Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2023/3666 K.2025/3108

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan kurum vekilleri tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İzmir 29.Asliye Ceza Mahkemesinin 02.11.2017 tarihli ve 2016/960 E., 2017/556K. sayılı ilamıyla sanıklar hakkında imar kirliliğine neden olma suçundan yürütülen yargılama neticesinde; yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması nedeniyle CMK.nun 223/2-a maddesi uyarınca sanıkların müsnet suçtan ayrı ayrı beraatine karar verilmiş, karara karşı katılan vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince;

"1-Yargılama sırasında suça konu yerin Kentsel ve 3.Derece Arkeolojik sit alanında ve eski eser bitişiği olduğunun anlaşılması ve CMK’nın 225. maddesi ve iddianame içeriğine göre 2863 sayılı Kanuna muhalefet suçundan usulünce açılmış bir dava olmaması, mahkemece TCK'nun 44 maddesinde tanımlanan fikri içtima kuralları göz önünde bulundurularak sadece yaptırımı en ağır olan suçtan ceza verilebilecek olması nedeniyle inceleme yapılması için her iki dosyanın mutlak suretle birleştirilerek görülmesi gerektiği anlaşılmakla; öncelikle 2863 sayılı Yasa gereği suç duyurusunda bulunulup, açılması halinde davalar birleştirilerek sonucuna göre sanıkların hukuki durumunun tayin edilmesi gerektiği,

2-Kabule göre de, -(İmar Kirliliğine neden olma suçuna münhasır); hükümden sonra, 18.05.2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7143 sayılı Kanun'un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu’na eklenen geçici 16. maddesi uyarınca sanıkların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu,

- Bilirkişinin raporunda ... Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Arşiv dosyasında bulunduğu belirtilen 19/07/2000, 25/07/2000 ve 08/09/2000 tarihli belgelerin doğruluğunun araştırılması veya tasdikli örneği dosya içinde bulundurulması, hava ve şehir fotoğrafları incelenerek ve gerektiğinde mahalli bilirkişiler dinlenerek suç tarihinin tespiti gerektiği, " gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma üzerine Yerel Mahkemece yürütülen yargılama neticesinde; taşınmazın 2000 yılında maliki sanıkların miras bırakanı muris ... olduğu, ayrıca TCK'nın 66/1-e, 67/4 maddelerinde yazılı zamanaşımı süresinin de gerçekleştiği gerekçe gösterilerek, sanıkların CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiş, kararın katılan kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 5271 Sayılı CMK'nın 280/1-a ve 303/1-a maddelerinde yer alan yasal düzenlemenin verdiği yetkiye dayanılarak; İzmir 29.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 15.09.2021 tarihli ve 2018/812 Esas-2021/546 Karar sayılı kararının kaldırılarak yerine;

"1-)...Her ne kadar sanıklar ..., ..., ... ve ... haklarında 2863 sayılı yasaya muhalefet ve imar kirliliğine neden olmak suçlarından cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmış ise de; sanıklar hakkında açılan kamu davasının TCK'nun 66/1-e, 67/1 maddeleri yollamasıyla CMK'nun 223/8 maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle AYRI AYRI DÜŞÜRÜLMESİNE,

2-)Yapılan yargılama giderlerinin kamu üzerinde bırakılmasına..." fıkraları eklenmek suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karara karşı katılan kurumlar vekilleri tarafından temyiz başvurusunda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan ... vekilinin temyiz isteği; zamanaşımının gerçekleşmediğine, suç tarihi olarak yapı tatil zaptının esas alınması gerektiğine, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ve resen tespit olunacak nedenlere ilişkindir.

Katılan ... vekilinin temyiz isteği; eksik araştırma ve incelemeyle hüküm kurulduğuna, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, resen tespit olunacak nedenlere ilişkindir.

III.OLAY VE OLGULAR

1)Yerel Mahkemenin Kabulü;

"Yapılan yargılamaya, sanıkların savunmalarına ve tüm dosya kapsamına göre.

