Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3649 K.2025/892

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla iş bedelinin tahsili amacıyla davalı hakkında yaptıkları icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; iş artışının %30'u aşması halinde yasa gereği ödeme yapılamayacağını, davacının bu oranı geçen imalatları yapmasının ve bedelini talep etmesinin yasaya aykırı olduğunu, söz konusu imalata idarenin onayı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, bozmaya uyarak verilen 14.07.2020 tarihli ve 2019/465 Esas, 2020/296 Karar sayılı kararı ile dava konusu sözleşmenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde imzalandığı, buna göre, %130'u aşan fazla imalatların bedellerinin, iş sahibi yararına olması halinde, vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre hesaplanması gerektiği, bu kapsamda yapılan hesaplama sonucunda davacı alacağının 1.399.766,98 TL olarak belirlendiği, davacının temerrüt faiz talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile itirazın 1.399.766,98 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin 14.07.2020 tarihli kararının süresi içinde, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 11.11.2021 tarih ve 2021/159 Esas, 2021/1420 Karar sayılı kararıyla, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli olmadığı, bu durumda, konusunda uzman yeni teknik bilirkişi kurulu oluşturularak, sözleşme dışı iş ve imalâtların davalı yararına olup olmadığı, %130'u aşan fazla imalâtların nelerden ibaret olduğu ve yapıldığı yıl piyasa rayiçleriyle (KDV ve yüklenici kârı mahalli piyasa fiyatları içerisinde olduğundan ayrıca eklenmeksizin ve çıkarılmaksızın) bedelinin tespit edilmesine yönelik rapor alınıp, oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek, sonucuna uygun karar verilmesi gerektiği belirtilerek, mahkeme kararı taraflar yararına bozulmuştur.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2011 ve 2012 yılında sözleşme dışı %130 oranında yaptığı imalat bedellerinin serbest piyasa rayiçlerine göre toplam 1.816.608,44 TL olduğu gerekçesiyle, önceki kararlarlar ile oluşan usuli kazanılmış haklar da gözetilerek, davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından yapılan itirazın 1.571.329,08 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalılar ... ile Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, imalatların yapıldığı yıl piyasa rayiçlerinin dikkate alınmadığını, içinde yüklenici karı da olan bakanlık birim fiyatlarının esas alındığını, sadece faydalı masrafların talep edilebileceğini, iş artışının %30'u geçmesi halinde yüklenicinin idareden hiçbir masraf ve tazminat isteyemeyeceğini,

b. Reddedilen miktar yönünden taraflarına icra inkar tazminatı ödenmesi gerektiğini beyan etmektedir.

2. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: Davanın tümden kabulü gerektiğini, icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin yasaya aykırı olduğunu, zira alacağın likit olduğunu, hak edişlerin düzenlenerek idareye sunulması ve şartnamede ödeme için öngörülen sürelerin geçmesiyle birlikte takipten önce temerrüt gerçekleştiğinden, işlemiş faizi de hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla iş bedelinin tahsili amacıyla ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemlerine ilişkindir.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Davalılar harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,