Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/3838 K.2023/4048

Taraflar arasındaki dava sonucu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından verilen hükmün Dairemizce bozulması üzerine, verilen direnme kararına ilişkin dava dosyası 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Yasa'nın geçici 4/1. maddesi uyarınca Dairemizce gönderilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okundu gereği görüşülüp, düşünüldü:

Dairemizin 29.05.2023 tarih ve 2023/2003 Esas – 2023/2078 Karar sayılı bozma kararı usul ve yasaya uygun bulunmuş olup İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince verilen direnme kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından, temyiz incelemesinin yapılmak üzere dosyanın 6763 sayılı Kanunun 43. maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK'nın 373. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yetkili ve görevli Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerekmiştir.

- MUHALEFET ŞERHİ -

Davacılar vekili dava dilekçesinde müvekkillerinin borçlarını ödeyemez hale geldiğini, tüm borçlarını ödemek istediğini, ancak malvarlığı ile borçlarını vadesinde ödeme imkânı bulunmadığından bahisle İİK. 305 ve devamı maddeleri gereğince her iki davacı yönünden konkordatonun tasdikini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından İİK'nın 305 maddesindeki konkordato tasdik şartlarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş,bu karara karşı müdahil alacaklı Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. vekili ve davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş,Bölge Adliye Mahkemesi tarafından mahkemece tasdik yargılama duruşma gününün İİK'nın 304/1. maddesi gereğince İİK'nın 288. maddesi uyarınca ilan edilmesine ve ilana itiraz edenlerin itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak mahkemeye bildirmek kaydı ile duruşmada hazır bulunabileceklerinin şerh düşülmesine rağmen Türk Ekonomi Bankası A.Ş. vekili

tarafından üç gün öncesine kadar verilmiş bir itiraz dilekçesi bulunmadığı, İİK’nın 308/a maddesi uyarınca mahkemece verilen tasdik kararını istinaf hakkı bulunmadığı gerekçesi ile istinaf dilekçesinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-ç düzenlemesi uyarınca başvuru şartları yerine getirilmediğinden usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf talebi yönünden ise ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının müdahil alacaklı Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. tarafından temyizi üzerine Dairemizce alacaklı Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş.’nin toplantıya katıldığı ve red oyu kullandığı, bu durumda istinaf hakkının bulunduğunun kabulü gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiş,Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Türk Ekonomi Bankası A.Ş. vekili tarafından üç gün öncesine kadar verilmiş bir itiraz dilekçesi bulunmadığı, İİK’nın 308/a maddesi uyarınca mahkemece verilen tasdik kararını istinaf hakkı bulunmadığı gerekçesi ile önceki kararda direnilerek istinaf dilekçesinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-ç düzenlemesi uyarınca başvuru şartları yerine getirilmediğinden usulden reddine karar verilmiştir.

Konkordatonun mahkemede incelenmesi 2004 sayılı icra ve İflas Kanunu (İİK) 304. maddesinde düzenlenmiş olup Bu hükme göre; komiserin gerekçeli raporunu ve dosyayı tevdi alan mahkeme, konkordato hakkında karar vermek üzere yargılamaya başlar. Mahkeme, komiseri dinledikten sonra kısa bir zamanda ve her hâlde kesin mühlet içinde kararını vermek zorundadır. Karar vermek için tayin olunan duruşma günü, 288 inci madde uyarınca ilân edilir.

İtiraz edenlerin, itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün önce yazılı olarak bildirmek kaydıyla duruşmada hazır bulunabilecekleri de ilâna yazılır. (İİK 304/1) Konkordato hakkında yapılan yargılamada kesin mühlet içinde bir karar verilemeyeceği anlaşılırsa; mahkeme, gerekli görürse komiserden gerekçeli bir rapor da alarak, karar verilinceye kadar mühlet hükümlerinin devamına karar verebilir. Bu süre altı aydan fazla olamaz.

İİK 288. maddesinde geçici mühletin ilanı düzenlenmiş olup, 304. madde sözü edilen ilan ise sonraki aşamada kesin mühlet içinde konkordato talebi incelenmek üzere yapılacak duruşma ile ilgili yeni bir ilandır. 288. maddeye göre ilandan söz edilmesi ilanın ne şekilde olacağına dair düzenleme içeren bir atıf maddesidir. İtiraz edenlerin itiraz sebeplerini duruşma gününden en az üç gün içinde yazılı olarak bildirmeleri şartıyla duruşmaya katılabilecek olmaları 304. madde gereğince yapılacak duruşmadan önce itirazların bildirilmesi zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Bu son ilan üzerine yazılı itirazların bildirilmemiş olması 304. madde kapsamında itirazların bildirilmemiş olması sonucunu da ortaya koyduğu kadar duruşmaya katılabilmeyi mümkün olmaktan çıkarmaktadır.

İİK 308/a maddesine göre"Konkordato hakkında verilen karara karşı borçlu veya konkordato talep eden alacaklı, kararın tebliğinden; itiraz eden diğer alacaklılar ise tasdik kararının ilânından itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı on gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. İstinaf ve temyiz incelemeleri, Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır."

Kanun yolunun düzenlendiği bu hükme göre itiraz eden alacaklılar istinaf yoluna başvurabilecek bunun karşı anlamıyla itirazlarını bildirmeyen alacaklılar istinaf yoluna başvuramayacaktır. Burada sözü edilen itiraz İİK 304. madde kapsamında yapılacak itiraz olup bu madde kapsamına uygun biçimde duruşmadan en az üç gün önce itirazlarını bildirmeyen alacaklılar öncesinde gerekçelerini belirterek ret oyu kullanmış olsa bile İİK 304. madde kapsamında itiraz etmiş sayılamayacağından istinaf yoluna başvuramayacaktır.

Kanunun öngörmediği bir yasa yolu ve yasa yoluna başvuru hakkı yorum yoluyla da olsa kabul edilemez. İİK’nın 308/a maddesindeki düzenleme de 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın kabul ettiği anlamda temel hak niteliğindeki hak arama özgürlüğünü kullanmayı “itiraz” şartına bağlamıştır ve bu durum da Anayasa’ya uygun bir sınırlama yöntemi olup, “itiraz eden alacaklı” deyiminden İİK’nın 304. maddesinde belirtilen alacaklıları kabul etmek, hak arama özgürlüğünün ihlâli olarak değerlendirilemez. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 24.11.2022 tarih 2022/6-1040 esas, 2022/1578 karar sayılı kararı)

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; alacaklı Türkiye Ekonomi Bankası A.Ş. süresi içinde İİK 304. madde kapsamında itirazlarını bildirmiş olmadığından tasdik kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurma hakkı bulunmamakta olup bu nedenle Bölge adliye mahkemesince bu esaslara uygun biçimde istinaf talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olduğundan HMK 373/5 maddesine göre incelemenin Dairemizce yapılıp buna ilişkin kararın onanması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine ilişkin kararına katılamıyorum.