Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3386 K.2024/1289

Taraflar arasındaki kayıt kabul isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı müflis kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatife karşı tüm edimlerin yerine getirildiğini, dava konusu dairenin müvekkiline tahsis edildiğini, kooperatife daha az aidat ödeyen bir kısım kooperatif ortaklarına tapu devirlerinin yapıldığı, müvekkilinin iflas idaresine dairenin bedelinin alacak olarak kayıt edilmesini talep ettiğini ancak iflas idaresince bu talebin reddedildiğini ileri sürerek dairenin müvekkili adına tapuya tesciline, tescil talebinin reddedilmesi halinde 250.000,00 TL alacağın sıra cetveline eklenmesine kayıt edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kooperatif iflas idaresi cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça söz konusu belgelerin iflas masasına sunulması halinde talebin yeniden değerlendirilebileceğinin bildirilmesine rağmen bu hususta iflas masasına yeni bir başvuru yapılmadan doğrudan mahkeme dosyası ile dava açılmasının hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı kooperatifin iflasıyla artık tapu iptali ve tescil isteminin para alacağına dönüştüğü, terditli taşınmazın bedelinin tahsili istemi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 379 ve 480/3. maddeleri kapsamında bir alacak olmayıp, iflas masasına kaydı mümkün alacaklardan olduğunu, dava tarihi itibariyle davacının müflis kooperatife borçlu olduğundan taşınmazın bedelini de isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; rapordaki incelemenin bir liste üzerinden yapıldığını, kooperatif evraklarının incelenmediğini, müvekkilinin davalı kooperatife borcunun bulunmadığını, raporda tespit edilen düşük borç miktarının davanın reddine gerekçe olamayacağını, depo kararı kurulması halinde ödemeyi yapmaya hazır olduklarını, mahkemece bu fırsatın tanınmadığını, müvekkilinin tapusunu alan tüm ortaklardan daha çok ödeme yaptığını, 1163 sayılı Yasanın 23 ncü maddesi uyarınca tapuyu almaya hak kazandığını,

tapu verilen diğer ortaklar ile davacıların gerçek ödeme miktarları ayrı ayrı belirlenerek karşılaştırılmak suretiyle davacının akçalı yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin tespit edilmesi, davacılar ile aynı durumda olan diğer ortaklara borçlarına rağmen tapularının verilip verilmediği araştırılması gerektiğini, terditli talepleri olan kayıt kabule de karar verilmemesinin hatalı olduğunu, mahkemece daire bedelinin kayıt edilmesi kabul edilmemesi halinde yüksek mahkeme içtihatları doğrultusunda tazminat hesabının kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek,

mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporu ile davacı tarafın halen davalı kooperatife borcu olduğunun saptanmış olmasına göre kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescili, olmadığı takdirde kayıt-kabul istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 nci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 198 inci maddesi, 1198 sayılı Kooperatifler Kanununun 98 inci maddesi yollamasıyla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 480 inci maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Kooperatif üyesinin alacağı 1163 sayılı Yasanın 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK'nın 379 ve 480/3 maddeleri kapsamında bir alacak olup, iflas masasına kaydı mümkün alacaklardan değildir. Zira ortakların payları için ödediği aidatlar ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise, ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Davacının davasının bu nedenle reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile reddine, karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2. Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,