinin tespit edilmesi, alınan tespit raporuyla da eksik hususların belirlenmesi,

tespit tarihi de nazara alındığında sözleşmedeki süreler içerisinde eksikliklerin tamamlanmadığının görülmesi, davalı idarenin sözleşmeyi feshetmekte haklı olması, davacının talep edebileceği alacağının bulunmaması ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde belirttiği itirazlarını temyiz dilekçesinde yinelemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşmenin feshinden kaynaklı zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı tarafın davacı tarafa ayıplı teslim sonucunda 2.kez teslimat için süre uzatımı vermemesinin haksız olmadığı, dosya kapsamına göre davacının 2. Teslimatının sözleşmede belirlenen teslim süresi içerisinde gerçekleşmediği, bu durumda sözleşmede kararlaştırılan 34.6 maddedeki 2.kez teslimat hakkının davacı tarafa tanınıp tanınmadığı hususunun tartışılmayacağı anlaşıldığından davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,