18/12/2015 tarihli yapı tatil zaptına konu İzmir ili Konak ilçesi Anafartalar Cadesi No:403 Konak / İzmir adresindeki tapunun 312 ada 22 parsel sırasında kayıtlı Kentsel ve 3.Derece Arkeolojik Sit Alanında kalan ve eski eser bitişiği konumundaki taşınmazın sanıkların murisi olan Bekir Alptekin adına kayıtlı iken Bekir Alptekin'in 30/07/1995 tarihinde ölümü üzerine 11/07/2018 tarihinde 1/4 pay oranında sanıklara intikal ettiği,

taşınmazın bulunduğu yerde mahkememizce 30/07/2017 tarihinde yapılan ilk keşif sırasında tanık olarak dinlenen ve taşınmazda kiracı olarak bulunan Necdet Alper Gülseçer daha önce babasının şimdi de kendisinin kiracı olarak kullandığı bu yeri hiç bir değişiklik yapılmadan suça konu tutanakta belirtilen şekilde kullandığını belirttiği,

mahallinde yapılan ilk keşif sırasında bilirkişiden alınan 04/08/2017 tarih yine mahkememizce yapılan ikinci keşif sırasında bilirkişiden alınan 11/11/2019 - 01/03/2021 tarihli rapor ve ek raporlarda suça konu yapı ile ilavelerinin 2000 yılı öncesinde yapıldığının bildirildiği anlaşılmakla sanıkların üzerine atılı suçun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı,

suça konu yapı ile ilavelerin yapıldığı tarih ile iddianame tarihi dikkate alındığında, TCK'nun 66/1-e, 67/4 maddelerinde düzenlenen asli ve uzayan zamanaşımı süresinin de dolmuş olduğu anlaşıldığından" gerekçeleriyle sanıkların müsnet suçlardan CMK'nin 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.

2)Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;

"...Yerel mahkemece bozma ilamı uyarınca sanıklar hakkında 2863 sayılı yasaya aykırılık suçundan birleştirme talepli suç duyurusunda bulunulmuş ve açıklan kamu davası iş bu dosya ile birleştirildikten sonra bilirkişi Ahmet Cüneyt Özdoğan raporunda belirttiği belgeler ilgili birimlerden temin edilerek, 2863 sayılı yasa ve imar kirliliği suçları yönünden taşınmaz üzerinde inşaat mühendisi ve arkeolog bilirkişiler marifetiyle yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişilerin temin ettikleri belge, fotoğraf ve uydu görüntülerinin mahallinde tatbiki sonucu ruhsata aykırı üçüncü kat ilavesinin 2000 yılı öncesi yapıldığı yönünde rapor sunmuşlardır.

Yerel mahkemece taşınmazın 2000 yılında maliki sanıkların miras bırakanı muris Bekir Alptekin olduğu, ayrıca TCK'nın 66/1-e, 67/4 maddelerinde yazılı zamanaşımı süresinin de gerçekleştiği gerekçe gösterilerek, sanıkların CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir. ...

Yerel mahkeme gerekçesinde; suç tarihi itibariyle TCK'nın 66/1-e ve 67/4 maddesinde yazılı zamanaşımı süresinin tamamlandığı kabul edilmesine rağmen sanıklar hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeni ile düşürülmesine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek atılı suçun sanıkların işlediğinin sabit olmadığından bahisle CMK'nın 223/2-e maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine ilişkin karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı bulunduğu,

açılan davada zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olması halinde "öncelikle usul hükümlerinin uygulanması gerektiği" ilkesinden hareketle davanın zamanaşımı nedeni ile düşürülmesi gerektiği, bu nedenle yerel mahkemece beraat kararı tesis edilmiş olmasının hukuka aykırı bulunduğu" gerekçeleriyle Yerel Mahkeme hükmü kaldırılarak sanıklar hakkında açılan kamu davasının TCK'nun 66/1-e, 67/1 maddeleri yollamasıyla CMK'nun 223/8 maddesi uyarınca zamanaşımı nedeniyle ayrı ayrı düşürülmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

1-İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu Hakkında Kurulan Hükme Yönelik Katılan ... vekilinin temyiz isteği yönünden,

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, dava zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

2-2863 sayılı Kanuna Aykırılık Suçundan Kurulan Hükme Yönelik Katılan ... vekilinin temyiz isteği bakımından;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, dava zamanaşımı süresinin dolmuş olduğu Mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğu anlaşılmakla, katılan vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca İzmir 29. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,